Регенттік романдары: тарихы мен ерекшеліктері

Кіріспе

Роман жанрының бір саласы

Регенттік романдар – британдық Регенттік дәуірінде (1811–1820) немесе 19 ғасырдың басында өтетін роман жанрының бір саласы. Регенттік романдары тарихи ортаға көшірілген заманауи романдық оқиғалардың нұсқалары ғана емес, өзінің жеке сюжеттік және стильдік ережелері бар ерекше жанр болып табылады. Бұл ережелер көбінесе Джейн Остиннің 19 ғасырдағы заманауи туындыларынан емес, 1935 жылдан 1974 жылы қайтыс болғанға дейін Регенттік дәуірінде өтетін екі оннан астам роман жазған Джорджетт Хейерден және «әдептік роман» деп белгілі әдеби жанрдан алынған. Атап айтқанда, дәстүрлі Регенттік романдарда басты кейіпкерлер арасындағы зиялы, қарқынды диалог көп, ал ашық секстік көріністер немесе секс туралы әңгімелер өте сирек кездеседі.

Кіші жанрлар

Регенттік романстың көптеген оқырмандары мен жазушылары "Традициялық Регенттік романс" пен "Регенттік тарихи роман" арасын ажыратады. Көптеген авторлар алдымен "Традициялық" романдар жазып, сосын "Тарихи" романдарға көшкен, мысалы, Мэри Балог, Джо Беверли, Лоретта Чейз. Ге́йердің романдары 1960 жылдары Америка Құрама Штаттарында танымал болғаннан кейін, көптеген баспагерлер Клэр Дарси және Элизабет Мэнсфилд сияқты жаңа авторлардың Регенттік кезеңдегі кітаптарын шығара бастады. "Сигнет", "Делл" және "Фосетт" компаниялары дәстүрлі Регенттік романдарды жұқа қағаздан шығарушылардың қатарында болды; соңғысы кейіннен "Fawcett Coventry" атты арнайы баспасын құрды, ол Регенттік кезең мен басқа тарихи кезеңдердегі романдарды жариялады.

Регенттік тарихи роман

Регенттік кезеңдегі кітаптар, Кристина Додд, Элоиза Джеймс және Аманда Квик сияқты авторлардың туындылары, әдетте Регенттік тарихи туындылар деп есептеледі. Регенттік романдары көбірек әлеуметтік реализмді қамтуы мүмкін, немесе керісінше, тарихи кезеңге сәйкес емес, қазіргі заманғы мінездемелерді бейнелеуі мүмкін. Мұндай туындыларды кейбіреулер "Регенттік тарихи" деп жіктеуі мүмкін, бұл олардың негізгі оқиғасы Регенттік Англияда өрбітіп, сюжеті, мінездемесі немесе стильдік ерекшеліктері Хейер және оның ізбасарлары жазған Регенттік романдардың қалыпты шеңберінен шығатынын көрсетеді. Кейіпкерлер Регенттік кезеңнің емес, қазіргі заманғы құндылықтарға сәйкес әрекет ете алады. Регенттік тарихи роман жанрын Мэри Балог, Джо Беверли, Лоретта Чейз, сондай-ақ Лиза Клейпас және Стефани Лоуренс соңғы жылдары кеңінен танымал етті. Бұл романдар "Традициялық Регенттік" туындыларына қарағанда әлдеқайда ашық және көптеген махаббат көріністерін қамтиды.

