Кіріспе
15 XVI ғасырдағы Норвегия тарихына арналған еңбек. Historia Norwegiæ – анонимді монахтың латын тілінде жазған Норвегияның қысқаша тарихы. Қазіргі кезде сақталған жалғыз қолжазба Далхаузи графының жеке меншігінде, ал қазір Эдинбургтегі Шотландия Ұлттық мұражайында сақталуда. Қолжазбада басқа да бірнеше мәтіндер бар; Historia өзі 1r-12r беттерде орналасқан. Жақында жүргізілген зерттеулер нәтижесінде оның шамамен 1500-1510 жылдар аралығында жазылғаны анықталды. Алғашқы мәтін қолжазбадан бірнеше ғасыр бұрын жазылған; мәтінде 1211 жылғы жанартаудың атқылауы мен жер сілкінісі замандас оқиғалар ретінде сипатталған, сондай-ақ Оркней аралдары Норвегия билігінде болғаны айтылады.
Historia Norwegiæ is a short history of Norway written in Latin by an anonymous monk. The only extant manuscript is in the private possession of the Earl of Dalhousie, and is now kept in the National Records of Scotland in Edinburgh. The manuscript contains several other texts; the Historia itself is in folios 1r 12r. Recent dating efforts place it somewhere c. 1500 1510A. The original text was written several centuries earlier than the manuscript itself; the text refers to both a volcanic eruption and an earthquake in 1211 as contemporary events, and Orkney is stated to be under Norwegian rule.
Ерекшелігі
Historia Norwegiæ-нің маңызды ерекшеліктерінің бірі – Хвинирдің Þjóðólfr есімді ақынының Ynglingatal скальдикалық поэмасының тәуелсіз нұсқасының латын тіліне аударылғандығы. Бұл мәтіннен өзге, Снорри Стурлусонның "Хеймскрингла" еңбегінде Йнглинг сагасы кездеседі. Мәтінде сонымен қатар этнографиялық мәліметтер де бар, оның ішінде Сами халқы арасындағы шамандық сеанс туралы сипаттамасы да бар. Бұл – оның көптеген тарихи деректері үшін сақталған ең ерте жазба көзі болып табылады.
Күндері
«Агрип аф Норегсконгугасог» және Теодорик Монахустың еңбектерімен қатар «Норвегия тарихы» норвегиялық синоптикалық тарихтардың бірі саналады және б.з. 1160-1175 жылдар аралығында жазылған деп есептеледі. Алайда, бұл мерзім күмәнда болып тұр және 1220 жыл дәлірек болуы мүмкін. Мәтін Норвегияның шығыс бөлігінде жазылған болуы ықтимал. Қолжазбаны 1850 жылы Питер Андреас Мунк «Symbolæ ad Historiam Antiquiorem Rerum Norwegicarum» деген атпен жариялаған. Көп жылдар бойы стандартты басылым Штормның (1880) басылымы болды, ал алғашқы ағылшын тіліне аудармасын Кунин мен Фелпстед (2001) жасады. 2003 жылы жаңа сындық басылым мен аударма жарық көрді.