Шогун самурайы: Қаһарлы жол

Кіріспе

1980 жылғы ждайгеки фильмі

"Шогун өлтіруші" – Роберт Хьюстон режиссерлік еткен 1980 жылғы ждайгеки фильмі. "Шогун өлтіруші" "Жалғыз қасқыр мен бала" сериясының алғашқы екі фильмінен монтаждалып, құрастырылған. Бірінші фильмнен – "Жалғыз қасқыр мен бала: Кек қайтарудың қылышы" (Kozure Ōkami: Kowokashi udekashi tsukamatsuru немесе Тосындағы баламен қасқыр: Бала және жалдауға арналған білік) – 12 минуттық бөлім, ал "Жалғыз қасқыр мен бала: Стайкс өзеніндегі сәби арбасы" (Kozure Ōkami: Sanzu no kawa no ubaguruma немесе Тосындағы баламен қасқыр: Санзу өзенінің арбасы) фильмінің басым бөлігі қолданылған. Екеуі де 1972 жылы жарық көрген. Серияда барлығы алты фильм бар. Бұл фильмдер, өз кезегінде, жазушы Казуо Коике мен суретші Госеки Кодзиманың 1970 жылдардағы ұзаққа созылған манга сериясы – "Жалғыз қасқыр мен бала" негізінде жасалған.

Сюжет

Ашылу титрлері жүріп жатқанда, Огами Иттоның (Томисабуро Вакаяма) Шогунның бас кесушісі ретіндегі өткенінің қысқартылған нұсқасы және оның әйелінің ниндзялар қолынан қаза табуы көрсетіледі, ал Дайгоро (Акихиро Томикава) баяндама жасайды. Екі капюшонды самурай Огамиге Дайгоро ішіндегі арбаны итеріп бара жатқанда шабуыл жасайды. Огами бірінші шабуылдан қорғанып, самурайдың қылышын сындырып, басын жарып тастайды. Екінші шабуылшы біріншісінің үстінен секіріп өтеді, ал біріншісі әлі де Огамидің қылышын ұстап тұр. Огами арбадан қол тіреуін алып тастайды, сонда қылыш сынып, найзаға айналып, екінші шабуылшыны тесіп өтіреді. Біріншісі өліп бара жатқанда, Огамиге өлім жазасы берілгенін еске салады. Огами мен Дайгоро жол жиегіндегі оттың жанында отырып, кешкі асын жеп жатқанда, Огами кішкентай Дайгороға өмір мен өлімді таңдауды қалай ұсынғанын еске алады: Огамидің қылышын (ол Дайгороның Шогунға қарсы кек алу миссиясына қосылатынын білдіретін) немесе Дайгороның допты (ол Дайгороның өлтірілетінін, осылайша анасымен бірге жұмақта бола алатынын білдіретін). Дайгоро қылышты таңдайды. Келесі күні Шогунның шенеуніктері Огамиге Шогунның бұйрығын жеткізеді: мәңгілік адалдыққа ант беру немесе Дайгоромен бірге сеппуку жасау. Огами Дайгоромен бірге бостандыққа қашып, Ягю кланының басшысы, Шогунның тыңшылары мен кісі өлтірушілерінің тосқауылына тап болады. Огамиді оның ұлы Курандомен жекпе-жекке шайқасуға шақырады; егер Огами жеңіске жетсе, ол бостандыққа ие болады. Огами келіседі. Курандо күннің артында тұрып, Дайгоро Огамидің арқасында отырғандықтан стратегиялық артықшылыққа ие болғанына қарамастан, соңғы сәтте Огами басын иіп, Дайгороның маңдайына байланған айнаны көрсетеді, ол күн сәулесін Курандоның көзіне шағылыстырып, оны Огамидің басын кесуі үшін жеткілікті