Жанрдың танымалдылығы

Басқа көркем жанрлар мен қосалқы жанрлар сияқты, Регенттік романдар да циклдық танымалдылықтың өзгерулерін бастан кешіреді. 1990 жылдары тарихи романдардың танымалдылығы артып (және көптеген Регенттік авторлар тарихи жанрға ауысқаннан кейін) оқырмандар саны азайды. 2000 жылдардың басында Регенттік романдар мен басқа да тарихи романдардың танымалдылығы қазіргі заманға қатысты сюжеттерге басымдық берілуімен төмендеді. АҚШ нарығында романдарды тарату және сату жүйесіндегі өзгерістер орын алды. АҚШ-тағы соңғы екі ірі баспагер, "дәстүрлі" Регенттік романдарды тұрақты түрде шығаратын Zebra және Signet болды. Бұл 2005 жылы Zebra өзінің дәстүрлі Регенттік желісін тоқтатып, 2006 жылдың басында Signet Регенттік романдарды шығаруды тоқтатуымен аяқталды. АҚШ-та әлі де жаңа "дәстүрлі" Регенттік романдар жарық көреді; оларды шығаратын баспагерлердің бірі – Avalon Books, Five Star Books және Cerridwen Press (Cotillion). Бұрын жарық көрген Регенттік романдарды екінші қол кітаптар нарығынан, Belgrave House (баспадан шыққан кітаптарды қайта басып шығарады) және электрондық кітаптар түрінде табуға болады. 1990 және 2000 жылдары Регенттік жанры өзгерді, авторлар өздерінің романдарына жыныстық мазмұнды көбірек енгізе бастады, бұл оқырмандардың талғамының өзгеруіне байланысты болды. Кейбір ұзақ жылдар бойы оқып жүрген оқырмандар наразы болғанымен, баспагерлер жыныстық көріністерді қосуды жанрды қолдаудың бір жолы деп қарады. Мақсат – жаңа буын оқырмандарды қызықтыру, сонымен бірге адал оқырмандарға ұнайтын ақылды және тартымды сюжеттерді ұсыну болатын. Сандра Хит, Анита Миллс және Мэри Балог сияқты Регенттік роман авторлары батыр мен қаһарман арасындағы (немесе сирек жағдайларда, батыр мен оның сүйіктісі арасындағы) жыныстық қатынастарды жазған алғашқылардың бірі болды. Барлық Регенттік романдар да көңіл көтеруге арналған тарихи шығармалар емес. Балог, Карла Келли, Шила Бишоп, Анна Харрингтон және Мэри Джо Путни сияқты авторлар Регенттік қоғамның көлеңкелі жағын бейнелейді, романдарында түрлі әлеуметтік мәселелерді зерттейді. Кейбір авторлар соғыстан кейінгі жарақаттан, алкоголизмнен, депрессиядан және басқа да ауыртпалықтардан зардап шеккен қаһарман мен қаһарманды бейнелейді.

Like other fiction genres and subgenres, Regencies experience cyclic popularity swings. The readership waned during the 1990s with the rise of historical romances (and the switch of many Regency writers to the historical genre). In the early 2000s, both Regencies and other historical romances lost popularity in favor of contemporary settings. The market in the United States was hurt by changes in distributing and retailing romances. The last two major U. S. publishers to produce the shorter "traditional" Regencies regularly were Zebra and Signet. This ended in 2005, when Zebra stopped their traditional Regency line, and early 2006, when Signet ended its Regencies. There are some new "traditional" Regencies still published in the United States; some of the few publishers that still do so are Avalon Books, Five Star Books, and Cerridwen Press (Cotillion). Previously published Regencies are also available through the second hand book market, via Belgrave House (which publishes out of print books), and as e book reprints. The Regency subgenre changed somewhat during the 1990s and 2000s, when authors began incorporating more sex into their novels, under pressure from a changing reader base. While some long time readers balked, publishers viewed the inclusion of sex scenes as a means of keeping the subgenre afloat. The goal was to appeal to a new generation of readers while still delivering the witty and clever plotlines loyal readers love. Regency romance authors such as Sandra Heath, Anita Mills, and Mary Balogh were the first to write about sexual relationships between the hero and heroine (or more rarely, between the hero and his mistress). Not all Regency romance novels are frothy period pieces. Such authors as Balogh, Carla Kelly, Sheila Bishop, Anna Harrington, and Mary Jo Putney all depict the underbelly of Regency society, exploring a variety of social ills in their novels. Some authors feature seriously troubled heroes and heroines, who suffer from post battle trauma, alcoholism, depression, and the like.