Испан композиторы: Луис де Милан және виуэла өнері
Luis de Milán
Луис де Милан: испандық Ренессанс композиторы, виуэла шебері және музыка туралы жазба авторы. Виуэлаға арналған алғашқы музыкалық шығармалардың авторы. 🎵🇪🇸
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Испан музыканты Луис де Милан (сонымен қатар Lluís del Milà немесе Luys Milán деп те аталады) (шамамен 1500 – шамамен 1561 жылдары) – испандық Ренессанс дәуірінің композиторы, вихуэлашы және музыка туралы жазушы. Ол тарихта виуэла де-мано аспабына арналған музыканы алғаш рет жариялаған композитор, бұл аспап 15- және 16-ғасырларда Иберия түбегінде және кейбір итальян мемлекеттерінде кеңінен қолданылды. Сонымен қатар, ол музыкасында сөздік темп көрсеткіштерін пайдаланған алғашқы музыканттардың бірі болды. Ол өмірінің көп бөлігін Валенсияда өткен болуы мүмкін, бірақ нақты мәліметтер өте аз. 1538 жылға дейін герцог сарайында қызмет еткені белгілі. 1535 жылы ол «El juego de mandar» деп аталатын музыкалық ойынды қамтитын алғашқы кітабын жариялады. Келесі жылы ол ең маңызды кітабын шығарды.
Spanish musician
Luis de Milán (also known as Lluís del Milà or Luys Milán) (c. 1500 – c. 1561) was a Spanish Renaissance composer, vihuelist, and writer on music. He was the first composer in history to publish music for the vihuela de mano, an instrument employed primarily in the Iberian peninsula and some of the Italian states during the 15th and 16th centuries, and he was also one of the first musicians to specify verbal tempo indications in his music. He probably lived all his life in Valencia, though details are sketchy at best. He seems to have been employed by the ducal court until around 1538. In 1535 he published his first book, a parlor game with music called El juego de mandar. The next year he issued what would be his most important book.
"El Maestro" (1536)
Миланның "El Maestro" деп аталатын "Libro de música de vihuela de mano" 1536 жылдың желтоқсанында басылып, Португалия королі Жоау III-ге арналған. Арнау және португал тіліндегі алты вилансиконың кіріктірілуі Миланның сол елге сапар шеккенін және онда біраз уақыт өткізгенін көрсетеді. "El Maestro" – тарихтағы виуэла музыкасының алғашқы жинағы, және ол ішінара аспапты оқып үйренушілерге арналған, партитуралар қарапайымнан күрделіге дейін деңгейлеп ұсынылған, соның арқасында виуэлашылар элементарлық шығармалардан бастап қиын туындыларға көше алады. Жинақ екі кітапқа бөлінген: біреуі виуэлаға ғана, екіншісі – дауыс пен виуэлаға арналған. (Оның 72 туындысы туралы мәлімет испан тіліндегі Уикипедияда бар.) Аспаптық жинақта қырық фантазия, алты павана және төрт тиенто бар. Дауыстық бөлімде он екі вилансико, төрт романс және алты сонет (соннет) кездеседі. Бәрі де кастиль тіліндегі мәтіндерге жазылған, тек сонеттер итальян тілінде, ал вилансиколардың жартысы – жоғарыда айтылғандай. Жинақтың көп бөлігі жоғары деңгейдегі виртуоздық талап етеді. Дегенмен, барлық әшекейлер де егжей-тегжейлі көрсетілмеген. Композициялардың стилі қарапайым гомофониядан полифонияға және виртуоздық өрнектерге дейін өзгеріп отырады; сонымен қатар, Еуропаның басқа аймақтарындағы музыкада сирек кездесетін ерекше хроматизм де бар, оның ішінде сол кездегі музыкада өте сирек болған қос интонациялар да кездеседі. Кітап зор сақтықпен дайындалған сияқты: виртуоздық бөлімдерден қашыңқы болғысы келетін орындаушылар үшін баламалы үзінділер ұсынылған, шығармалардың бөлімдері қосымша ретінде белгіленген, сондай-ақ ол сипаттамалық темптік белгілерді де берген, мысалы, ni muy apriessa ni muy a espacio sino con un compás bien mesurado ("өте жылдам да емес, тым баяу да емес, бірақ орташа темппен").
Milán’s Libro de música de vihuela de mano intitulado El Maestro was printed in December 1536 and dedicated to King John III of Portugal. The dedication, and the inclusion of six villancicos in Portuguese, suggests that Milán traveled to that country and spent time there. El Maestro is the first collection of vihuela music in history, and was in part intended for students of the instrument, with scores presented in grades from simple to complex so that vihuelists could proceed from elementary to harder pieces. The set divides into two books, one for the vihuela alone and the other for voice and vihuela. (A breakdown of its 72 works is at Spanish Wikipedia.) There are forty fantasías, six pavanas, and four tientos in the instrumental volume. For voice, there are twelve villancicos, four romances, and six sonetos (sonnets). All of these are to Castilian texts, except for the sonetos, which are in Italian, and half of the villancicos, as already noted. Much of the collection requires considerable virtuosity. Still, not all the ornamentation is provided in detail. The style of the compositions varies from simple homophony to polyphony and virtuoso passage work; unusual chromaticism also occurs, including strange double inflections which were quite rare in music from other parts of Europe at the same time. It appears that the book was prepared with great care; alternative passages are given for players who wish to avoid more virtuosic parts, sections of pieces are indicated as optional, and he provided descriptive tempo indications, for example, ni muy apriessa ni muy a espacio sino con un compás bien mesurado ("neither too quickly nor too slowly, but with a moderate measure").
Кейінгі еңбектері
Миланның соңғы жарияланымы, "El cortesano" (1561), Бальдассаре Кастильоненің "Il Cortegiano" еңбегінің үлгісімен жазылған, валенсиялық герцогтік сарайдағы өмірдің жарқын және көңілді суретін көрсетеді. Кітапта музыка кездеспесе де, ол сол замандағы кәсіби музыкант жазған құнды мәліметтерді қамтиды.
Milán’s last publication, El cortesano (1561), modeled on Il Cortegiano by Baldassare Castiglione, gives a vivid and entertaining picture of life in the Valencian ducal court. While it contains no music, it is a valuable account by a professional musician at the time.
Мұра
Луис де Миланның музыкасы қазіргі классикалық гитарада ойнайтындарға өте танымал, себебі оны осы аспапқа бейімдеу өте оңай.
The music of Luis de Milán is popular with performers on the present day classical guitar because it can be adapted very easily to their instrument.