Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Беовульф поэмасындағы көркем кейіпкер Велхтеоу (Wealhþēow немесе Wealthow; ) – ежелгі ағылшын поэмасы «Беовульф»-та Дания патшайымы, алғаш рет 612-ші жолда енгізіледі.
Fictional character in Beowulf
Wealhtheow (also rendered Wealhþēow or Wealthow; ) is a queen of the Danes in the Old English poem, Beowulf, first introduced in line 612.
Таңбаның жалпы көрінісі
Уэлфтеоу – Вулфинг руынан, даниялықтардың патшайымы. Ол Дания королі Хротгарға (Hrōðgār) үйленген және Хредрик пен Хродмунд ұлдарының, сондай-ақ Фреавару қызының анасы. Оның есімінің мағынасы даулы. Бір мүмкін аудармасы – "шетел құлы" (Хилл, 1990). Хротгармен некесінде ол friðusibb folca (2017-жол) деп сипатталады, яғни "халықтар арасындағы бейбітшілікке берілген туыстық серт", бұл Вулфинг және Скильдинг арасындағы Хротгармен неке арқылы құрылған династиялық адалдықты көрсетеді. Ол "Хельмингтердің ханым" (620-жол) (тегі бойынша, Хельм руынан шыққан Вулфингтерден) және "Скильдингтердің ханым" (1168-жол) – неке және аналық арқылы. Екі солтүстік дерек көзі Хротгардың әйелін Англиямен байланыстырады. Скьёлдунга сагасында Арнгримур Йонссонның түсіндірмесінде, 3-тарауда Хротгар (Роас) ағылшын патшасының қызына үйленгені айтылады. Хрольф сагасы краканың 5-тарауында Хротгар (Хроарр) Нортумбрия (Нордхимбраланд) патшасы Нордридің қызы Огнға үйленгені туралы баяндайды. 1897 жылы Вулфинг есімі Шығыс Англияның Вулфинг әулетімен бірдей болуы мүмкін деген пікір айтылды, ал Хельмингас отбасылық аты Норфолк және Саффолк елдеріндегі 'Хелмингем' деген жер-атауларымен байланыстырылды, екеуі де 5-6 ғасырлардағы көшпенділердің қоныстанған аймақтарында орналасқан. Бұл теорияны кейбіреулер қабылдамаса да, ол жақында Хродмундтың кім екендігі туралы талқылауда қайта жаңғырды.
Wealhtheow is of the Wulfing clan, Queen of the Danes. She is married to Hrothgar (Hrōðgār), the Danish king and is the mother of sons, Hreðric and Hroðmund, and a daughter Freawaru. The meaning of her name is disputed. One possible translation is "foreign slave" (Hill, 1990). In her marriage to Hrothgar she is described as friðusibb folca (l. 2017), 'the kindred pledge of peace between peoples', signifying interdynastic allegiance between Wulfing and Scylding achieved with her marriage to Hrothgar. She is both 'Lady of the Helmings' (l. 620) (by descent, of the Wulfing clan of Helm) and 'Lady of the Scyldings' (l. 1168), by marriage and maternity. Two northern sources associate the wife of Hrothgar with England. The Skjöldunga saga, in Arngrímur Jónsson's abstract, chapter 3, tells that Hrothgar (Roas) married the daughter of an English king. The Hrolfs saga kraka, chapter 5, tells that Hrothgar (Hróarr) married Ögn who was the daughter of a king of Northumbria (Norðhymbraland) called Norðri. The argument was advanced in 1897 that the Wulfing name may have been synonymous with the East Anglian Wuffing dynasty, and the family name Helmingas with the place names 'Helmingham' in Norfolk and Suffolk, both of which lie in areas of 5th–6th century migrant occupation. Although the theory was not favoured by some, it has more recently resurfaced in a discussion of the identity of Hroðmund.
