Кіріспе
Британдық би-режимді локомотив
Британдық Rail Class 73 – британдық электродизельді локомотив. Оның ерекшелігі – Оңтүстік аймақтың 650/750 В тұрақты тогы бар үшінші рельсінен немесе дизельдік қозғалтқыштан жұмыс істеуге қабілеттілігі, бұл оған электрленбеген участаларда да жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Бұл оны өте әмбебап етеді, алайда дизельдік қозғалтқыш үшінші рельстен алатын қуаттан кем шығыс береді, сондықтан локомотивтер British Rail-дің бұрынғы Оңтүстік аймағынан тыс жерлерде сирек пайдаланылады. Бұл екі режимде жұмыс істейтін алғашқы локомотивтердің бірі. 1977 жылы қуаттырақ 74 класс локомотивтері жойылғаннан кейін, 73 класс локомотивтері 2017 жылы 88 класс локомотивтері пайда болғанға дейін Ұлыбритания теміржол желісінде жалғыз болды. Он локомотив қызметтен шығарылды.
Тарих
Оңтүстік темір жолының кеңейіп келе жатқан үшінші рельсті электрлі жолаушылар желісі (1915 жылдан бастау алған) 1941 жылға дейін тек жолаушыларға арналған электрлі көп бірліктер (ЭМU) жүйесі болды. Себебі, үшінші рельсте деңгейлі өткелдер үшін үзілістер болуы қажет болды, бұл жолаушылар және жүк тасымалында электр локомотивтерін пайдалануға тосқауыл қойды. 1937 жылы Оливер Буллейд Оңтүстік темір жолының бас инженер-механигі болып тағайындалғанға дейін мәселе шешілмеді. Ол бас инженер-электрик Альфред Рауортпен бірлесіп, мәселенің шешімін тапты. Үшінші рельстегі үзілістердің мәселесін шешу үшін үш тәжірибелік локомотив (кейіннен Британ темір жолының 70-ші класы) салынды. Олар үзілістерде тоқтаудың алдын алу үшін жеткілікті инерцияны сақтайтын үлкен дөңгелектермен жабдықталды. Электр локомотивтерімен жүк пойыздарын пайдаланудағы екінші мәселе – 750 В тұрақты токпен жүк аулаларында үшінші рельс орналасқан жағдайда туындайтын қауіпті жағдай еді. Бұл жағдай жердегі қызметкерлер үшін қауіпті болды және түрлі жүк вагондарын тиеу мен түсіруде қиындықтар тудырды. Алғашқы шешім – белгілі бір аулаларда 750 В қуатты жеткізу үшін қарапайым трамвай типіндегі жоғары сымдарды орнату және локомотивтердің шатырына пантограф қосу болды. Оңтүстік темір жолының электрлендіру саясатын жалғастыра отырып, Британ темір жолдары 1955 жылғы Жаңғырту жоспарының аясында Кент жағалауына дейінгі басты желілерді электрлендіре бастады. Қажетті бірнеше жүз жаңа ЭМU-дан басқа, жүк, парцельдерді тасымалдау және Кенттегі қалған локомотивпен тасымаланалатын жолаушылар пойыздарын (мысалы, "Түнгі паром" және "Алтын жебе" қызметтерін) жүзеге асыру үшін 25 "HA" типіндегі (кейін 71-ші класс) Бо-Бо электр локомотивтерінің шағын паркі салынды. Бұл локомотивтерде инерциялық дөңгелек және пантограф болды, сонымен қатар Кент арқылы өткен маңызды жүк аулаларында орнатылған қарапайым 750 В жоғары сымдық жүйеде жұмыс істей алды. Бұл жүйе 1959 және 1961 жылдар аралығында Кентте қолданысқа енгізілді. Бұл жүйе сәтті болғанымен, қосымша шығындар мен техникалық қызмет көрсетуді қажет етті және жаңа локомотивтермен жүк тасымалын тек катеньерамен жабдықталған аулалармен шектеді. Көбірек мүмкіндіктерге ие жүйе қажет болды. 