Кіріспе
Jämtland диалектілері (jamska; jämtska, jämtmål) – Швеция провинциясының Jämtland аймағында, оның ең солтүстік бөлігіндегі Frostviken-ді қоспағанда, қолданылатын, бір-бірімен тығыз байланысты Норрланд диалектілерінің тобы. Jämtland-тың шығыс бөлігіндегі диалектілер Ångermanland диалектілеріне көшуге ұштасады. Бұл диалектілер тобы көбінесе біртұтас деп есептеледі және солай қарастырылады. Кейбір адамдар оны швед тілінен өзгеше тіл деп санайды. Jämtland диалектілері батыстағы Норвегияның Trøndelag аймағында қолданылатын Trøndersk диалектісімен көптеген ерекшеліктерімен ортақ, және тарихи тұрғыдан қарағанда норвегиялық деп есептелген. Дегенмен, скандинавиялық диалектологиядағы қазіргі көзқарас бойынша Jämtland диалектілері шведтің Норрланд диалектілеріне жатады.
Jämtland dialects (jamska ; jämtska, jämtmål) constitute a group of closely related Norrland dialects spoken in the Swedish province of Jämtland, with the exception of Frostviken in the northernmost part of the province, where the traditional dialect is Norwegian. In the eastern part of Jämtland the dialects are transitional to those of Ångermanland. The dialect group is commonly regarded and treated as a single entity. Some people consider it a language separate from Swedish. The Jämtland dialects share many characteristics with Trøndersk — the dialect spoken to the west in Norwegian Trøndelag, and has historically sometimes been considered to be Norwegian in origin. The current view in Scandinavian dialectology, however, is that the Jämtland dialects belong to the Swedish Norrland dialects.
Атауы
Жергілікті атау бойынша бұл диалекттерді "жамска" деп атайды. Дегенмен, ағылшын тілінде осы диалекттерді біріктіретін жалпы термин жоқ, ал ғылыми еңбектерде олар әртүрліше аталады, мысалы, jamska, jämtska, Ямтиш диалектісі, Ямтланд диалектісі, Ямтланд диалектілері немесе Ямтландтың диалектілері. "Жамска" деген енденим грамматикалық жағынан анықталған форма, ал анықталмаған түрі – "jaamsk/jamske" сирек қолданылады.
Өлеңнің дауыстылар тепе-теңдігі
Барлық басқа орталық скандинавия диалектілері сияқты (Трёндер диалектілері, Шығыс Норвегия диалектілері, Норрланд диалектілері, кейбір Финляндия швед диалектілері), Ямтланд диалектілерінің ең ерекше белгісі – дауыстық тепе-теңдік, бұл құбылыс салмақты буындардан кейінгі дауысты соңдықтарының әлсіреуіне және кейінірек кейбір диалектілерде әсердің соңдықтан түбір буынға ауысуына алып келді, мысалы, көне норвег тіліндегі kasta > (> "лақтыру"), ал жеңіл буындардан кейінгі соңдықтар керісінше күшейді, тіпті түбір дауыстысында дыбыстық өзгеріс немесе дауыстық үйлесімді тудырды (мысалы, көне норвег тіліндегі lifa > > > "өмір сүру"). Бір теория бойынша, бұл құбылыстың тамыры орта ғасырлардағы көршілес саам тілдерінің ықпалында.
Просодия
Ежелгі скандинав тіліндегі жеңіл және ауыр буынның фонемалық айырмашылығы шығыс Ямтланд диалектілерінде, сондай-ақ батыс Ямтланд диалектілерінде және оңтүстік-батыс Ямтландтағы Овикен приходында сақталған. Шығыс Ямтландта және Овикен приходында «ішек» деген мағынадағы hǫku және «тіршілік ету» деген мағынадағы lifa сияқты ежелгі скандинав сөздерінен қысқа, басылатын буындар сақталған, олар Форс приходында, Рагунда және Стугун приходтарында, Хеллесьё приходында және Овикен приходында өзгеріске ұшырап, ал lifa сөзі барлық приходтарда [læ̂ʋa᷈] немесе осыған ұқсас айтылымға ие болған. Батыс Ямтландта қысқа буындар аз тұрақты, көбінесе 2-акцентті сөздерде ұзын немесе жартылай ұзын буынға айналады, бірақ 1-акцентті сөздерде сақталады: «күйген» деген мағынадағы ежелгі скандинав сөзі svið Аре приходында [sʋɛ̂] болып дамыған, ал «уәде беру» деген мағынадағы lofa және «шу шығару» деген мағынадағы duna сияқты 2-акцентті ежелгі скандинав сөздері Undersåker, Kall және Åre приходтарында немесе айтылымға ие болған. Батыс Ямтландтағы Оффердал приходында ai және ey дифтонгтары монофтонгталып, ал au [æɵ̯] түрінде сақталған. Оңтүстік-батыс Ямтланд диалектілері түпнұсқа дифтонгтарды ғана сақтап қана қоймай, Исландия және Норвегиядағы кейбір диалекттерге ұқсас, Миссjö приходында, Хакас және Овикен приходтарында, Берг және Рәттан приходтарында ежелгі скандинав á дифтонгізацияланған немесе осыған ұқсас, «күресу, тарту» деген мағынадағы ежелгі скандинав сөзі slíta немесе осыған ұқсас, ал «барлығы» деген мағынадағы ежелгі скандинав сөзі allt немесе осыған ұқсас болған.