Кіріспе

Чарльз Кейлеб Колтон (крещен 11 желтоқсан 1777 – 28 сәуір 1832) – ағылшын дін қызметкері, жазушы және коллекционер, ерекше мінезімен белгілі болған.

Өмір

Дін қызметкері Барфут Колтонның ұлы, ол Этон колледжінде және Кембридж университетінің Кингс колледжінде білім алып, 1801 жылы B.A., ал 1804 жылы M.A. дәрежесін алды. 1801 жылы колледж оған Девон графтығындағы Тивертон қаласының Приорлар ауданындағы мәңгілік пасторлық қызметін сыйлады, онда ол көп жылдар бойы тұрды. 1812 жылы ол Кью және Питершам приходтарының викариі болып тағайындалды. Оның екі орында да шіркеумен байланысты міндеттерін атқаруы тұрақсыз болды: кейде жауапкершілікпен және тамаша, ал кейде бетке айтпай, кешірімді болды. 1828 жылы ол ресми шіркеу қызметін және Англияны тастады. Замандастары оның кредиторларынан қашқандығына сенді, олар оған қарсы заңды "іс" қозғады, оны шарап сатушы ретінде танысты. Колтон екі жыл бойы Америка Құрама Штаттарында саяхаттады. Кейін ол Париж қаласында қарапайым тұрғын үй құрды. Ол өнер галереясын ашуға инвестиция жасады және құнды картиналардан тұратын үлкен жеке коллекциясын жинады. Ол сонымен қатар шарап жинаумен және бөдене атумен де шұғылданды. Ол "Пале-Рояль" ойын салондарына да жиі баратын, онда сәттілікке кенеліп, бір-екі жылдың ішінде 25 000 ағылшын фунтына тең сома жинады. Бірақ ол ойынға араласып, француз капиталын жоғалтып алды. Өліміне дейін Колтон жақын туыстарынан алған қаражатқа сүйенді. Оған операция жасау қажет болды, бірақ Колтон одан қатты қорқып, процедураны қабылдамай өзін-өзі өлтірді.

Әдеби шығармашылық

Колтонның кітаптары, ішінде эпиграммалық афоризмдер мен мінез-құлық туралы қысқа эсселер жинақтары, қазірге дейін ұмытылғанмен, бір кезде өте танымал болды. 1820 жылдың соңында Колтон «Лакон, немесе аз сөзбен көп нәрсе» атты кіші, арзан басылымды ойшылдарға арнап жариялады. Бірақ ол назар мен мақтауға ие болды, және 1821 жылы тағы бес рет қайта басылды. «Лакон, 2-том» 1822 жылы жарық көрді. 1822 жылы Колтон бұрынғы Наполеон туралы еңбегін кеңейтілген нұсқада «Мәскеудің өртеніп жануы» деген атпен қайта жариялады. Парижде ол жеке тарату үшін «Лорд Байронның қазасына арналған Ода» басып шығарды және жазуын жалғастырды. Өлген кезде ол 600 тал жолдан тұратын «Қазіргі заманғы ежелгілік» атты жарияланбаған өлеңін қалдырды. ХХ ғасырда және бүгінгі күнге дейін Колтонның еңбектерін көбінесе цитаталар жинақтарында, соның ішінде Бартлетттің таныс цитаталарында оқып таба аласыз, онда оның көптеген афоризмдері сақталған.