Чард каналы: тарихы, құрылысы, мақсаты. Сомерсеттегі (Англия) 1842 ж. салынған, бірақ табысты болмаған канал туралы ақпарат. Инженерлік ерекшеліктері сақталған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Чард каналы – Англияның Сомерсет графтығындағы 13,5 миль (22 км) ұзындығындағы түтік қайық каналы. Ол Бриджвотер және Таунтон каналынан Крик Сент-Майклдан басталып, төрт акведук, үш туннель және төрт көлбеу жазықтық арқылы Чардқа дейін созылды. Ол 1842 жылы салынған, бірақ коммерциялық сәттілікке жете алмады және 1868 жылы жабылды. Каналдың маңызды инженерлік құрылыстары ландшафтта әлі де анық көрініп тұр.
The Chard Canal was a 13.5 mile (22 km) tub boat canal in Somerset, England, that ran from the Bridgwater and Taunton Canal at Creech St. Michael, over four aqueducts, through three tunnels and four inclined planes to Chard. It was completed in 1842, was never commercially viable, and closed in 1868. The major engineering features are still clearly visible in the landscape.
Алдын ала өнімдер
Каналдың құрылысы басталғанға дейін, соңғы 50 жыл ішінде Корнуолл мен Девонды айналып өту үшін Бристоль каналынан Англия каналына дейін кеме каналын салудың бірнеше жоспары болған. Чардты канал желісімен байланыстыратын алғашқы жоба 1769 жылы Роберт Уитворт жасаған, ол Парет өзенін Девондағы Ситонмен байланыстыруды көздеген. Уитворттан 1790 жылдардың басында бұл бағытты қайта қарастыру сұранып, ол оның мүмкін екенін қайтадан айтты. 1793 жылы жоспар қайта жаңартылды, ал 1794 жылы Жосия Истон Чард арқылы өтетін тағы бір бағытты ұсынды. 1809 жылы 1793 жылғы Шард каналы жоспары қайта жаңартылды, ол енді Англия және Бристоль каналдары каналы деп аталды, содан кейін инженер Джон Ренниден оны 1810 жылы зерттеуді сұрады. Ол 120 тоннаға дейінгі кемелерге қолайлы, кішкентай кеме каналын ұсынды. Баржа каналының құны 70 000 фунт стерлинг деп есептелді, бірақ Ренни кеме каналының құнын 1,33 миллион фунт стерлинг деп бағалады. 1825 жылы кеме каналын салуға тағы бір әрекет жасалды, онда 5 метр тереңдігі бар және 200 тонналық кемелерді қабылдай алатын канал ұсынылды. Бристоль каналындағы Столфордтан Англия каналындағы Бирге дейін, Крич Сент-Майкл, Ильминстер және Шард қалалары арқылы өтетін каналға 30 шлюз қажет болды, оның құны шамамен 1,7 миллион фунт стерлинг болды. Томас Телфорд зерттеу жүргізді, 6 шілде 1825 жылы Парламент актісі қабылданды, және 1,5 миллион фунт стерлингтен астам сомада жазылымдар уәделенсе де, одан әрі шаралар қабылданбады, ал компания 1828 жылдан кейін таратылды.
Prior to the construction of the canal, there had been several plans over the previous 50 years to build a ship canal from the Bristol Channel to the English Channel, in order to avoid the route around Cornwall and Devon. The first which would have connected Chard to the canal network was a scheme surveyed in 1769 by Robert Whitworth, to link the River Parrett to Seaton in Devon. Whitworth was asked to reassess this route in the early 1790s, and again thought it was feasible. The plan was revived in 1793, while another route was suggested in 1794 by Josiah Easton, again passing through Chard. The 1793 Chard Canal plan was revived in 1809, by now renamed as the English and Bristol Channels Canal, and the engineer John Rennie was asked to survey it in 1810. He advocated a small ship canal, suitable for vessels up to 120 tons. The cost of a barge canal had been estimated at £70,000, but Rennie's estimate for a ship canal was £1.33M. One further attempt to build a ship canal took place in 1825, when a canal capable of taking vessels of 200 tons, with a draught of 15 feet (5 m) was proposed. 30 locks would have been required, on a canal from Stolford on the Bristol Channel to Beer on the English Channel, passing through Creech St Michael, Ilminster and Chard, at an estimated cost of £1.7M. Thomas Telford produced the survey, an Act of Parliament was obtained on 6 July 1825, and although subscriptions of over £1.5M were promised, no further action occurred, with the Company disappearing after 1828.