уақытқа соқыр етеді. Огами мен Дайгоро саяхатын жалғастырады, Шогунның ниндзялары оларды үнемі қуап жетеді. Саяхаттары барысында Дайгоро Шогунның басқа ұлы Лорд Бизен (Такетоши Найто) пен оның адамдарына оны өлтіру туралы бұйрық берілгенін еске алады. Бизеннің адамдары киімдерінің астында қару-жарақ кигенімен, Огамидің шеберлігі мен қылышы одан да күшті. Огами Лорд Бизенді өзеннің ортасына шақырып, сол қолындағы қылышын су астында жасырып, оң қолымен ұстағандай көрінеді, Бизенді оң қолына соққы беруге итермелейді, ал Огами жасырын қылышымен қарсы шабады, оны өлтіреді. Огами Ягю даймиосының алыстан қарап тұрғанын көріп, оны және оның барлық ниндзяларын жоюға бел буады. Өзін "Жоғарғы ниндзя" деп атаған әйел (Каё Мацуо) Шогуннан Огами мен Дайгороны өлтіру туралы бұйрық алады. Лорд Курогава (Акидзи Кобаяши) "Жоғарғы ниндзяның" әйелдері бұл тапсырмаға лайық емес деп санайды, сондықтан ол өзінің ниндзяларына Курогаваның ең күшті ниндзясы Джунайды өлтіруді тапсырады, бірақ бұл шын мәнінде әділетсіз шайқас болды, өйткені Джунай бірнеше ниндзямен бірден күресуге мәжбүр болды. Огами мен Дайгоро клиентімен жасырын кездесіп, кісі өлтіру туралы өтінішті талқылайды. Огамиден Шогунның інісі Лорд Кируді өлтіруді сұрайды, ал ол үшін мың алтын алады. Огами тапсырманы қабылдап, Лорд Кируға "Өлім шеберлері" деп аталатын үш ағайынды команда сүйемелдеп бара жатқанын естіп біледі. Огами мен Дайгоро саяхаты кезінде "Жоғарғы ниндзяның" әйелдері бірнеше рет шабуыл жасайды, бірақ Огами оларды әр жолы өлтіреді. Огами ақыры "Жоғарғы ниндзямен" бетпе-бет келеді. Ол Огамиге балық аулау ілгектері бар салмақты тормен шабуыл жасайды, бірақ Огами өзін босатады, ал "Жоғарғы ниндзя" артқа қарай қашып кетеді. Огами мен Дайгоро саяхаттауды жалғастырады, бірақ енді Лорд Курогаваның бүкіл ниндзя күштеріне бетпе-бет келеді. Огами Дайгороны арбасына салып, қауіпсіз жерге итеріп, арбаның қолқаптарындағы найзалардың жарғақтарын қолданады. Ниндзялардың барлығы екі ниндзядан басқасы өлтіріледі, бірақ Огами жараланған күйде қалады. Ол Дайгороны қан жоғалтудан құлап қалмас бұрын, айналадағы бос үйге итермелейді. Дайгоро әкесіне су іздеп барады, ақырында аузына алып келеді, содан кейін жол жиегіндегі ғибадатханадан тамақ сыйлайды, ал жакетін құрметті сыйлық ретінде қалдырады. "Жоғарғы ниндзя" Лорд Курогавамен кездесіп, өзінің сәтсіздігін баяндайды, бірақ Лорд Курогаваның басқа жоспары бар: Дайгоро арқылы Огамиге шабуыл жасау. Сол түні Дайгоро үйден әйел әнінің дыбысымен шығады. Оянып, Дайгороның жоғалғанын көрген Огами ұлын іздейді. Ол Дайгороның Лорд Курогава мен "Жоғарғы ниндзя" тұтқыны екенін біледі. Дайгоро байланып, терең құдыққа ілінеді; Курогава Огамиде�...

