Кіріспе
Альфонсо III (шамамен 848 – 20 желтоқсан 910), Ұлы (lang es) аталған, 866 жылдан өліміне дейін Леон, Галисия және Астурия королі болды. Ол Ордоньо I-нің ұлы және мұрагері еді. Кейінгі дереккөздерде ол "Испания императоры" деп аталатын алғашқы билеуші болып табылады. Ол сонымен қатар "Барлық Галисияның князі" (Princeps totius Galletiae) атағын да алған.
Өмір
Альфонсоның билігі Кордованың Омейяд князьдарының әлсіздігі кезінде мемлекетті консолидациялаудағы салыстырмалы табысымен ерекшеленді. Ол әл-Андалус мұсылмандарымен күресіп, көптеген жеңістерге жетті. Билік құрған алғашқы жылында Галисия графы Фруэламен күресуге тура келді. Ол Кастилияға қашуға мәжбүр болды, бірақ бірнеше айдан кейін Фруэла өлтірілді және Альфонсо Овьедоға қайтып келді. 867 жылы басктардың көтерілісін, ал кейін галисиялықтардың көтерілісін де басып тастады. 868 және 878 жылдары Порто және Коимбраны жаулап алды. Шамамен 869 жылы Памплона Корольдігімен одақ құрды және бұл байланысты Гарсия Инигес патшасының қызы болған Хименаға үйлену арқылы нығайтты, немесе аздаған мүмкіндігі бар Хименес әулетінің мүшесімен үйленді, сондай-ақ қарындасы Леодегундианы Памплона ханзадасына берді.
Реконкистада
Келесі жылы, 867 жылы, Альфонсо патшалықтың шығыс бөлігіндегі Алавадағы көтеріліске қатысуға мәжбүр болды, деп хабарлайды Альбеда жылнамасы. Сампироның жылнамасына сәйкес, көтеріліске граф Эйло басшылық етті. Сампиро бұл оқиғаларды былайша сипаттайды: Алавадан елші келіп, олардың жүректері патшаға қарсы толғанып кеткенін жариялады: мұны естіген монарх сонда аттануға шешім қабылдады. Олардың келуінен қорқып, олар өз міндеттерін және жалбауларын тез мойындап, оның алдында бас иіп, оның патшалығы мен билігіне адал болып қалатындарын және бұйрықтарды орындайтындарын уәде берді. Осылайша ол өзінің алдында жатқан Алаваны өзінің билігіне бағындырды, ал өзін граф ретінде таныстырған Эйло оны темірмен толтырылған Овьедоға жеткізді. Оның әкесі Ордоньо шекаралық аймақтарды қоныстандыруды бастаған еді, ал Альфонсо оны жалғастырды. Оның алғашқы табыстары португал жерлерінде болды, онда король Альфонсо әскерлері оңтүстік-батыс шекараны Мондего өзенінде орналастыра алды. 868 жылы граф Вимара Перес Портоны басып алып, ауданын қайта қоныстандырды. 878 жылы король Альфонсо III әскері, оның қолбасшысы граф Герменгильдо Гутьеррес, Кордова әмірі Мұхаммед I басқарған мұсылман күштеріне қарсы соғыс бастады. Әмірдің әскерлерін жеңіп, Коимбра мен Портоның мұсылман тұрғындарын қуғаннан кейін Гутьеррестің христиан әскерлері басқа қалаларды, мысалы, Брага, Висео және Ламегоны Галисиядан әкелінген адамдармен басып алып, қайта қоныстандырды. Коимбра, Ламего және Висео 987 жылы Альманзормен қайтадан басып алынды және 1064 жылы оларды ақыры Леон патшасы Фердинанд I қайтадан басып алды. Альфонсо III-ке Омейяд әмірі аль-Мундир, Мұхаммед I-нің ұлы шабуыл жасауға тура келді. 