1960-шы жылдардың басында электр локомотивтері мен дизельдік қозғалтқыштардың дизайнындағы даму мен жетістіктер Оңтүстік аймағының инженерлерін электр және дизельдік локомотивтерді біріктіру мүмкіндігін қарастыруға итерді. Мұндай локомотив үшін талап – үшінші рельстің электр қуатын пайдаланғанда, қазірдің өзінде сәтті қолданылып жүрген Type 3 Birmingham Railway Carriage and Wagon (BRCW) дизельдік локомотивтерімен (кейін 33-ші класс) салыстырылатын қуатқа ие болу еді. Бұл талапты жүк аулаларында баяу жылдамдықпен жүк тасымалдауға жеткілікті қуатты кішкентай дизельдік қозғалтқыш қосу арқылы іске асыруға болады еді. Жаңа локомотивтің дизайнына сондай-ақ, кері тартылатын үшінші рельсті жинағыштар қажет болды. Мұның екі себебі болды: біріншісі – рельс ауыстыру жұмыстары кезінде қауіпсіздікті қамтамасыз ету, үшінші рельстің өлі бөлігін толықтырып, қуаттандыру және үшінші рельстің өлі бөлігімен байланыста болуы мүмкін рельс жұмысшыларын электр тогымен соғу қаупін болдырмау. Екіншісі – дизельдік қуатпен жұмыс істейтін локомотивтер үшінші рельстік аймақтарға кіргенде немесе олардан шыққанда "тұрақты" үшінші рельсті жинағыштардың зақымдану қаупінсіз қозғалуына мүмкіндік беру. Оңтүстік аймағының инженерлері бастапқы жобалау жұмыстарын аяқтағаннан кейін, 1961-1962 жылдары Истли вагондар зауытында алты жаңа "электродизельдік" локомотивтердің прототипін салуға кірісті. Жаңа локомотивтер электр қуатымен жұмыс істегенде 1600 а.к. қуатқа ие болды, ал дизельдік қозғалтқышы Оңтүстік аймағының дизельдік-электрлі көп бірліктері (DEMU) паркінде қолданылатын 600 а.к. қуатты English Electric дизельдік қозғалтқышы болды. Көбірек мүмкіндіктерді қамтамасыз ету үшін локомотивтер Оңтүстіктің көптеген электрлі және дизельдік көп бірліктерімен, сондай-ақ стандартты вагондармен және жүк вагондарымен жұмыс істей алатындай етіп жобаланды. Бұл локомотивтерде құлап тұратын буккейлік жалғаулар, Пуллман сүрту тақтасы және кері тартылатын буферлер болуы керек болды. Бұл прототип локомотивтердің табысы Британ темір жолдарының English Electric компаниясынан Ньютон-ле-Уиллоустағы Вулкан құю зауытында тағы 43 локомотивке тапсырыс беруіне әкелді. Алайда, техникалық айырмашылықтар прототиптерді ("JA" типі) өндіріс үлгілерімен ("JB" типі) бірге жұмыс істеуге кедергі келтірді. Басқа барлық жағынан жаңа "электродизельдер" өте көп мақсатты болып шықты, сондықтан олардың көптегені 62 жылдан астам қызметтен кейін де пайдалануда.
Апаттар мен оқиғалар
1968 жылғы 26 сәуірде Беркширде локомотив E6023 стрелканың қателікпен ауысуынан рельстен шығып кетті. 1972 жылғы 8 қаңтарда E6027 локомотиві Хоршемде 4 BEP No 7004 локомотивімен соқтығысып, 15 адам жарақаттанды. 1972 жылғы 12 қазанда локомотив E6001 жүк пойызын сүйреп бара жатып, жүргізушінің жеңілтек болуынан Лондон маңындағы теміржол стансасында жолаушылар пойызының артқы жағына соқты. Он екі адам жарақат алды. 1982 жылғы 16 қаңтарда 73 115 локомотиві ведомстволық пойызды сүйреп бара жатып сигналдарды өткізіп алып, посылка пойызының артқы жағына соқты. Ауыр зақымдалған локомотив пайдаланудан шығарылып, кейіннен металл тескісіне жіберілді. 73 006 локомотиві соқтығысқан посылка пойызын сүйреп бара жатқан. 1968 жылы TOPS жүйесі енгізілгеннен кейін, олар бастапқыда 72-сыныпқа жатқызылуға тиіс болған, кейіннен салынған локомотивтерден ерекшелену үшін. Бірақ, олардың орнына 73/0 сыныбы болды. 1970 жылдардың басында локомотивтер 73001–73006 нөмірленді. Алғашқы локомотивтердің сәтті сынақтан өткеннен кейін, Боурнмут электрлендіру аясында 43 локомотивтің өндірісі тапсырылды және 1965–1967 жылдар аралығында English Electric компаниясының Vulcan Foundry зауытында салынды. Олар бастапқыда JB сыныбы ретінде жіктелген және E6007–E6049 нөмірленген. Бұл локомотивтер 59, 66 және 67 сыныптарымен бірнеше локомотивтік жұмыс істеуге мүмкіндік берді.