As the opening credits roll, an abbreviated version of Ogami Ittō's (Tomisaburô Wakayama) past as Shogunate Decapitator and his wife's murder by ninja are seen, with Daigorō (Akihiro Tomikawa) providing the narration. Two hooded samurai attack Ogami while he is pushing a cart with Daigorō inside. Ogami fends off the attack of the first, breaking the samurai's sword and splitting his head. The second attacker jumps over the first, with the first still clasping Ogami's blade. Ogami pulls off a handrail from the cart and a blade shoots out, transforming it into a spear that impales the second attacker. As the first is dying, he reminds Ogami that he is marked for death. As Ogami and Daigorō sit by a roadside fire and eat their evening meal, Ogami remembers how he offered the infant Daigorō the life–death choice: either Ogami's sword (which would mean that Daigorō would join him on his mission of vengeance against the Shogun) or Daigorō's ball (which would mean that Daigorō would be killed so that he could be with his mother in heaven). Daigorō chooses the sword. The next day, the Shogun's officials bring Ogami the Shogun's orders: either swear eternal loyalty or commit seppuku with Daigorō. Ogami chooses to fight his way to freedom with Daigorō, only to have his path blocked by the leader of the Yagyu clan, in charge of the Shogun's spies and assassins. The leader challenges Ogami to fight his son Kurando in a duel; if Ogami wins, he wins his freedom. Ogami accepts. Despite Kurando's having the strategic advantage of having the sun behind him and Daigorō riding on Ogami's back, at the last moment, Ogami ducks his head to reveal a mirror bound on Daigorō's forehead, which reflects the sun into Kurando's eyes, blinding him long enough for Ogami to slice off Kurando's head. Ogami and Daigorō journey on, never stopping in one place for very long as the Shogun's ninjas are always following them. As they wander, Daigorō recalls how the Shogun's other son Lord Bizen (Taketoshi Naitô) and his men were given orders to kill him. Even though Bizen's men are wearing armor beneath their robes, Ogami's skill and blade are too powerful. Ogami lures Lord Bizen into the middle of a stream, concealing his sword underwater within his left hand while pretending it is clutched in his right, prompting Bizen to strike at his right hand, while Ogami counters with his concealed blade, killing him. Ogami sees the Yagyu daimyo watching from a distance and he will destroy him and all of his ninjas. The self titled "Supreme Ninja", a female (Kayo Matsuo), receives orders from the Shogun to kill Ogami and Daigorō. Lord Kurogawa (Akiji Kobayashi) does not believe the "Supreme Ninja's" women are up to the task, so she has her ninjas kill Kurogawa's strongest ninja, Junai although it was actually an unfair match, as he was forced to fight several at the same time. Ogami and Daigorō meet secretly with a client to discuss an assassination request. Ogami is asked to kill Lord Kiru (the Shogun's brother), and in return he will receive a thousand pieces of gold. Ogami accepts the mission and is told that Lord Kiru is being escorted by a three brother team known as the 'Masters of Death.' During Ogami and Daigorō's journey, they are attacked several times by The "Supreme Ninja's" women, but Ogami kills them each time. Ogami finally faces the "Supreme Ninja" herself. She attacks Ogami with a weighted net that contains fishhooks, but Ogami cuts himself free and the "Supreme Ninja" flees by running away backwards. Ogami and Daigorō keep on traveling, but they now come face to face with Lord Kurogawa's entire ninja force. Pushing Daigorō in his cart to safety, Ogami uses the spear blades in the cart's handrails to attack. All but two of the ninja are cut down, but Ogami is left wounded. He manages to push Daigorō to the safety of a deserted hut before collapsing from loss of blood. Daigorō goes in search of water for his father, finally bringing it back in his mouth, then takes some food offerings from a roadside shrine, leaving his jacket in honorable exchange. The "Supreme Ninja" meets with Lord Kurogawa to report her failure, but Lord Kurogawa has another plan: to strike at Ogami through Daigorō. Later that night, Daigorō is lured outside the hut by the sound of a woman singing. Waking up to find Daigorō gone, Ogami searches for his son. He finds Daigorō is a prisoner of Lord Kurogawa and the "Supreme Ninja". Daigorō is tied up and suspended over a deep well; Kurogawa demands that Ogami surrender or he will drop Daigorō down the well. Ogami refuses, so Kurogawa and his men attack. Kurogawa lets go of the rope suspending Daigorō over the well, but Ogami manages to stamp his foot down on the rope, stopping the drop, and kill Kurogawa (and his two ninjas) at the same time. Ignoring the "Supreme Ninja", who has not moved throughout the fight, Ogami carefully pulls Daigorō, who has survived, up to safety. Instead of killing the "Supreme Ninja", Ogami walks away with Daigorō. Ogami and Daigorō board a ship which is carrying the 'Masters of Death' to their rendezvous with Lord Kiru. Also on board is the unobtrusive "Supreme Ninja". Rebels attack the 'Masters of Death', but are easily dispatched. During the night, the sole remaining rebel starts a fire onboard the ship. In the ensuing inferno, the 'Masters of Death' tell Ogami that they recognize him, but that they will not attack him as long as he makes no move against them and Lord Kiru, and then leave him. The companionway is blocked by flames, so he cuts through the deck planking. Ogami then puts Daigorō in his cart and throws both overboard to safety, before pole vaulting himself into the sea. The "Supreme Ninja" attacks Ogami from underwater but he overpowers her. Getting Daigorō, himself, and the "Supreme Ninja" to shore and then to the shelter of a fisherman's hut, he strips all three of them naked and gathers them close together, telling the "Supreme Ninja" that they must share their body heat or die. The "Supreme Ninja" does not understand why he would save her and then realizes she cannot kill Ogami or his son. The next day, Ogami and Daigorō leave her there, knowing that she will have to return to the Shogun, report her failure and commit suicide. The 'Masters of Death' escort Lord Kiru and his entourage through a desert of sand dunes, where they are attacked by a rebel force concealed under the sand. The 'Masters of Death' kill all of the rebels, and Lord Kiru is taken to safety. However, they have not gone far before they see Daigorō standing in their path. He points in the distance towards Ogami, who is waiting for them to come to him, and so move away from his son who could be a liability. The 'Masters of Death' finally face off against Ogami, but one by one they are cut down. Ogami then chases after Lord Kiru's procession, killing or driving off the guards. Lord Kiru protests that he is the Shogun's brother, but Ogami tells Kiru that the "Shogun means nothing" to him. Ogami then cuts Lord Kiru down. As he and his father walk away from the carnage, Daigorō looks back one last time and says via voice over, "I guess I wish it was different but a wish is only a wish". The final shot is a freeze frame close up of Daigorō's face looking back.