Тарих
1827 жылы Бриджвотер және Таунтон каналы ашылғаннан кейін, Чардты оған қосуға тағы бір бастама жасалды, және Джеймс Грин 1831 жылы сараптама жүргізді. Маршруттың ұзындығы 22 км (13,5 миль) болды, бірақ Чард Крик Сент-Майклдағы каналдан 70 метр (231 фут) биік болғандықтан, оның жоспары екі қайық көтергіші, екі көлбеу жазықтық және екі туннельді қамтыды, ал құны 57 000 фунт стерлингке бағаланды. 1834 жылғы Шард каналы заңы (4 және 5 Will. 4. c. liii) Парламент актісі 1834 жылғы маусымда қабылданды, ол 57 000 фунт стерлинг жинауға, қажет болған жағдайда тағы 20 000 фунт стерлинг қосымша қаражат алуға рұқсат берді. Алайда, жобаға қатысты жергіліктіктердің ынтасы шамалы болды, капиталдың басым бөлігін Бриджвотер және Таунтон каналына қатысы бар бес адам ғана ұсынды. Жұмыс 1835 жылғы маусымда Врантажда басталды, бірақ актіде туннельдер толық аяқталғанша каналдың бөліктерін салуға рұқсат берілмеді, сондықтан жоғарғы бөліктердегі жұмыс 1837 жылғы күзінде ғана басталды. Құрылыс басталғаннан бастап Гриннің орнына инженер ретінде Сидней Холл тағайындалды. Гриннің Гранд-Уэстерн каналында қайық көтергіштерін іске қосудағы қиындықтарын ескере отырып, Холл көтергіштерді көлбеу жазықтықтармен алмастыруға шешім қабылдады. Ильминстер көлбеу жазықтығының үстіндегі бастапқы жоспарларға тағы өзгерістер енгізілді, онда тағы бір туннель салынды, бұл каналдың бағытын төмендетуге мүмкіндік берді. Бере Миллсте каналдың деңгейін 2 метрге көтеру үшін шлюз салынды, сондай-ақ Шард көлбеу жазықтығының ұзындығы арттырылды. Құрылыс шығындары күтілгеннен әлдеқайда жоғары болды, сондықтан 1840 жылғы Шард каналы заңы (3 және 4 Виктория. c. i) Парламент актісі 1840 жылғы наурызда қабылданды, ол компанияға тағы 80 000 фунт стерлинг акция жинауға және 26 000 фунт стерлингке ипотека алуға мүмкіндік берді. Үшінші акт, 1841 жылғы Шард каналы заңы (4 және 5 Виктория. c. x), құрылысты бастапқы жеті жылдық мерзімнен тыс жалғастыруға рұқсат берді. Канал 1841 жылғы 15 мамырда Ильминстерге, ал 1842 жылғы 3 ақпанда Даулиш Форд кемежайларына дейін ашылды. Wrantage көлбеу жазықтығындағы арқанның жыртылуынан, нәтижесінде каизонға зақым келгенінен, сондай-ақ Бристоль және Эксетер темір жолының Крик каналының астынан өтуіне байланысты кешігулер болды, бірақ жұмыс ақыры 1842 жылғы 24 мамырда аяқталды. Қоғамға көмір бағасының төмендеуінен тікелей пайда болды, бірақ құрылыстың жалпы құны шамамен 140 000 фунт стерлингке жетті, ал түсімдер жоспарланғанның үштен бірін ғана құрады, сондықтан канал компаниясы қарыздар бойынша тіпті пайыздық төлемдерді де өтей алмады.
With the Bridgwater and Taunton Canal having opened in 1827, there was further initiative to link Chard to it, and James Green carried out a survey in 1831. The route was 13.5 mile (22 km) long, but with Chard some 231 feet (70 m) higher than the canal at Creech St Michael, his plan involved two boat lifts, two inclined planes and two tunnels, and was costed at £57,000. An act of Parliament, the Chard Canal Act 1834 (4 & 5 Will. 4. c. liii) was obtained in June 1834, authorising the raising of £57,000, with an additional £20,000 if required, but local enthusiasm for the scheme was muted, and most of the capital was provided by just five men, all of whom were involved in the Bridgwater and Taunton Canal. Work began at Wrantage in June 1835, but the act did not allow parts of the canal to be built until tunnelling was well advanced, and so work on the upper sections did not start until Autumn 1837. Green was replaced as engineer by Sydney Hall from the start of construction, and in view of the problems Green was experiencing on the Grand Western Canal with commissioning his boat lifts, Hall decided to replace the lifts with inclined planes instead. Further changes to the original plans were made above Ilminster inclined plane, where another tunnel was constructed, enabling the line of the canal to be built at a lower level. A lock was added at Bere Mills, to raise the line by 7 feet (2 m) and the length of the Chard incline was increased. Construction costs were much higher than anticipated, and another act of Parliament, the Chard Canal Company Act 1840 (3 & 4 Vict. c. i) was obtained in March 1840, allowing the company to raise another £80,000 in shares, and to obtain a mortgage for £26,000, while a third Act, the Chard Canal Act 1841 (4 & 5 Vict. c. x) allowed construction to continue beyond the original seven year limit. The canal opened to Ilminster on 15 May 1841, and to Dowlish Ford wharfs on 3 February 1842. There were delays caused by the rope on the Wrantage plane breaking, resulting in damage to the caissons, and further delays caused by the Bristol and Exeter Railway constructing their line under the canal at Creech, but the work was finally completed on 24 May 1842. There were immediate benefits to the community, as coal prices fell, but the total cost of construction had been about £140,000, and as income was only a third of what had been projected, the canal company was never able to meet even the interest payments on its debts.