Қоспалар
73-сынып локомотивтерінде екі байланыс құрылғысы бар: көптеген вагондарға қосылу үшін қажетті «букей» деп аталатын қатаң, жартылай автоматты тип және сол кездегі BR(SR) жүйесіндегі бірнеше бірліктер. Бұл байланыс құрылғысының тірегін (оның саңылауындағы бекіткіш штифті алып тастау арқылы) төмендетуге болады, сонда классикалық британдық ілгегі көрінеді. Ілгектің үстіне «3 Link» тізбекті байланыс, «Instanter» тізбек немесе «Screwlink» тізбек қосылуы мүмкін. Дегенмен, «Buckeye» типті қатаң байланыс, көліктер арасындағы қашықтықты тұрақты ұстайтындықтан, буферлер болғанда қауіпті жағдай тудырады. Тізбекті байланыстардың өзгермелі қашықтығына төтеп беру және соққыларды азайту үшін стандартты британдық буфер қажет. Бірақ қысқа, қатаң «Buckeye» қолданылғанда, буферлер қисықтарда жеткілікті түрде жиырыла алмайды және бір немесе екі көліктің рельстен шығуына себеп болуы мүмкін. Сондықтан «Buckeye» орнатылған көліктердегі буферлер «кері тартылатын» типте болуы керек. Олар тізбекті байланыс қолданылғанда созылады, ал «Buckeye» қолданылғанда жанаспауы үшін жолдан тартылып алынады. Бұл тағы бір мәселені тудырады: «Buckeye» қолданылғанда соққыларды қалай өңдеуге болады? Шешім – буферлік басқаруды көліктің ортасына жылжыту, қисықтарда көліктің бұрыштары арасындағы бұрыштардың өзгеруі азаяды. Сондықтан 73-сынып локомотивтеріндегі және 33/1 дизель локомотивтеріндегі буферлер арасында «Pullman сығу тақтасы» көрінеді. Бұл жалпақ тақта екі гидравликалық поршеньге орнатылып, буфер ретінде жұмыс істейді. Оның пішіні шын мәнінде «Buckeye» орнатылған вагондардағы (мысалы, Mk1 типтерінде) немесе бірнеше бірліктердегі Pullman өткелінің еден бөлігіндей болады. Pullman өткелінің байланысы жартылай қатаң болғандықтан, оның еденінің астында буферлік жұмысты атқару үшін екі гидравликалық поршень жасырылған, сондықтан ол 73-сыныптағы Pullman сығу тақтасымен пішін мен өлшемдері жақсы үйлеседі. 73/1-сынып локомотивтері English Electric зауытынан Ньютон-ле-Уиллоустан жеткізілген кезде, сол зауытта бір уақытта құрастырылып жатқан жаңа 20-сынып 1000 а.к. дизель локомотивтерімен бірге жұмыс істеді, сондықтан екі локомотивті дизельдік қуатпен жылжытуға бір машинист қана жеткілікті болды. Құналықта 73/1-сынып локомотивтері көбінесе Bournemouth желісінің электрлік TC (қуаты жоқ) вагондарымен жұмыс істеген, бұл пойыздарды Push Pull режимінде жүргізуге мүмкіндік берді. Техникалық тұрғыдан мүмкін болғанымен, 73/1-сынып локомотивтері Bournemouth желісінің 4REP EMU локомотивтерімен бірге немесе тізбекте жұмыс істеуге рұқсат етілмеді, өйткені бұл «Current Limit Index» (CLI) шегінен асып түсер еді. CLI – барлық электрмен жұмыс істейтін құрамдарға арналған рейтингтік жүйе, және рұқсат етілген ең жоғары шектен асып кетуі подстанциялар мен басқа да электр жабдықтарының зақымдануына әкелуі мүмкін.