875 және 883 жылдар аралығында шайқастар үнемі болып тұрды. Алғашқы Омейяд шабуылдары Леон мен Эль-Биерсоға бағытталған, бірақ сәтсіз аяқталды. Христиандық қарсы шабуыл Деза мен Атиенцаны алумен аяқталды. Галисиялық Абд ар-Рахман ибн Марван, Мериданың иесі және Кордова әміріне қарсы көтерілісші, оны оның министрі Хашим ибн Абд әл-Азизге жақындастыру үшін жіберді. Осыған сәйкес, 878 жылы Аль-Мундир өз әскерлерін Леон мен Асторгаға қарай бағыттады, ал Салид бен Ганим Орбигоға жетті. Альфонсо екі әскердің бірігуіне жол бермеу үшін екіншісіне қарсы шығып, оны Полворария шайқасында, Орбиго мен Эсла өзендерінің қосылған жерінде жеңді. Аль-Мундир кейін шегінді, бірақ Альфонсо III оны Вальдемора аңғарында тоқтатып, жеңді. Мұхаммед тұтқынға алынып, үш жылдық бітімге қол қойды, бұл Кордованың бейбітшілік сұраған алғашқы реті болды. Екі патша да бітімді келесі шабуылға дайындалу үшін үзіліс ретінде қарастырды: Мұхаммед Галисияға шабуыл жасау үшін флотты жинады, бірақ оны дауыл қиратты. Альфонсо мен Ибн Марван Таго аңғары арқылы төмен түсіп, Гуадиана өзенінің жанында Оксифер тауында Кордова әскерін жеңді. 882 жылы Мұхаммед кек ретінде Сарагоса патшалығына шабуыл жасады, онда Альфонсо өзінің ұлы Ордононы Музаның ұлдары Бану Касимен бірге білім алуға жіберді. Тұтқындар алмасылып, кордовалықтар шегінді. 883 жылы олар осы жорықты қайталап, бірдей нәтижеге қол жеткізді. 884 жылы Мұхаммед I мен Альфонсо III өзара келісімге келді, өйткені екеуінің де ішкі проблемалары туындады. Ұлы патшаға оның ағалары Фруэла, Одорио және Бермудо бастаған көтеріліс қарсы келді, олар Асторгада бірнеше графтардың қолдауымен күшейді, бірақ тез жеңілді және өлтірілді. 901 жылы Омейяд көтерілісшісі Ибн әл-Кит Махди деп жариялады, қасиетті соғыс жариялады және Замораға шабуыл жасады, "Мозарабик Толедо қайтадан салып, қайтадан қоныстандырды, Астурия патшалығының ең маңызды алдыңғы қатарлы бекінісі" оған қарсы тұра алды. Өз жақтастарынан бас тартқан Мессиялық басшы Замора күні деп аталатын шайқаста жеңіліп, өлтірілді. Сол жылдары азаматтық тәртіпсіздіктерден зардап шеккен Кордова әмірлігі Астурия патшалығын алаңдатпай қалды. Алонсо өзінің бұрынғы одақтастарына қарсы Мерида мен Ебро аңғарында күресті: Палларс графымен одақтасып, ол Бану Казиді жеңіп, Наварралық Санчо Гарсес I-ді Памплона тағына отырғызған төңкеріс жасады. Ол Астурия патшалығы ескі вестготтар патшалығының заңды мұрагері деген теорияны ұстаған үш жылнаманы жазуға бұйрық берді. Альфонсо, оның атасы сияқты, өнердің де қамқоршысы болды. Ол Santo Adriano шіркеуін салған. 906 жылы жазылған, шынайылығы дау туғызатын "Epistola Adefonsi Hispaniae regis" деген хатқа сәйкес, Альфонсо Тур соборынан "императорлық тәж" сатып алуға келіскен. 909 жылы Альфонсо өзінің үкімет орнын Овьедоға көшірді. Сампироға сәйкес, оның ұлдары (Гарсия, Ордоньо, Гонсало, Фруэла және Рамиро) оның әйелінің әкесінің ықпалымен оған қарсы құлық жасады. Альфонсо Гарсияны түрмеге қамады, бірақ құлық жасаушылар оны босатып, Бойгесқа қашып кетті. Алайда Альфонсо Гарсияны мұсылмандарға қарсы жорыққа қосылуға көндірді. Альфонсо 910 жылы Заморада табиғи себептерден қайтыс болды, 44 жыл патшалық құрды. Ибн Хайян да көтеріліс туралы айтады, бірақ Альфонсоның өзі түрмеге қамалғанын хабарлайды. Оның қайтысынан кейін патшалық оның ұлдары арасында бөлінді: оның үлкен ұлы Гарсия Леон патшасы болды; екінші ұлы Ордоньо Галисияда патшалық құрды; ал Фруэла Астурияны Овьедомен бірге алды. Гарсия баласыз қайтыс болғанда осы жерлер біріктірілді және Леон Ордоньоға өтті, ал Ордоньо қайтыс болғаннан кейін жерлер Фруэланың билігінде біріктірілді. Алайда Фруэланың келесі жылы қайтысы бір ғасырдан астам уақытқа созылған тұрақсыз мұрагерлікке әкелді.
