Кіріспе

Қылмыстың түрі

Азаптау арқылы жасалған кісі өлтіру – бұл құрбанды азаптағаннан кейін оның өліміне әкеп соққан кісі өлтіру. Көптеген заң жүйелерінде "өте қатыгездікпен немесе қатілдікпен" жасалған кісі өлтіру, егер оны билік санкцияламаса немесе мемлекеттік қауіпсіздік күштері жасамаса, ауыррақ жазаға тартылады.

Жиілігі

Америка Құрама Штаттарындағы линчтеу – көпшілік алдында сотсыз өлім жазасы, көбінесе нәсілдік терроризмнің бір құралы ретінде қолданылды – жиі құрбанның немесе құрбандардың азапталуымен бірге жүрді, ал көп жағдайда адам денелерін трофей ретінде жинауға әкелді. Сонымен қатар, 19-шы ғасырда өнеркәсіптік қышқылдың көп мөлшерде қолжетімді болуымен, қышқыл шабуылдары бүкіл әлемде кең таралған кісі өлтіру әдісіне айналды. 21-шы ғасырда Ирак пен Сириядағы шетелдік азаматтар мен жергілікті тұрғындардың көптеген өлтірулері «Даеш» террористік ұйымының мүшелері тарапынан азаптаудан кейін жасалды. Мьянмада мұсылмандарды қудалау туралы түсірілген видеолар үкімет күштерінің азаптап өлтіруінің салдары мен куәліктерін көрсетеді, ал дәлелдер азаптап өлтіруді қазіргі және тарихи көптеген жаппай қырғындармен, соғыс қылмыстарымен және геноцидтермен байланыстырады.

Жазалау

Адам өлтіру заңдары әлемдік масштабта кеңінен өзгеше, бірақ азаптауға байланысты адам өлтіру, жалпы алғанда, қарапайым адам өлтіруден ауыр жазаға тартылады. Жазаны күшейтудің заңдық механизмдері юрисдикциялар бойынша әртүрлі. Италия, Германия, Норвегия және АҚШ-тың көптеген штаттарында адам өлтірудің екі немесе одан көп "дәрежесі" бар, мысалы: "құрбанды өлтіру алдында оған азаптау салу" деген сипаттама ең жоғары дәреже қолданылуы керек деп шешуге пайдаланылады. Басқа юрисдикцияларда, тіпті бір ғана адам өлтіру қылмысы болған жағдайда да, сот үкімдері мен нұсқаулар кез келген азаптаудың ауырлататын жағдай ретінде қаралып, қалыпты жазадан гөрі қатаң жаза, тіпті өлім жазасына дейін тағайындалуы мүмкін.