Британдық теміржол
1984 жылы 73-сыныпты шағын топ Гатвик экспресс қызметінің жаңартылған нұсқасын іске қосуға бағытталды. Бұл қызметте оңтүстік бағытта 73-сынып локомотиві, Оңтүстік аймағының көп бірліктерімен басқаруға бейімделген кондиционерленген Mk2f вагондары және солтүстік бағытта 489 "GLV" (бұрынғы 414-сыныпты басқарушы моторлы вагондардан өзгертілген) пайдаланылды. 73-сынып локомотиві мен GLV екеуі де пойыздарды қуатпен қамтамасыз етті, және пойыздар Лондон Викториясы мен Гатвик әуежайы арасында тоқтамай жүрді.
Жекешелендіруден кейінгі операциялар
Жекешелендіруден бері 73-класстың локомотивтері EWS және Gatwick Express компанияларының көптеп алынып тасталғаннан кейін азайды. Дегенмен, көптеген шағын операторлар локомотивтер сатып алғандықтан, олардың қолданылуы белгілі бір мерзімге сақталған.
Eurostar
Eurostar-ға екі 73 класс локомотивтері тиесілі болған және бұрын олар Eurostar пойызын тарту үшін арнайы модификацияланған. 73118 және 73130 номерлі екі локомотивке қосымша байланыс жабдықтары орнатылған, олар негізінен істен шыққан Eurostar пойыздарын құтқаруға немесе электрленбеген участаларда тартуға қолданылды. Олар Солтүстік полюс депосынан сирек шығарылған. 2007 жылы Eurostar операцияларын жаңа Темпл Миллс депосына және High Speed 1 жоғары жылдамдықты желісіне көшіргеннен кейін, 73 класс локомотивтері қажетсіз болып қалды және білім беру жобаларына берілді: 73130 Шығыс Лондондағы RailSchool-ға, ал 73118 Оңтүстік Уэльстегі Барри теміржол орталығына жіберілді. Кейін RailSchool жабылып қалғанда, 73130 Bluebell Railway-ге берілді, бірақ қазір теміржол желісінен тыс жерде сақтаулы тұр. 2022 жылдың 5 қарашасынан бастап 73130 локомотиві Кармартенширдегі Лланнелли және Майнйд Маур теміржолында орналасқан 73130 Ltd компаниясына тиесілі.
FM теміржол
FM Rail (бұрынғы Fragonset Railways) EWS-тен бірнеше пайдаланылмаған локомотивтерді сатып алды. Олардың көпшілігі бастапқыда елдің әртүрлі аймақтарында, соның ішінде Mid Hants Railway, Peak Railway және Dartmoor Railway сияқты сақтау орындарында сақталды. Кейбір локомотивтер осы тарихи теміржолдарда пайдалану үшін жөнделді, мысалы, Dartmoor Railway-де 73134 нөміріндегі локомотив. Бір локомотив, 73107 нөміріндегі "Spitfire" 2004 жылы күрделі жөндеуден кейін негізгі желідегі қозғалысқа оралды. Ол Fragonset-тің қара жүк вагондарының түсімен боялды және чартерлік пойыздармен байланысты бос вагондарды тасымалдау үшін пайдаланылуы күтілді. 2004 жылдың соңынан бастап ол First GBRf компаниясына олардың паркін толықтыру үшін жиі жалға берілді және Blue Pullman Rake-пен бірге c2c-нің East Ham депосында орналасқан. 2007 жылы оны RT Rail сатып алды, St. Leonards депосында жөндеуден өткізіп, GBRf стиліндегі түспен қайта бояды.
