Кіріспе

Көксейілден спонтанды түрде сүт ағуы

Галакторея (немесе лакторея) (галакто + ррея) – бала тууға немесе емізуге байланысты болмаған жағдайда көксейілден спонтанды түрде сүт ағуы. Галакторея әйелдердің 5–32% - ында кездеседі деген мәлімет бар. Қабылданған көрсеткіштегі айырмашылықтың көп бөлігі галактореяның әртүрлі анықтамаларымен байланысты болуы мүмкін. Көбінесе қатерлі емес болғанымен, бұл жағдай қаулылы жағдайлардың салдары болуы мүмкін және тиісінше зерттелуі керек. Галакторея ерлерде, жаңа туған нәрестелерде және екі жыныстағы жасөспірімдерде де кездеседі.

Себептер

Галакторея белгілі бір гормондардың дұрыс реттелмеуі салдарынан пайда болуы мүмкін. Галактореямен ең көп байланысты гормоналды себептер – гиперпролактинемия және қалқанша безінің аурулары, олар қалқанша безін стимуляциялайтын гормонның (TSH) немесе тиротропин босататын гормонның (TRH) жоғары деңгейімен сипатталады. Шамамен 50% жағдайда нақты себебі анықталмайды. Сондай-ақ мінез-құлық факторлары (стресс, көкірек және кеуде қабырғасын тікелей ынталандыру), жүктілік, гипофиз аденомалары (пролактин артық өндірілуі немесе гипофиз сабағының қысылуы) және гипотиреоз тексеріледі. Алдыңғы гипофиздің аденомалары көбінесе пролактинома болып табылады. Пролактиннің артық өндірілуі менструальді циклдың тоқтауына және сүйексіздікке алып келуі мүмкін, бұл диагноз қоюға көмектесетін белгі болуы мүмкін. Галакторея гормоналды тепе-теңдіктің бұзылуынан, мысалы, ауызға қабылданатын контрацепциялық таблеткалардың салдарынан да пайда болуы мүмкін. Галакторея – екінші буын H2 рецепторларының антагонисті циметидинді (Тагамет) қолданумен байланысты қосымша әсер. Галактореяны пролактин бөлінуін бақылайтын дофамин рецепторларын бұғаттап, гиперпролактинемияны тудыратын антипсихотикалық препараттар да шақыруы мүмкін. Осы препараттардың ішінде рисперидон бұл асқынуды тудыруымен ең көп танымал. Клиникалық жағдайлар бойынша, протондық сорғы тежегіштері галактореяны тудыруы мүмкін екені көрсетілген.

Жаңа туған нәрестелер сүті

Жаңа туған нәресте сүті немесе «әйелдер сүті» – жаңа туған нәрестелердің шамамен 5%-ының кеудесінен бөлінетін сүт. Бұл қалыпты құбылыс саналады және ешқандай емдеу немесе тексеру қажет емес. Халық арасында бұл сүт сиқыршылардың жануарларына тамақ ретінде берілетініне сенген.