Кіріспе

Британдық балерина және телеарна тұлғасы (1969 жылы туған) Дам Дарси Андреа Бусселл, (туған Марни Мерседес Дарси Пембертон Критл; Бусселл өзінің барлық мансабы бойында, екі он жылдан астам уақыт Корольдік балетте биледі. Бірақ ол Нью-Йорк Сити Балеті, Ла Скала Театр Балеті, Киров Балеті, Гамбург Балеті және Австралия Балеті сияқты көптеген труппалармен қонақ әртіс ретінде де өнер көрсетті. 2007 жылы балеттен зейнеткерлікке шықты.

Ерте өмір

Бюсселл Лондонда ағылшын модель және актрисасы Андреа Уильямс пен австралиялық бизнесмен Джон Криттлдің отбасында дүниеге келді. Оның ата-анасы үш жасында ажырасып, анасы австралиялық стоматолог Филипп Бусселлге қайтадан үйленді, ол оның асырап алған әкесі болды. Отбасы біраз уақыт Австралияда тұрды, онда Бюсселл мектепке барды, кейін Лондондағы Фокс бастауыш мектебінде білім алды. Тоғыз жасында оған дислексия диагнозы қойылды. Мектепте ол дене шынықтыруда өте жақсы орындар алды, бұл оның болашақ мансабына әсер етті. 16 жасында ол 1987 жылы Садлерс Уэллс Корольдік балетіне қосылғанға дейін Баронс-корттағы Корольдік балет жоғары мектебінде оқыды. Бюсселл өзінің мансабында көптеген рет барлық ірі классикалық рөлдерді орындады, соның ішінде Макмилланның хореографиясымен қойылған «Қысқы түстердегі» Маша және «Пагодалар ханзадасындағы» Роза ханшайым, сондай-ақ «Ұйқыдағы сұлулықтағы» Аврора ханшайым, «Лебедь көліндегі» Одет/Одиль, «Ла Баядердегі» Никия және Гамзатти, «Шәкәр сыңарсындағы» Әулие, «Манон тарихындағы» Манон және «Жизельдегі» Жизель. Барлығы ол 80-нен астам түрлі рөлді орындады, ал 17 рөл оған арнап жаңадан жасалды. «Ұйқыдағы сұлулықта» ол Аврора рөлін төрт түрлі қойылымда орындады, олардың бірі сэр Энтони Доуэллдің Вашингтондағы Кеннеди орталығында президент Клинтонның алдында ашылған қойылымы болды. 1993 жылдың маусымынан бастап ол «Агоннан» pas de deux орындап, Нью-Йорк Сити Балетімен бірнеше рет қонақ ретінде өнер көрсетті. Бюсселл 2007 жылдың 8 маусымында Макмилланның «Жер әні» (музыкасы Густав Малер: Das Lied von der Erde) орындап, балеттен зейнеткерлікке шықты. Бұл қойылым Лондонның Корольдік опера театрында өтті және BBC Two телеарнасында тікелей эфирде көрсетілді. Бюсселл британдық ең үздік балериналардың бірі саналады. 2012 жылы Бюсселл 2012 жылғы жазғы Олимпиаданың жабылу салтанатына қатысып, Корольдік балеттен 200 балерина мен 4 бишіден тұратын труппаны жетекшілік етті. Бұл қойылым «Жалпының рухы» деп аталды және Олимпиада отының ресми түрде сөндірілуіне дейін өтті. 2023 жылдың наурызында Бюсселл Плимут Корольдік театрының Қамқоршылар кеңесінің алғашқы әйел төрағасы болып тағайындалды.

Жазу

2008 жылдың қазан айында HarperCollins балалар кітаптары «Magic Ballerina» деп аталатын жаңа балалар сериясы бойынша алты қысқа кітап шығарды. Бюсселл идеяны және сюжет желісін ұсынған, ал кітаптар бірнеше авторлардың қатысуымен жазылған. Ол Корольдік балет мектебімен бірлесіп «Жас биші» кітабын жазды, сондай-ақ Барбара Ньюманның «Балеттің суретпен бейнеленген кітабына» кіріспе жазды, онда ол басты рөлде ойнаған бес балет көрсетілген. 2012 жылы оның балет өмірінен алынған автобиографиялық сурет кітабы жарық көрді, ал 2018 жылы «Darcey Bussell: Evolved» кітабы шықты.