Гатвик экспресі / Оңтүстік
2005 жылдың ортасына дейін Гатвик Экспресс Class 73 локомотивтерімен, Class 488 вагондарымен және Class 489 GLV вагондарымен қызмет көрсетті. Бұл локомотивтер қазір пайдаланудан алынып, ЭВМ (электр жетекті пойыз) құрамымен алмастырылды. Дегенмен, 73202 локомотиві "Thunderbird" резервтік локомотиві ретінде сақталды, бұзылған ЭВМ-дерді құтқару үшін пайдаланылды. Кейіннен ол Gatwick Express желісінің қалған бөлігімен бірге Southern компаниясына берілді. Бұрын "Дэйв Берри" деп аталған локомотив 2015 жылдың 11 желтоқсанында Брайтон Lovers Walk депосында компанияның оқушылар жөніндегі менеджерінің құрметіне "Грехам Стеннинг" деп қайта аталды.
GB Темір жолмен жүк тасымалдау
GB Railfreight – 73 класындағы локомотивтердің ең жаңа операторы, ол 73203 207 және 73209 нөмірлері бар алты пайдаланылмаған Gatwick Express локомотивін сатып алды. Олардың төртеуі (73204, 206 және 209) қазір Дербидегі Fragonset компаниясының күрделі жөндеуінен кейін қызметке қайтарылды. Олар компанияның көк және қызғылт сары түстеріне боялып, әйел қызметкерлердің құрметіне аталды. Локомотивтер негізінен Истли мен Тонбриджден шыққан инженерлік пойыздарда қолданылады. Бұрынғы First GBRf компаниясы 73208 локомотивін сатып алып, оны BR Blue түсіне бояды. 2009 жылдың басында 73207 локомотиві үлкен логотипті көк түске боялып, Уайтмур локомотив депосында маневрлік жұмыстар үшін пайдаланылды. First GBRf сонымен қатар 73141, 73212 және 73213 локомотивтерін сатып алды, олардың барлығы жаңа First Group түсіне боялды; алайда 73212 локомотивінде FirstGroup логотипі жоқ. 73141 локомотиві 2009 жылдың шілдесінде «Шарлотта» деп аталды, бұл локомотивтің 2009 жылдың ақпан айында екі рет аталғаны үшін танымал болды. Қазір Eurotunnel Group компаниясына тиесілі болғандықтан, локомотивтерден First Group бренді алынып жатыр. 73119 локомотиві 2011 жылдың қыркүйегінде Knights Rail Services компаниясынан сатып алынып, 2012 жылдың маусым айында қызметке қайтарылды. 2013 жылы GB Railfreight компаниясы 73109 және 73136 локомотивтерін сатып алды. Олар содан бері Сент-Леонардс депосында 73141, 212 және 73213 локомотивтерімен бірге GB Railfreight түсіне қайта боялды. 2013 жылдан бастап бес GB Railfreight 73 класты локомотиві Brush Traction Wabtec компаниясының Loughborough зауытында 73/9 класына дейін қайта жаңартылды. 73209, 73204 және 73206 локомотивтерінен 73961, 73962 және 73963 нөмірлеріне дейін қайта нөмірленген алғашқы үш локомотив MTU 1600 а.к. V8 қозғалтқыштарымен жабдықталды. Барлық механикалық және электрлік компоненттер қайта орнату алдында алынып тасталды, сондай-ақ локомотивтердің сыртқы түрі жарық жинағының орнатылуы және қосқыш кабельдері үшін орталықтандырылған орналасқан жері арқылы өзгертілді. Екі жүргізуші орындықтары сақталды, бірақ жүргізушінің басқару панелі үшін жаңа дизайн қолданылды. Жаңартылған локомотивтер 73/1 және 73/2 класты локомотивтермен дизельді немесе электрлі режимде жұмыс істей алады. Бірінші толыққанды жаңартылған локомотив, 73962 (бұрынғы 73204), 2014 жылдың 3 тамызында Brush Traction Loughborough-да таныстырылды. GB Railfreight қайта жаңартылған 73/9 класты локомотивтерді Caledonian Sleeper пойызын тарту үшін пайдаланады. Олар Эдинбургтен Абердинге, Инвернесске және Форт-Уильямға дейінгі электрленбеген учаскелерде қолданылады.
