Кіріспе

Неміс V тәрізді 12 цилиндрлі ұшақ қозғалтқышы Jumo 211 – Junkers Motoren компаниясының Екінші дүниежүзілік соғыстағы басты ұшақ қозғалтқышы. Ол Daimler Benz DB 601 қозғалтқышымен тікелей бәсекелесті және оның даму бағытымен бірге жүрді. Daimler Benz қозғалтқышы көбінесе бір және екі қозғалтқышты ұшақтарда қолданылса, Jumo қозғалтқышы негізінен Junkers өндірісіндегі Ju 87 және Ju 88 бомбалаушыларында, сондай-ақ Heinkel He 111 орташа бомбалаушысының H сериялы түрлерінде пайдаланылды. Бұл соғыс жылдарындағы ең көп санда шығарылған неміс авиациялық қозғалтқышы, оның шамамен 70 000 данасы жасалған.

Жобалау және әзірлеу

Jumo 211 доктор Франц Йозеф Нойгебауэр бұрынғы Jumo 210-ның үлкейтілген нұсқасы ретінде әзірледі. 210 – Германияның алғашқы заманауи авиациялық қозғалтқышы, онда цилиндрде үш клапан, құйма картер корпусы және стандартты суперкомпрессор болған. 1930 жылдардың басында жобаланған кезде оның 700 л.с. жобалық қуаты салыстырмалы түрде кең таралған қуат болды және соғысқа дейінгі көптеген неміс жобалары оған негізделген. 210G-ді одан әрі жетілдіру кезінде, толық әлеуетін пайдалануға мүмкіндік беретін поршеньді тікелей отын құю жүйесі енгізілді. 1930 жылдары ұшақтардың өнімділігі мен көлемі күрт өсті. 1934 жылы, жаңа Jumo 210 қабылдау сынақтарын аяқтамай тұрып, RLM шамамен салмағы бар жаңа класты қозғалтқышқа сұраныс жіберді. Jumo және Daimler Benz екеуі де жауап берді, ал жаңа Daimler Benz DB 600-дан бұрын қызметке енгізу үшін Jumo командасы жаңа дизайнын қазіргі уақытта сынақтан өтіп жатқан 210H моделіне мүмкіндігінше ұқсас етуге шешім қабылдады. Нәтижесінде Jumo 211 алғаш рет 1935 жылы Jumo-ның Дессау зауытында прототипі жасалды және 1936 жылдың сәуірінде сынақтарды бастады. 210H сияқты, ол механикалық тікелей отын құю жүйесімен, коленкалық валдан итермеленетін кішкентай поршеньдерді, цилиндрге үш клапанды және инвертті V орналасуын қамтыды. Сондай-ақ, атмосфералық қысымда жұмыс істейтін ашық циклды салқындату жүйесі болды. 1937 жылдың сәуірінде Дессауда 1000 ат күші бар Jumo 211A-ның шектеулі өндірісі басталды, ал шілдеде Магдебургте толық өндіріс басталғанға дейін 1000-нан астам машина жасалды. Үш модельге екі жылдамдықты суперкомпрессордың әртүрлі параметрлері берілді, олар төмен және биік биіктікте әртүрлі жұмыс істеу үшін баптаулы болды. 211A-мен жұмыс істейтін алғашқы ұшақ 1937 жылдың соңында пайда болды. 211 құралының дамуы жалғасты, 1938 жылы 211B шығарылды, оның ең жоғары айналым жылдамдығы 2400 айналым/мин болды, бұл қуатты 1200 а.к. (1184 а.к.) дейін арттырды. Кейінгі 211C және 211D негізінен винт берілістерінің қатынастарымен және басқа да ерекшеліктерімен ерекшеленді. DB 600 дизайны жалпы алғанда ұқсас болды, бірақ тікелей отын құю жүйесі болмады. RLM болашақтағы барлық қозғалтқыштарда осы мүмкіндік болуы керек деген пікірін білдірген кезде, Daimler 1937 жылдың соңында DB 601 енгізу арқылы жауап берді. 1940 жылы Junkers Jumo 211 қозғалтқышын қысыммен салқындату жүйесімен жабдықтады. Қысым кезінде судың қайнау температурасы жоғарылайды, бұл қозғалтқыштың қызуының жоғарылауына мүмкіндік береді. Бұл өз кезегінде, белгілі бір мөлшерде салқындатқыш сұйықтықтың көбірек энергияны алып кетуіне мүмкіндік береді. Нәтижесінде, қозғалтқыш кіші радиатор жүйесімен жоғары қуаттылық параметрлерінде жұмыс істей алды. Нәтижесінде 211E аса қызбай, әлдеқайда жоғары қуаттылық параметрлерінде жұмыс істей алатындығын дәлелдеді, сондықтан оған 211F тез ілесе алды, оған күшейтілген коленкалық вал және тиімді суперкомпрессор енгізілді. 2600 айналыммен 211F және 211J (интеркулерлі 211F) жеткізілді. Бұл негізгі желіге одан әрі жақсартулар 1943 жылы 211N және 211P-ге әкелді. Олар 211F/J-ге тең, бірақ аздап күшейтіліп, 2700 айналымға дейін жұмыс істеді. 211 желісінің одан әрі дамуы Jumo 213-ке айналды. Jumo 211 соғыстың негізгі бомбалаушы қозғалтқышына айналды, бұл Junkers-тің сол кездегі бомбалаушылардың көпшілігін жасауына байланысты. Әрине, бұл Luftwaffe прототиптерде (мысалы, Dornier Do 217) сынақтан өткеннен кейін қолданылатын соңғы қозғалтқышты таңдағандықтан, оған одан да көп нәрсе бар. Әр типтің шектеулі өндірістік қуаты және Jumo бомбалаушы қондырғысында өте қабілетті (егер артық болмаса) екендігі екі негізгі типті де барынша пайдаланудың мағынасын білдірді; Daimler жеңіл, бір қозғалтқышпен жұмыс істегенде аздап артықшылыққа ие болғандықтан, Jumo-ның қалған ролін бомбалаушы қозғалтқышы ретінде толтыруға мүмкіндік берді. Тіпті бұл да жеткіліксіз болды, және BMW 801 секілді радиалды қозғалтқыштар Jumo және DB серияларымен қатар, көбінесе Jumo сияқты көп қозғалтқыш қондырғыларында қызмет етті. 211 сериясының жалпы өндірісі 68 248 қозғалтқышты құрады, оның ішінде 1046 прототип және даму қозғалтқыштары, 1942 жылдың күзінде айына 1700 қозғалтқышты өндірудің ең жоғары көрсеткіші. 1937 жылдан 1944 жылдың ортасына дейін өндіріс Магдебург, Кётен, Лейпциг, Штеттин және Страсбургте орналасқан зауыттар арасында бөлінді. Бұл екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында ең көп өндірілген неміс авиациялық қозғалтқышы болды және ол Kraftei алдын ала жинақталған "мотор модулі" ретінде "бірліктестіру" үшін таңдалған неміс авиациялық қозғалтқышының алғашқы моделі болуы мүмкін. Ju 88A үшін Kraftei бірліктері, мысалы, 1942 жылдың желтоқсанында Amerika Bomber келісімі үшін Messerschmitt Me 264 V1 бәсекелесін қуат беру үшін қолданылды.