Теледидар

1992 жылдың қазан айында South Bank Show телеарнасы Бюсселл және оның әріптесі Вивиана Дюранте туралы деректі фильм көрсетті. 1994 жылы ол алғаш рет актерлік рөл ойнады, ол Ольга Хохлова рөлін Брайан Кокс ойнаған Пабло Пикассомен бірге сомдады. 2004 жылы Бюсселл «Британияның балеринасы» атты деректі фильмнің басты кейіпкері болды. Бюсселл Кэтрин Дженкинспен бірлесіп «Viva la Diva» атты ән мен би қойылымын ұйымдастырды, бұл Мадонна мен Джуди Гарланд сияқты оларды шабыттандырған жұлдыздарға арналған құрмет көрсету шарасы болды. 2007 жылдың 9 желтоқсанында Бюсселл мен Дженкинс «Viva la Diva» фрагментін 79-шы Корольдік салтанатты кеште Патшайым алдында орындады, бұл кеш теледидардан көрсетілді. Бюсселл 2009 жылғы «Strictly Come Dancing» би сайысының соңғы кезеңдерінде бесінші төреші ретінде Би-би-сидің төрешілер алқасына қосылды. Байқаудың жартылай финалында ол кәсіби биші Иан Уэйтпен бірге дживе биледі. 2011 жылдың желтоқсанында Бюсселл хореограф Ким Гэвинмен бірлесіп «Дарси Голливудқа би билейді» атты BBC Two телеарнасындағы деректі фильмін жасады, онда ол «Singin’ In The Rain» және «Top Hat» («Cheek to Cheek») сияқты фильмдерден Gene Kelly және Fred Astaire & Ginger Rogers сияқты Голливудтың танымал билерін қайта жасайды. 2012 жылы Бюсселл 2012 жылғы «Strictly Come Dancing» би сайысының төрешілер алқасына тұрақты төреші ретінде оралды және Алеша Диксонның орнын басты. 2012 жылдың 12 тамызында Бюсселл 2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының жабылу салтанатында Олимпиадалық стадионның шатырынан «Жалдың рухы» ретінде түсіп, 200 балеринадан тұратын топты жетекке алды. 2013 жылдың желтоқсанында Бюсселл BBC Two телеарнасында «Дарсидің балет қаһармандары» атты деректі фильмін ұсынды. 2014 жылдың желтоқсанында ол BBC One телеарнасында Одри Хепберн туралы «Дарси Бусселл: Одриді іздеу» атты деректі фильмін ұсынды. 2015 жылдың желтоқсанында Бюсселл BBC Two телеарнасында Васлав Нижинский, Рудольф Нуреев және басқа да кәсіби балет бишілеріне арналған бір сағаттық «Дарсидің балет қаһармандары» атты деректі фильмін ұсынды. 2016 жылдың желтоқсанында ол BBC One телеарнасында Марго Фонтейн туралы «Дарси Бусселл: Маргоны іздеу» атты деректі фильмін ұсынды. 2017 жылдың желтоқсанында ол Фред Астер туралы «Дарси Бусселл: Фредті іздеу» атты BBC One деректі фильмін ұсынды. 2018 жылдың желтоқсанында ол бидің психикалық денсаулыққа тигізетін пайдасы туралы «Дарси Бусселл: Бақытқа билеу» атты BBC Two деректі фильмін ұсынды. 2019 жылдың 10 сәуірінде Бюсселл «Strictly Come Dancing» би сайысының төрешісі қызметінен кету туралы шешім қабылдағанын мәлімдеді. Ол былай деді: «Мен үшін «Strictly» командасының мүшесі болу, осындай талантты командамен жұмыс істеу үлкен мәртебе болды. Мен әр минутынан ләззат алдым және барлық адамдарды сағынамын – менің төреші әріптестерімді, алып барушыларды, бишілерді, музыканттарды, сахна артындағы барлық команданы және әсіресе шоу көрермендерін, олар мені қатты қолдады». Бюсселл «Дарси Басселдің Шотландияның жабайы жағалаулары» атты төрт бөлімдік саяхат сериясын ұсынды, ол 2021 жылдың 8 ақпанынан 1 наурызына дейін More4 телеарнасында көрсетілді. 2022 жылдың 19 шілдесінде Бюсселл ұсынған «Дарси Бусселдің Корольдік саяхаты» атты төрт бөлімдік серия More4 телеарнасында көрсетіледі.