Мерсейрел Электрик
Merseyrail Electrics компаниясы Биркенхед Солтүстік ТМД-да орналасқан 73/0 класының төрт локомотивінен (номерлері 73001/2/5/6) тұратын паркіне ие болды, олар локомотивтерді итеру және басқа да ведомстволық жұмыстар үшін қолданылды. 73001 және 73006 номерлері Мерсирейлдің сары түсімен қайта боялды; кейін оларға құм себу құрылғысы орнатылып, 73/9 класына жатқызылды. 2002 жылға дейін барлық төрт локомотив пайдаланудан алынып тасталды, және кейіннен олардың барлығы сақтау мақсатында сатылды. 73004 осы кезеңде де Merseyrail-ге тиесілі болды. Ол қосалқы бөлшектердің көзі ретінде пайдаланылды және ең бірінші болып бөлшектелді.
Желі желісі
Network Rail өзінің бұрынғы Railtrack-тен 73212 және 73213 нөмірлерімен екі пайдасыз Gatwick Express локомотивін мұра етті. Олар қайта жөндеуден өтіп, Railtrack компаниясының көк және жасыл түстер схемасына боялды. Олар бұрынғы Оңтүстік аймағында электрмен жабдықтау жүйелерін жаңартумен байланысты инженерлік пойыздарда қолданылды. 73141 нөмірімен үшінші локомотив бастапқыда қосалқы бөлшектер үшін сатып алынған, бірақ егер қалған екі локомотивтің бірі істен шықса, пайдалануға қайта оралды. Кейін локомотивтер Network Rail-дің сары түсіне, қызыл буферлік сәулелермен боялды. 2009 жылы 73141 First GBRf компаниясы сатып алды, ал 73212 және 73213 көп ұзамай одан кейін қосылды. 73211 және 73104 нөмірлі екі локомотив Дербидегі Rail Vehicle Engineering Limited (RVEL) компаниясымен толықтай қайта жаңартылды. 600 а.к. дизельді қозғалтқыш алынып тасталды және оның орнына 750 а.к. Cummins QSK19 дизельді қозғалтқыштарының жұбы орнатылды, бұл дизельдік қуатын барлығы 1500 а.к. дейін арттырды. Локомотивтер Network Rail компаниясы қолданады және 73/9 класына жатады. Cummins QSK19 – бұл 220 және 221 кластағы дизельдік пойыз құрамында қолданылатын қозғалтқыш. 73101 сақтаудан сатылды және күрделі жөндеу бағдарламасына қосылады. Network Rail-дің жаңа "Ultra73" локомотивтерінің алғашқы прототипі 2014 жылдың 13 маусымында RVEL-де таныстырылды. Network Rail-дің екі 73/9 класты локомотиві 2023 жылдың тамызында қажеттіліктерге артық болғандықтан сатылымға қойылды.
RT теміржол
RT Rail 2007 жылы FM Rail-ден 73107 нөмірлі локомотивті сатып алып, Сент-Леонардс депосында жөндеуден өткізіп, жаңадан бояды.
Оңтүстік-Батыс темір жолы
South West Trains компаниясына 73109 нөмірімен бір локомотив мұрагерлікке тиесілі болды, ол "Thunderbird" құтқару локомотиві ретінде пайдаланылады. Ол 1990 жылы Ұлыбритания шайқасының 50 жылдығын еске алу үшін аталды. Теміржол әуесқойлары оны әлгідей "BoB" деп лақаптайды. Кейіннен South West Trains компаниясы Porterbrook компаниясынан 73201 және 73235 нөмірлерімен тағы екі локомотивті жалға алып, автопаркін кеңейтті. Екеуі де бұрынғы Gatwick Express локомотивтері. Олардың біріншісі, 73235 нөмірі, 2005 жылдың басында күрделі жөндеуден өтіп, жаңа Desiro көк түсімен боялды. Сол жылы оған 73201 нөмірі қосылды. Осыған шамалас уақытта 73109 нөмірі де жаңа көк түспен боялды. 73109 локомотиві 2009 жылы Transmart Trains компаниясымен сатып алынды. 73235 локомотиві жаңа франшиза иесі South Western Railway компаниясына өтуден бастап Bournemouth депосында вагондарды итеруге пайдаланылуда.