A messenger arrived from Álava, announcing that their hearts had inflated against the king: hearing that, the monarch decided to march there. Driven by the fear of their arrival, they quickly recognized their obligations and supplicants, lowered their heads before him and promised that they would remain faithful to his kingdom and authority, and that they would do what was commanded. In this way he submitted to his power an Alava lying before him, and Eylo, who presented himself as his count, brought him to Oviedo loaded with iron. His father, Ordoño, had begun the resettlement of the border territories and Alfonso continued with it. His first successes were in Portuguese lands, where King Alfonso's troops succeeded in locating the southwestern frontier on the Mondego river. Count Vimara Perez in 868 conquered Porto and resettled the district. In 878, the army of King Alfonso III, with Count Hermenegildo Gutiérrez in command, faced the Muslim forces led by the emir of Cordoba, Mohammad I, who had started an attack against Porto. After defeating the emir's forces and expelling the Muslim inhabitants of Coimbra and Oporto, Gutiérrez' Christian troops occupied and repopulated other cities, such as Braga, Viseo and Lamego, with men taken from Galicia. Coimbra, Lamego and Viseo were conquered again in 987 by Almanzor and it was not until 1064 when they were finally reconquered by King Ferdinand I of León. Alfonso III had to face the offensive of the Umayyad prince al Mundir, son of Mohamed I. Fighting occurred almost constantly between 875 and 883. The first Umayyad raids were aimed at León and El Bierzo, but failed. The Christian counteroffensive ended with the taking of Deza and Atienza. Abd al Rahman ibn Marwan, the Galician, Lord of Mérida and rebel against the Emir of Córdoba, sent him to ingratiate himself with him to the Minister of this, Hashim ibn Abd al Aziz. Accordingly, in 878, Al Mundir directed his armies back to Leon and Astorga, while Salid ben Ganim reached the Órbigo. Alfonso, hoping to prevent the union of both armies, went out to meet the second, which he defeated in the battle of Polvoraria, at the confluence of the Órbigo and Esla rivers. Al Mundir then withdrew, but Alfonso III intercepted him in the valley of Valdemora, where he defeated him. Mohamed was forced to pay ransom and sign a three year truce, the first time that Córdoba had asked for peace. Both kings considered the truce as a pause while preparing for the next assault: Mohamed raised a fleet to attack Galicia, but it was destroyed by a storm. Alfonso and Ibn Marwan descended through the Tagus Valley and defeated the Cordovan army on Mount Oxifer, next to the Guadiana River. As revenge, Mohamed attacked the kingdom of Zaragoza in 882, where Alfonso had sent his son Ordoño to be educated with the Banu Qasi, sons of Musa, advancing through the ancient Roman road to Leon. There was an exchange of prisoners and the Cordovans withdrew. They repeated the campaign in 883 with the same result. In 884 Mohamed I and Alfonso III signed a peace, since both began to have serious internal problems. The great king was met with a rising led by his brothers Fruela, Odoario and Bermudo, who became strong in Astorga, supported by several counts, but were quickly defeated and executed. In 901 the Umayyad rebel Ibn al Qitt proclaimed Mahdi, preached holy war and attacked Zamora "rebuilt and repopulated by Mozarabic Toledo [ ] the most important advanced square of the Asturian kingdom" which he was able to resist. The messianic leader, abandoned by his own, was defeated and killed in battle on what is known as the Day of Zamora. In those years, the emirate of Cordoba, wracked by civil disorder, stopped disturbing the kingdom of Asturias. Alonso faced off against his former allies in Mérida and the Ebro valley: allied with the Count of Pallars, he instigated a coup that managed to defeat the Banu Qasi and install a Navarrese, Sancho Garcés I, on the throne of Pamplona. He ordered the writing of three chronicles which held the theory that the kingdom of Asturias was the rightful successor of the old Visigothic kingdom. Alfonso was also a patron of the arts, like his grandfather before him. He built the church of Santo Adriano. According to a letter of disputed authenticity dated to 906, the Epistola Adefonsi Hispaniae regis, Alfonso arranged to purchase an "imperial crown" from the cathedral of Tours. In 909, Alfonso moved the seat of his government to Oviedo. According to Sampiro, his sons (García, Ordoño, Gonzalo, Fruela and Ramiro) conspired against him, under the influence of García's father in law. Alfonso had García imprisoned but the conspirators were able to free him and he fled to Boiges. However, Alfonso later convinced García to join him in a campaign against the Moors. Alfonso died in Zamora of natural causes in 910, having reigned for 44 years. Ibn Hayyan likewise tells of an uprising, but says that Alfonso himself was imprisoned. Following his death, the kingdom was divided among his sons: his eldest son, García, became king of León; the second son, Ordoño, reigned in Galicia; and Fruela received Asturias with Oviedo as his capital. These lands would be reunited when García died childless and León passed to Ordoño, while on Ordoño's death the lands were reunited under Fruela. However, Fruela's death the next year started a series of internal struggles that led to unstable succession for over a century.