Өндіріс

Шогун өлтіруші – негізінен Стайкс өзеніндегі сәби арбасы (1972) және Жауабының семсерінен алынған 12 минуттық бөліктерді қамтитын екі жапон фильмінің қосындысы.

Шығару

Shogun Assassin фильмі 1980 жылдың 11 қарашасында Роджер Корманның New World Pictures компаниясы арқылы АҚШ-тағы кинотеатрларда көрсетілді, содан кейін MCA/Universal Home Video компаниясынан видеокассета ретінде шығарылды. 1983 жылы Ұлыбританияда Vipco видеотаспасы арқылы шығарылғанда, "Shogun Assassin" фильмінің өте зор күш қолданылуы Ұлыбритания Ішкі істер министрлігінің тыйым салуына әкелді. Vipco компаниясы 2000 жылы DVD нұсқасының мұқабасында "1983 жылдан бері тыйым салынған!" деген мөрді пайдаланып, бұл жағдайды жарнамалық мақсатта қолданды. Плакат пен атау дизайнын суретші Джим Эванс жасады. Джимнің ұлы Гибран Эванс Даигороның дауысын сомдады. 2006 жылы фильм AnimEigo компаниясымен АҚШ-та DVD форматында жаңартылып, қайта шығарылды, ал 2016 жылы Criterion компаниясы Blu-ray нұсқасын шығарды.

Қабылдау

Қазіргі заманғы шолулардан "Нью-Йорк Таймс" газетінің Винсент Канби "Шогун өлтіруші" фильмі "Не болды, Тайгер Лили?" фильмі сияқты қатты шатасқан деп жазды. Ол, "баланың баяндауынан басқа, фильмдегі көрініс – кішкентай, ерекше байқампаз ұлын ескі бала арбасында итеріп, Жапонияның барлық жерін шарлап жүрген, оқшауланған самурайдың суреті түсірілгеннен кейін, көңіл көтерудің қызығы жоқ" деді. Джон Пим (Monthly Film Bulletin) "бастапқы режиссердің ниеті, оқиғаны түсінбеген Дайгороның көзқарасынан баяндалғандықтан, кері қайтарылғандай көрінеді" деп тапты, оның баяндауын Линда Манцтың "Көктемнің күндері" фильміндегі баяндауымен салыстырды. "Бұл американдық нұсқаны жандандырған нәрсе – көп қантөгістің ең аз түсіндірмемен ұсынылуы. Сондықтан біз самурайдың әйелі неге өлтірілгенін ешқашан білмейміз, және басы кесушінің ұлын семсер мен әдемі рафия доптың арасынан таңдау жасауға мәжбүрлеген көріністердің бәрі бекер болып кетеді". Тим Лукас (Sight & Sound) Хьюстонның нұсқасын "таңғажайып және терең ойластырылған қайта түсіндіру, сонымен қатар сүйікті шөпханалық тәжірибе, шын мәнінде қайта жазылған, [жаңа музыкасы қосылған] (Пол Ривер және Рейдерстің Марк Линдсейі) және монтаж бөлмесінде тілсіз қалған" деп сипаттады.

Танымал мәдениетте

Фильмдегі диалог үзінділері хип-хоп музыкасында үлгі ретінде қолданылған, әсіресе GZA-ның 1995 жылғы "Liquid Swords" альбомындағы бірнеше әндерде орын алған. Рэпер Кейдждің дебюттік альбомы "Movies for the Blind" (2002) ішіндегі "Agent Orange" әнінде де фильмнен диалог үзінділері қолданылған. 2004 жылғы "Биллді өлтіру: 2-том" фильмінде Беатрикс Киддо және оның төрт жасар қызы фильмді ұйықтар алдында көреді.