Өлеңдегі рөлі
Вейлхтеоу (Хигд сияқты) өлеңде үй иесінің маңызды рөлін атқарады. Осы ыдыс тасымалдау амалының маңыздылығы 1161–1231 жолдарында баса айтылады. Мұнда Вейлхтеоу, Хротгардың өзінің ұрпақтарына мұрагерлік билікті қамтамасыз етуді қалағандығына алаңдап, сөз сөйлеп, Гренделді өлтіргені үшін Беовульфке үш жылқы мен әшекей алқасын сыйлайды. Алқа «Бросинга мене» деп аталады, ал оның аты ежелгі ағылшын тіліндегі «Breosinga mene», ескі норвеж тіліндегі «Brisingamen» – Фрейяның алқасының бұрмалануы немесе қате жазылуы деп саналады. Ричард Норт осы алқаны сыйлауды Фрейяның «Брисингменімен» салыстырып, былай дейді:
Wealhtheow (like Hygd) fulfills the important role of hostess in the poem. The importance of this cup carrying practice is emphasized in lines 1161–1231. Here Wealhtheow, anxious that Hrothgar secures the succession for her own offspring, gives a speech and recompenses Beowulf for slaying Grendel with three horses and a necklace. The necklace is called Brosinga mene, and the name is held to be either a corruption or a misspelling of OE Breosinga mene, ON Brisingamen, Freyja's necklace. Richard North compares the gift of the necklace to Brosing, Freyja's Brisingamen and he comments that,
Көптеген ежелгі норвегия-исландия дәстүрлерінде «Brisinga men» немесе «giroli Brisings» (шамамен 900 жылғы Брисингтің белбеуі) Фрейяға тиесілі, ол Ванир тайпасының Ингви Фрейрінің қарындасы, сүйіспеншілік құдайы және өлгендерді қайта тірілту қабілетіне ие сиқыршы. Фрейяның осы алқаны сатып алуы және оны Локидің ұрлауы – «Сорлаþattr» дастанының орталық оқиғалары. Патшайым ретінде Вейлхтеоу «әйелдің екі соғысып жатқан тайпа арасында бейбітшілікті сақтау және соттың мәртебесін көрсету» міндетін білдіреді. Оның лауазымы ритуалдық сипатта болғанымен, ол сонымен қатар «жауынгерлердің бірлігін» нығайтады. Вейлхтеоу осы рөлді өз залындағы әрбір еркекпен үнемі сөйлесіп, олардың міндеттерін еске түсіру арқылы атқарады – олардың елдеріне, отбасыларына немесе патшаларына деген міндеттерін. «Беовульф» дастанының ағылшын-саксондық аудиториясы үшін жоғалмайтын қатал ирониялық эпизодта Вейлхтеоу ұлдарын Хродюльфтің жомарттығы мен қорғауына сеніп тапсырады, бірақ ол оның тақты өзіне қаратып, ұлдарын өлтіретінін сезбейді. Вейлхтеоуды идеалды патшайым ретінде көрсететін барлық қасиеттер оны Гренделдің анасымен қарама-қарсы қояды, ол Вейлхтеоу мен оның ұлдарына қатысты ұзақ суреттемеден кейін алғаш рет пайда болады. Вейлхтеоу мен Гренделдің анасы арасындағы қарама-қайшылық Беовульф, Хротгар және Грендел арасындағы параллелизмді көрсетеді.
The wider Old Norse Icelandic tradition attributes the Brisinga men or giroli Brisings (Brisinger's girdle c.900) to Freya who is at once the sister of Ingvi freyr of the Vanir, the leading Norse goddess of love, and a witch with the power to revive the dead. Freya's acquisition of this necklace and its theft by Loki are the central incidents in Sorlaþattr. As queen, Wealhtheow represents the “female's duty to maintain peace between two warring tribes” and to “signify the status of the court.” While her position may appear ritualistic, she also maintains “the cohesiveness of the unity of the warriors.” Wealhtheow inhabits this role by constantly speaking to each of the men in her hall and reminding them of their obligations – obligations to their country, their family, or their king. In a grimly ironic passage that would not be lost on the Anglo Saxon audience of Beowulf Wealhtheow commends her sons to Hroðulf's generosity and protection, not suspecting that he will murder her sons to claim the throne for himself. All the qualities marking Wealhtheow as an ideal queen place her in contrast to Grendel's mother, who appears for the first time following a lengthy passage concerned with Wealhtheow and her sons. The contrast between Wealhtheow and Grendel's mother echoes the parallels between Beowulf, Hrothgar, and Grendel.