Кіріспе

Селестат (selɛsta; Эльзас диалектісінде: Schlettstàdt; неміс тілінде: Schlettstadt) – Францияның Гранд-Эст аймағындағы коммуна. Бас-Рейн департаментінің әкімшілік бөлінісі (собпрефектура) қаласы, Іл өзенінің бойында, Рейн өзенінен және Германия шекарасынан орналасқан. Селестат Эльзастың ең ірі коммуналары – Страсбург пен Мюльхауздың арасында жатыр. 2019 жылы Селестаттың халқы 19 242 адамды құрады, бұл оны Эльзастағы ең көп халқы бар сегізінші қалаға айналдырды. Орта ғасырлар мен Ренессанс дәуірінде ол Страсбург пен Кольмардан кейін аймақтағы үшінші ірі қала болды және мәдени мұрасы бойынша Эльзастағы үшінші коммуна болып саналады. Селестат 8-шы ғасырда Іл өзеніндегі порты ретінде негінделді және шарап саудасының және дамыған діни және мәдени өмірдің арқасында ұзақ өркендеу кезеңін бастан өткерді. Реформациядан кейін және 17-шы ғасырда французтар басып алғаннан кейін қала біртіндеп құлдырады. Қала 20-шы ғасырдың екінші жартысында шағын өнеркәсіптік және мәдени орталыққа айналғанда жаңа демографиялық өсімді бастан өткерді. Селестат өзінің бай мұрасымен, соның ішінде әйгілі Гуманистік кітапханасымен және әсем ортағасырлық шіркеулердің жұбымен Эльзастағы маңызды туристік орын болып табылады. Сонымен қатар, ол Эльзас шарап жолындағы және О-Кёнигсбург қамалына жақын орналасқан. Ортағасырлық ескі қаладан басқа, Селестат коммунасы Франциядағы ең ірі жағалау ормандарының бірі бар табиғи қорықты қамтиды.

Атауы

Қаланың қазіргі атауы – түпнұсқа герман тіліндегі атауының французша нұсқасы. Ол 17 ғасырда француз басқыншылығынан кейін пайда болды. Қала Эльзас және неміс тілдерінде Шлетштадт деп аталады. 775 жылы Scalistati, 881 жылы Slectistat, 884 жылы Sclezistat және 1095 жылы Slezestat деп еске алынған. Қазіргі неміс атауы – Шлетштадт 1310 жылы пайда болды, бірақ кейінгі құжаттарда әртүрлі жазу түрлері кездеседі, мысалы, Шлестат, Шлетстат және Шлеттштат. Француз әкімшілігі 17-19 ғасырларда әртүрлі формаларды қолданды, мысалы, француз тілінде (Sélestat, Sélestadt) және герман тілінде (Schlestadt, Schelestadt). Қала 1871-1919 жылдар аралығында, Эльзас Германия империясының құрамында болған кезде, ресми түрде Шлеттштадт деп аталды. Халық арасында кең таралған аңыз бойынша, қаланың аты Шлекто деген аждаһардан шыққан, ол Вогез тауларындағы Лиепвр аңғарын ашқаннан кейін осы елді мекенді құрған. Археологиялық қазбалар мезолит, неолит және қола дәуірінде адамдардың қоныстанғанын көрсетеді. 1 және 2 ғасырларға жататын көптеген ағаш қадалары Санкт-Квирин шіркеуінің маңынан табылды, бұл римдік елді мекеннің болғанын көрсетеді. Сол кезде Селестат Ill өзеніндегі порты болған болуы мүмкін. Селестат 8 ғасырда жазбаларда алғаш рет кездесе бастағанда, ол базар қаласы немесе балықшылар мен фермерлер тұратын шағын ауыл болған болуы мүмкін. Бұл аймақ Эльзас герцогтық әулетінің мүшесі Эберхардтың меншігінде болды, ол өмірінің соңында Мурбах аббаттығына сыйға берді. және олардың приходтық билігін нығайтты. 1220 жылдары жаңа шіркеу құрылысы басталды. Георгий шіркеуі готика стилінде салынды және бенедиктин шіркеуінен, яғни Санкт-Фейт шіркеуінен әлдеқайда үлкен болды, бұл бенедиктин үстемдігінің аяқталуын білдіретін тағы бір белгі.