Құрметтер мен марапаттар

1994 жылы суретші Аллен Джонс РА Лондонның Ұлттық портрет галереясының тапсырысымен оның толық бой портреті ашылды. Бюсселл 1995 жылғы Жаңа жылдық құрметте балет өнеріне қызметтері үшін Британ империясы орденінің офицері (OBE) атағымен марапатталды, 2006 жылғы Туған күні құрметіне Британ империясы орденінің командирі (CBE) және 2018 жылғы Жаңа жылдық құрметте би өнеріне қызметтері үшін Британ империясы орденінің кавалері (DBE) атағымен марапатталды. 2006 жылы Челси гүл шоуында Дэвид Остин Роузс «Дарси Бусселл» деп аталған жаңа қызыл түсті розаны таныстырды. 2019 жылы Megabus жаңа автобустарының бірін «Дарси Бусселл» деп атады. Бюсселл – P&O Cruises флотының 115 000 тонналық круиздік лайнері MS Azura-ның «анасы». 2010 жылдың сәуір айында кеме ресми түрде іске қосылғанда, Бюсселл кемеге ат қою рәсімін дәстүр бойынша шампан бөтелкесін сындырып жасады. Ол сондай-ақ Корольдік балет мектебінің студенттерімен би өнерінен қойылым қойды.

Марапаттар

2006 жылы Бюсселл Джон Ф. Кеннеди атындағы сахналық өнер орталығынан алтын медаль алды. Ол биге қосқан үлесі үшін Карл Алан сыйлығының иегері. 1990 жылдың желтоқсан айында Dance and Dancers журналының оқырмандары оны «Жыл бишісі» деп таныды. 1991 жылдың ақпан айында ол Ұлыбританияның Вариетти клубынан 1990 жылдың ең үміткер жаңа келгені үшін Сэр Джеймс Гаррерас сыйлығын алды, ал бір аптадан кейін 1990 жылғы Лондонның Evening Standard Ballet сыйлығымен марапатталды. 1991 жылы сәуірде ол сахналық өнер саласындағы Cosmopolitan Achievement Award сыйлығының бірлескен жеңімпазы атанды. 2009 жылдың 18 шілдесінде Бюсселл Оксфорд университетінен құрметті докторлық дәрежесін алды. Салтанатты шарада университеттің ресми сөйлеушісі оның «техникалық шеберлікке, әдемілікке және қиялға қосатынын, осылайша ол өзінің жеке басының да, қозғалыстың да әсемдігін көрсететінін» айтты. Сонымен қатар, ол Корольдік опера үйінің кең есіктерінен ұялағандардың балеттен алған ләззатына толуын қалайды. 2017 жылы Бюсселл Шотландияның Глазго қаласындағы Корольдік консерваториясынан құрметті докторлық дәрежесін алды. 2018 жылдың маусым айында Бюсселл костюм дизайнері Дженни Биван OBE, графикалық дизайнер Маргарет Калверт OBE және режиссер және сценарист Эдгар Райтпен бірге Боурнмут өнер университетінен құрметті стипендия алды. Бұрын ол университетте қонақ лекторы болып келген.

Жеке өмір

1997 жылы Бюсселл Оксфордширдегі Червеллде австралиялық банкир Ангус Форбске тұрмысқа шықты. 2008 жылы Австралияның Сидней қаласына көшіп, 2012 жылдың шілде айында Лондонға қайта оралды.