Операция
Канал ванналық қайықтар үшін жобаланған. Thornfalcon, Wrantage және Ilminster еңістіктері екі параллель жолдан тұратын екі жақты еңістер болды, әрқайсысында алты дөңгелекті кассион орналасқан, олардың ішінде қайықтар жүзген. Екі кассионды байланыстыратын тізбек, ең жоғары жағындағы көлденең барабанға өткен. Қайықтарды қозғау үшін жоғарғы кассион артық сумен толтырылып, қосымша салмақ оның төмен түсуіне, ал екіншісінің көтерілуіне себеп болды. Көлік ағынының көп бөлігі каналмен жоғары бағытта жүргендіктен және қайық өзінің салмағына тең суды ығыстырады (Архимед принципі), еңіспен төмен ағын жоғары ағыннан әлдеқайда көп болды. Дегенмен, бұл жүйе шлюздерді пайдалануға қарағанда тиімдірек болды, ал үлкен жаңа Chard су қоймасы қажетті сумен қамтамасыз етті. Chard Common еңісі мүлдем басқаша болды, ол бір жолдан тұрады, ванналық қайықтар төрт дөңгелекті биегімен тасымалданды. 8 метрлік су басы бар Whitelaw және Stirrat су турбинасы қуатты қамтамасыз етіп, минутына су жұмсады. Қайықтар 86 метрге (26 м) көтерілді, дөңгелекті биегімен 1:10 еңіспен. Биегі бастапқы арқанның жыртылуынан кейін берік сым арқанмен турбинаға бекітілді. Ilminster туннелінің ені 4 метрге (14 фут) жетіп, қарама-қарсы бағытта келе жатқан қайықтардың өтуіне мүмкіндік берді, бірақ Lillesdon және Crimson Hill туннельдері тек бір қайыққа ғана жеткілікті енді болды.
The canal was designed for tub boats which were The inclines at Thornfalcon, Wrantage and Ilminster were double acting inclines, consisting of two parallel tracks, each containing a six wheeled caisson, in which the boats floated. A chain linked the two caissons together, passing round a horizontal drum situated at the top of the incline. Power for the movement of the boats was provided by over filling the top caisson, the extra weight causing that caisson to descend and the other to rise. Because the majority of traffic passed up the canal, and a boat displaces its own weight in water (Archimedes' principle), considerably more water passed down the incline than up it. However, the system was still more economical than using locks, and a large new Chard Reservoir supplied the necessary water. The incline at Chard Common was quite different, consisting of a single track, with the tub boats being carried on a cradle with four wheels. Power was supplied by a Whitelaw and Stirrat water turbine, with a 25 feet (8 m) head, which used of water per minute. Boats were raised 86 feet (26 m) in a wheeled cradle up a slope of 1:10. The cradle was attached to the turbine by a substantial wire rope, after breakages of the original rope. The Ilminster tunnel was 14 feet (4 m) wide, allowing boats travelling in opposite directions to pass, but the tunnels at Lillesdon and Crimson Hill were only wide enough for one boat.
Қалдықтар
Шард су қоймасы, бұл каналға негізгі су көзі болған, лорд Пулетке сатылды. 1990 жылы Оңтүстік Сомерсет аудандық кеңесі оны сатып алды, қазір ол табиғи қорық болып табылады. Ормандармен қоршалған, ол 150-ден астам құс түріне орталық болып табылады. Елеусіздікке берілген 140 жылдан астам уақыттан кейін көтерілістердің қалдықтары және үш туннель сақталған. Төменгі ферманың жанында Торнфактоннан Крикке дейінгі жолдағы көпір қазір II санаттағы ескерткіш ретінде тіркелген, ал Тоун өзені арқылы каналды өткізген үш аркалы су тас жолы көбінесе бұзылмаған, бірақ оның қоршаулары жоқ. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Таутон қорғаныс желісінің бір бөлігі канал бойымен өтті.
The Chard reservoir, which was the main supply for the canal, was sold to Lord Poulett. In 1990, South Somerset District Council bought it, and it is now a designated nature reserve. Surrounded by woodland, it provides habitat for over 150 species of birds. The remains of the inclines have survived over 140 years of neglect, as have the three tunnels. Near Lower Farm, a bridge on the Thornfalcon to Creech road is now a grade II listed structure, and the three arched aqueduct which carried the canal over the River Tone is largely intact, although it no longer has its parapets. During World War II part of the Taunton Stop Line invasion defence project ran along the canal.