Фредегонд Шоу: Ағылшын ақынының өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Ағылшын ақыны, 1889–1949

Фредегонд Сесили Шоув (Fredegond Cecily Shove) (туған тегі Мейтленд; 1889–1949) – ағылшын ақыны. Оның өмірінде екі өлеңдер жинағы жарық көрді, ал қайтысынан кейін шағын таңдамасы да жарияланды.

Жас шағы және еңбектері

Фредегонда Сесили Мэйтленд – заң тарихшысы Фредерик Уильям Мэйтленд пен оның әйелі Флоренс Генриетта Фишердің қызы. Оның анасы Вирджиния Вульфтың анасының бірінші туысы және Ральф Вон Уильямстың әйелі Аделина Мария Фишердің қарындасы болды. 1913 жылы Франсис Дарвинге екінші рет үйленген анасы оны оның туыстарымен жақындастырды. Ол 1910–1913 жылдары Ньюнхэм колледжінде оқыды және сол кезеңде Лондонда Вон Уильямспен бірге уақыт өткізді. 1915 жылы ол экономист Джеральд Шоувке үйленді, ол оның отбасы сияқты Блумсбери тобымен байланыста болды. Ар-ождан бойынша әскери қызметтен босатылған ол 1916–1917 жылдары Оксфорд маңындағы Гарсингтон сарайында шаруа болып жұмыс істеді. Кейіннен сол жерде француз тілінен сабақ берген Джульетт Хаксли былай деп есіне алды: «Сол кезде мен Фредегонд Шоувты көп көрдім, ол Джеральдтың әйелі еді, ол сот орындаушысының үйінде спартандықтар сияқты қарапайым өмір сүрді». Олардың жұмыс берушісі леди Отолин Моррелл де Фредегонды «өте сезімтал, нәзік және жоғары эмоционалды, фантастикалық қиялы бар ғажайып жан» деп еске алды. 1918 жылы Оксфорд баспашысы Бенджамин Генри Блэкуэлл оның алғашқы поэзия жинағын – «Армандар мен сапарлар» жарыққа шығарды, оның бірнеше өлеңдері тез арада антологияларға енді. Солардың бірі – «Фермер 1917» соғыстың азабы арасында еске қаларлық ауылдық көріністі бейнелейді, ол «Даңқ жолдары» (1919) соғыстан кейінгі антологияға өте қолайлы болды. Кейіннен ол «Modern British Poetry» (Нью-Йорк, 1925), «Twentieth Century Verse» (Торонто, 1945), «Men who March away» (Лондон, 1965) және «Penguin Book of World War 1 Poetry» (2006) кітаптарында жарияланды. Тағы бір соғысқа қарсы өлең – «Адам өзі Жаратушы екенін армандайды» Норман Ангелдің бейбітшілікке бағытталған «Соғыс және бейбітшілік» журналында «Армандар мен сапарлар» жинағына енгізілгенге дейін жарияланған. Келесі жылы ол американдық антологияда – «Қазіргі британдық өлеңдер кітабы» (Бостон, 1919) жарияланды және Рафаэль Кансинос Ассенс оны испандық-американдық «Сервантес» журналында аударды. Шоувтың жинағындағы ең көп еске алынатын өлең – «Жаңа рух», көктемгі ортада Құдаймен кездескен кетіп бара жатқан жан туралы мистикалық әңгіме. Оның әдемі әңгімелесуге ұқсайтын ырғағы бар. Ол 1918–19 жылдарға арналған «Грузия поэзиясы» үшін таңдалған төрт өлеңнің бірі болды, ал 1925 жылы Ральф Вон Уильямс оны Фредегонд Шоувтың төрт өлеңінің бірі ретінде музыкаға қосты. Сол кездегі поэзиялық тенденцияларды бейнелей отырып, «Қазіргі заманғы өлеңдер антологиясы» (1921) кіріспесінде «дінге оралу процесі жүріп жатыр» деп жазылған. Роберт Страхан Эдинбургтегі қазіргі заманғы жазу туралы лекцияларында оны «заманауи поэзияда бірегей, өте ерекше қысқа өлең» деп атады, ал Герберт Палмер де «Жаңа рух» өлеңінің күшіне сүйене отырып Фредегонды діни ақын ретінде анықтады – «кітаптағы ең жақсы жарты ондық өлеңдердің бірі». Ол сондай-ақ «Ағылшын поэзиясының алтын кітабы» (1870–1920), «Англо-американдық үйдегі қазіргі заманғы өлеңдер кітабы» (Нью-Йорк, 1925), «Христиандық өлеңдер кітабының Оксфорд кітабы» (1940) және «ХХ ғасыр өлеңдері» (Торонто, 1945) кітаптарында жарияланды. 1958 жылы ол тағы бір англо-американдық антологияда – «Modern Verse in English 1900–1950» қайта жарияланды. Шоувтің «Грузия поэзиясына» «бірінші, әрине, символдық әйел» ретінде енгізілуі сол кездегі поэзия саясатында наразылық тудырды. Ол Шарлотта Мью, Роуз Маколей және Эдит Ситвелл сияқты тәжірибелі және прогрессивті деп есептелген үміткерлерге қарағанда басымдық берілді. Кейінгі сыншылар Вон Уильямстың оның шығармаларын пайдалануына қатысты кешірімсіз болды, ол оның өлеңдерін тек отбасылық байланыстары үшін жазғанын болжады және оны «толыққанды ерекше емес ақын» деп сипаттады. Дегенмен, 1920 жылдар оған танымалдық пен өркендеу әкелді. Бұрын айтылған антологиялардағы жарияланулардан басқа, бес өлеңнің басқа да таңдауы «Кембридж ақындары 1914–1920» кітабында, екі өлең В. Х. Дэвистің «ХХ ғасырдың қысқа әндері 1900–1922» антологиясында және бір өлең «Сегіз өлең: антология» (1924) кітабында жарияланды. Алайда, бұл кезең 1920 жылы анасының қайтысымен басталды, содан кейін ол дінмен шұғылдана бастады және екі жылдан кейін католик шіркеуіне қосылды.