Transmart Trains (бұрынғы 73 сыныпты локомотивтерді сақтау компаниясы)
Class 73 Locomotive Preservation Company (C73LPC) 2004 жылы Лондонның Стюартс-Лейн депосында 73136 локомотивін басқару үшін құрылған. EWS компаниясы басқаруымен соңғы пайдаланылған 73 локомотиві болған 73136, "Perseverance" деп аталды және 2006 жылдың жазында OTMR жүзеге асырылғаннан кейін TPWS және OTMR жабдықтарымен толық жабдықталды. Локомотив ұлттық теміржол желісінде пайдалануға тіркелген және қысқа мерзімді жалдауға немесе орта мерзімді келісімшарттарға қолжетімді. 2009 жылы локомотив Блюбелл темір жолына солтүстікке қарайғы кеңейтуге, Ист Гринстедке көмектесу үшін жалға берілді. 2006 жылдың тамызында GBRf компаниясы 73136 локомотивімен болашақ чартерлік жұмыстар үшін GBRf-тің 73208 локомотивін BR Blue түсіне қайта бояу үшін келісімшарт жасады. Компания Стюартс-Лейн депосында 73210 локомотивін де қалпына келтірді, бұл локомотив жеке меншікте. 2008 жылдың қыркүйегінде локомотив Mid Norfolk Railway темір жолына көшірілді. 2009 жылы Class 73 Locomotive Preservation Company компаниясы меншік иесін өзгертіп, 2010 жылы Transmart Trains деп аталды. Компания иелігіне өткеннен кейін, ол өз қызметін кеңейтіп, бес 73 класты локомотивті басқарды: 73109, 73118, 73133, 73136 және 73211. 73211 нөмірінің бөлшектері алынып, бастапқы күйіне қайтаруы екіталай. 73133 локомотиві Transmart компаниясының серіктес тобына сатылып, Сельхерсттен Барри аралына жолмен жөнелтілді. Кейіннен локомотив ұзақ мерзімді жалдау шарты бойынша теміржол арқылы South West Trains Bournemouth Depot депосына жеткізілді. 2013 жылы 73109 және 73136 локомотивтері GB Railfreight компаниясына одан әрі пайдалану үшін сатылды. Олар содан бері 73141, 73212 және 73213 локомотивтерімен бірге Сент-Леонардс депосында GB Railfreight түсіне қайта боялды.
Сақтау
Бірнеше локомотивтер мұражайлық теміржолдарда сақталып қалды, онда олар міндетті түрде дизельдік қозғалтқыштармен жұмыс істейді: ешбір сақталған желіде үшінші рельсті электрлендіру қарастырылмаған.
Қорытынды
Сынып No. салынған ((Түрлендірілген*) No. Диапазон Операторлар Локомотивдер No. Қызметте No. Жылудан алынған No. СақталғанКласс 73/0673001 73006 1998–20023Класс 73/14373101 73142Eurostar73118, 73130220078Nemesis Rail731141 GB Жүк тасымалы73107, 73109, 73119, 73128, 73136, 731416 Network Rail731381 Класс 73/214*73201 73213, 73235GB Жүк тасымалы73201, 73202, 73212, 732134 1 Оңтүстік-Батыс темір жолы732351 Класс 73/913*73951 73952Network Rail73951 739522 073961 73971GB Жүк тасымалы73961 7397111
Темір жол үлгілері
Лима 2000 жылдардың басында OO калибрінде BR Class 73 локомотивінің алғашқы нұсқасын шығарды. 2006 жылдан бері Hornby компаниясы Lima-ның қалыптарын пайдаланып, BR Green түсіндегі прототиптің көшірмесін өндіріп келеді, ал бұрынғы үлгілер әртүрлі бояу схемаларында болған.