Никколо де’ Никколи: Флоренциялық гуманисі және көне қолжазбалардың сақшысы
Niccolò de' Niccoli
Никколо де' Никколи (1364-1437) – итальяндық гуманист, Флоренцияда өмір сүрген. Ежелгі қолжазбаларды көшіруші, редактор болған. Медичилердің қолдауымен жұмыс істеген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Николо де'Николи (1364 – 22 қаңтар 1437) – итальяндық Ренессанс дәуірінің гуманисі. Ол Италияның Флоренция қаласында туып, сонда қайтыс болды. Козимо де Медичидің демеушілігімен біріккен білімді адамдар тобындағы маңызды тұлғалардың бірі болды. Николоның классикалық әдебиетке сіңірген ең басты еңбегі – көне қолжазбаларды көшіруші және салыстырушы ретіндегі жұмысы еді; ол мәтіндерді түзетіп, тарауларға бөліп, ішкі мазмұн тізімдерін жасады.
Italian humanist (1364 1437)
Niccolò de' Niccoli (1364 – 22 January 1437) was an Italian Renaissance humanist. He was born and died in Florence, Italy, and was one of the chief figures in the company of learned men which gathered around the patronage of Cosimo de' Medici. Niccoli's chief services to classical literature consisted in his work as a copyist and collator of ancient manuscripts; he corrected the text, introduced divisions into chapters, and made tables of contents.
Жетістіктер
Оның сыншылдық қабілетінің жетіспеушілігі тамаша талғамымен толықтырылды; грек тілінде (онда ол өте аз білді) оған Амброджио Траверсари көмектесті. Лаврентий кітапханасындағы ең құнды қолжазбалардың көпшілігі оның қолынан шыққан, соның ішінде Лукрецийдікі және Плауттың он екі комедиясы бар. Ежелгі қолжазбаларды іздеу қауіпті және қымбат міндет болды; сол кездегі агенттердің қатарында Поджио Браччолини де болды. Козимо де Медичидің демеуімен Николи 800 қолжазбадан тұратын жеке кітапханасын құра алды. Ол классикалық мәтіндердің бірнеше данасын жасағандықтан, кітаптарын кең қолданысқа берді. Осының нәтижесінде Козимо де Медичи Сан-Маркода салған кітапхананың негізі қаланды. Николидің жеке кітапханасы тек Козимо де Медичидің кітапханасымен ғана шаң жұқты, ол Флоренциядағы алғашқы қоғамдық кітапхананың негізін қалаушы болды, сол кезде ол Еуропадағы ең ірі кітапхана еді. Николиде сонымен қатар ежелгі өнер туындыларының, монеталар мен медальдардың шағын, бірақ құнды жинағы болды. Ол өзін өте шешімді сыншы деп санады және ең кішкентай қарсылықты көтере алмады; Франческо Филельфомен, Гуарино да Веронамен және әсіресе Траверсаримен болған даулары сол кездегі білімді қоғамда үлкен сенсация тудырды. Оның аса сыншыл мінезі (жауларының пікірінше, тіл білмеуі) оны латын тілінде жазуға немесе сөйлеуге кедергі келтірді; оның жалғыз әдеби еңбегі – латын орфографиясы туралы итальян тілінде жазылған қысқаша трактат болды, оны Гуариноның қатты сыннан кейін айналымнан шығарды. Латын стиліндегі шебері ретінде оның даңқы кең таралды, көптеген авторлар жариялау алдында түзету үшін оған қолжазбаларын тапсыратын; Леонардо Бруни оны «латын тілінің цензурасы» деп атады. Ол сондай-ақ бүгінде итальян немесе канцелереска деп аталатын курсивті жазудың авторы деп есептеледі. Бұл ежелгі қолжазбаларды ұзақ зерттеуінің және көптеген көшірмелер жасауының нәтижесінде болды. Николи көшірген қолжазбаларын еңкейтілген әріптермен өзгертуге шешім қабылдады, соның салдарынан итальяндық баспагерлер алғаш рет италикалық шрифт қолданғанда, олар Николидің әріп стилін таңдады. Николи Флоренциядағы Санто-Спирито базиликасына жерленді. Өлімінен бұрын ол үлкен қарызға батқан, содан кейін Козимо оның 6000 флоринге бағаланған 800 қолжазба жинағын иелену үшін қарызкерлерге барлық төлемдерді өтеуді ұсынды. Ол ешқашан үйленбеді, үйін қолжазбалармен, монеталармен, мүсіндермен, вазалармен және әшекей тастармен толтыруды жөн көрді.
His lack of critical faculty was compensated by his excellent taste; in Greek (of which he knew very little) he had the assistance of Ambrogio Traversari. Many of the most valuable manuscripts in the Laurentian Library are by his hand, amongst them those of Lucretius and of twelve comedies of Plautus. The pursuit of ancient manuscripts was a dangerous and expensive task; agents working in the field at the time included Poggio Bracciolini. Thanks to the patronage of Cosimo de' Medici, Niccoli was able to build up his personal library of 800 manuscripts. He was generous with lending out his books since he had multiple copies of several Classical texts. This would be the basis of the library that Cosimo de' Medici built in San Marco. Niccoli's private library was bettered only by that of Cosimo de' Medici who was the pioneer of the first Florentine public library which was the largest in Europe at that time. Niccoli also possessed a small but valuable collection of ancient works of art, coins and medals. He regarded himself as an infallible critic, and could not bear the slightest contradiction; his quarrels with Francesco Filelfo, Guarino da Verona and especially with Traversari created a great sensation in the learned world at the time. His hypercritical spirit (according to his enemies, his ignorance of the language) prevented him from writing or speaking in Latin; his sole literary work was a short tract in Italian on Latin Orthography, which he withdrew from circulation after it had been violently attacked by Guarino. His fame as a Latin stylist was extensive, and many authors would submit to him their manuscripts prior to publication for correction; Leonardo Bruni called him the "censor of the Latin tongue". He is also regarded as the inventor of the cursive script, known today as Italic or Cancelleresca. This came about from his enduring study of ancient manuscripts and the numerous copies he made. Niccoli decided he would vary his copied manuscripts by using tilted lettering and as a result later on, when Italian printers first used Italic type, they chose Niccoli's lettering style. Niccoli was buried in the Basilica of Santo Spirito in Florence. He was extremely indebted prior to his death, after which Cosimo offered to cover all of his outstanding payments to debtors in exchange for control over his collection of 800 manuscripts valued at around 6,000 florins. He never married, preferring to fill his houses with manuscripts, coins, statuary, vases, and gems.