Fredegond Cecily Maitland was the daughter of a legal historian, Frederic William Maitland, and his wife Florence Henrietta Fisher. Her mother was a maternal first cousin to Virginia Woolf and sister of Adeline Maria Fisher, the wife of Ralph Vaughan Williams. Her mother's second marriage to Francis Darwin in 1913 brought her in contact with his extended family. She attended Newnham College in 1910–1913 and during that period also spent time in London with the Vaughan Williams. In 1915 she married the economist Gerald Shove, who like her own family, had links with the Bloomsbury group. As a conscientious objector doing farming as his alternative service, he worked at Garsington Manor near Oxford for most of 1916–1917. The future Juliette Huxley, who was working there as a French tutor, later reminisced: "In those days I saw a good deal of Fredegond Shove, Gerald's wife, who lived like a Spartan at the Bailiff's Cottage." Their employer, Lady Ottoline Morrell, also remembered Fredegond then as "an enchanting creature, very sensitive, delicate and highly strung, with a fantastic imagination". In 1918, the Oxford publisher Benjamin Henry Blackwell brought out her first poetry collection, Dreams and Journeys, several poems from which were soon anthologised. One of them, "The Farmer 1917", conjures an evocative rural scene amidst the anguish of war, which suited it for The Paths of Glory (1919), a post war anthology covering the broader field of poetry written in the period. It was later anthologized in Modern British Poetry (New York 1925), Twentieth Century Verse (Toronto 1945), Men who March away (London 1965) and the Penguin Book of World War 1 Poetry (2006). Another obliquely anti war poem, "A man dreams that he is the creator", had appeared in Norman Angell's pacifist monthly War and Peace before inclusion in Dreams and Journeys. The following year it appeared in the American anthology The Book of Modern British Verse (Boston, 1919) and translated by Rafael Cansinos Asséns in the Hispano American review Cervantes. The poem in Shove's collection referred to most often was "The New Ghost", a mystical tale of a departing soul met by the Divine in a springtime setting. It has an almost conversational rhythm. It was among four chosen for Georgian Poetry 1918–19, and in 1925 it was set to music by Ralph Vaughan Williams as one of his Four Poems by Fredegond Shove. In typifying the poetic trends of the time, the introduction to An Anthology of Modern Verse (1921) noted "that something like a return to religion is in process." Robert Strachan in his Edinburgh lectures on contemporary writing called it "a very remarkable short poem unique in modern poetry", Herbert Palmer too identified Fredegond as a religious poet on the strength of "The New Ghost" – "one of the best half dozen poems in the book". It also appeared in The Golden Book of English Poetry 1870–1920, the Anglo American Home Book of Modern Verse (New York 1925), the Oxford Book of Christian Verse (1940) and Twentieth Century Verse (Toronto 1945). In 1958 it returned in another Anglo American anthology: Modern Verse in English 1900–1950. Shove's inclusion in Georgian Poetry as "the first, arguably token, woman" to appear in the series caused some ill will in the poetry politics of the time. She was preferred over candidates who were being urged on the editor as more experienced and progressive, such as Charlotte Mew, Rose Macaulay and Edith Sitwell. Later critics have been unkind about Vaughan Williams's use of her work, speculating that he only set her poems because of their family relationship and describing her as "a wholly unexceptional poet". Even so, the 1920s for her were a time of popularity and prosperity. Besides the anthology appearances already mentioned, a different selection of five poems appeared in Cambridge Poets 1914–1920, two poems in W H Davies's anthology Shorter Lyrics of the Twentieth Century 1900 1922, and one in Eighty Poems: an anthology (1924). However, the period had started with her mother's death in 1920, after which she became preoccupied with religion and joined into the Catholic Church two years later.