Еркін императорлық қала

XIII ғасырда Киелі Рим империясының билеушісі Фридрих II әулетінің билігін жоғалтып жатқанын сезіп, көптеген қалаларға адалдықтарын сақтау үшін еркіндік берді. Осы қалалар еркін императорлық қалаларға айналды, ал Селестат 1217 жылы олардың қатарына қосылды. Жаңа мәртебесімен Селестат қала қабырғаларын салуға және салықтарды өздігінен жинауға мүмкіндік алды. Оның ішкі құлдары мен қоныс аударушылары босатылды. Бенедиктин монастыры көп жылдық құлдыраудан кейін 1424 жылы жабылды. Бұл монастырь ұзақ уақыттан бері жергілікті ақсүйектерге билігін жоғалтқан, ал XIV ғасырдың ортасында олардың орнын буржуазия біртіндеп иеленді. Селестат еркін қала болғандықтан, қорғаныс, еркіндік және дамыған экономикалық орта іздеген аймақтан келген қоныс аударушыларды тартты. 1280 жылы тым тар болып қалған алғашқы қабырғасы жаңасымен ауыстырылды, ал қаланың өсуімен бірге 16 ғасырда үшінші қабырға да салынуға тиіс болды. Жергілікті экономика шамамен 1500 жылы өркендеу шегіне жетті. Ол негізінен тасымалдау және сауда (шөп, астық, шарап, балық, шыны, темір және тұз) салаларына бағытталды. Жолдардың жағдайы нашар және қауіпті болғандықтан, тауарлар Ill өзені арқылы тасымалданды. Осы кезеңде Селестат Декаполис ішіндегі басымдығын жоғалтты, себебі Мулхаус қаласы 1515 жылы одақтан шығып кетті, ал 1521 жылы оның орнын Ландау басты, осылайша одақтың географиялық орталығы солтүстікке жылды. 17 ғасырда Эльзас Оттыз жылдық соғыстың негізгі шайқас алаңына айналды. 1632 жылы швед әскері бір айлық қоршаудан кейін Селестатты басып алды. Олар екі жылдан соң қаланы француз одақтастарына тапсырды. Жергілікті халық Габсбург әулетіне ұзақ жылдар бойы адал қалды. Селестат 1674 жылы франко-голланд соғысы кезінде неміс әскерімен қысқа мерзімге басылып алынды. Соғысты аяқтаған Нимгеген шарты (1679) Декаполисті де таратып жіберді. 1642 жылы еврейлер қаладан қуылды. Француз революциясы кезінде халық өте консервативті болды және өзгерістерге қарсы тұрды. Жаңа аумақтық бөлініс қаланың құлдырауын растады, ол префектура болған жоқ және 1806 жылға дейін Бар қаласын осы лауазымда алмастырғанға дейін субпрефектура мәртебесіне ие болған жоқ. Селестат Наполеон соғыстарынан көп зардап шекті, өйткені 1814 жылы бавариялықтармен қоршалып, бомбаланды, ал 1815 жылы неміс коалициясымен блокадаланды.

1815 жылдан бастап

Селестатта өнеркәсіп өте ерте пайда болды. XIX ғасырдың басында қалада бірнеше зауыттар болған: кірпіш қалыптау зауыты, пилорама, 12 былғары өңдеу шеберханасы және 11 диірмен. Селестат тез арада сым тор жасауға маманданды. Страсбург-Базель темір жолының салынысы аяқталуы (1840), Францияда салынған алғашқы жолдардың бірі, қаланың айтарлықтай дамуына әкелмеді. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Селестат қайтадан Франция құрамына кірді, сол соғыста шамамен мың тұрғыны қаза тапты. Екінші дүниежүзілік соғыстағы Франция шайқасынан кейін ол нацистік Германияға қосылды. Қаланың азат етілуі үш айға созылып, 1945 жылдың ақпан айында аяқталды. Қала 1914–1918 және 1939–1945 жылдардағы Соғыс кресі орденімен марапатталды. Қаланың оңтүстігінде, 1161 кГц және 1278 кГц жиіліктерінде орта толқын диапазонында хабар таратуға арналған ірі хабар тарату станциясы орналасқан. Ол 1948 жылы ашылып, 2016 жылдың 1 қаңтарында таратуын тоқтатты.

Басқару

Селестат – Баш-Рейн департаментінің алты субпрефектурасының бірі. Ол Селестат-Эрштейн округінің бас қаласы болып табылады. Селестат сонымен қатар 28 басқа коммунаны қамтитын кантонның әкімшілік орталығы, олар негізінен жергілікті сайлау округі ретінде қызмет етеді. Селестат ұлттық сайлаулар үшін 5-ші Баш-Рейн сайлау округінің құрамына кіреді. 2002 жылдан бері осы округтің Ұлттық Ассамблеядағы өкілі – республикашыл Антуан Херт. Селестат ортақ құзыреттері бар коммуналар федерациясының – Communauté de communes de Sélestat мүшесі. Селестат – оның бас қаласы, және оған 11 көршілес ауыл кіреді. Бұл федерация 1995 жылы 1969 жылы құрылған, бірақ ұқсас құрылымды алмастыру үшін құрылды. Селестат сондай-ақ Орталық Эльзас аймағының орталығы болып табылады, бұл аймақты дамытуға бағытталған ұйым. Қала 1292 жылдан бері кеңеске ие, ол Киелі Рим империясының конституциясымен құрылды. Бұл конституция 1789 жылғы Француз революциясына дейін жергілікті саяси жүйені қалыптастырды. Одан бері қала Францияның басқа барлық коммуналары сияқты басқарылады. Қазіргі таңда кеңесте 33 кеңесші бар, олардың саны халық санына қарай заңмен белгіленеді. Қаланың әкімі де кеңесшілер тарапынан сайланады. Эльзас аймағы Франциядағы консервативтік күштердің бекінісі болып саналады. Францияның басқа оңшыл партиясы – Республикашылдар қазіргі уақытта кеңесте үлкен көпшілікті құрайды (26 кеңесші). 2001 жылдан бері қала әкімі болып табылатын Марсель Бауэр да осы партияның мүшесі. Селестаттағы сайлаушылар көбінесе басқа сайлауларда да оңшыл кандидаттарды қолдайды, бірақ 1989 мен 2001 жылдар аралығында Селестатты Социалистік партия басқарған.

География

Селестат Эльзастың дәл ортасында, Бас Рейн және Жоғарғы Рейн департаменттерін бөліп тұратын шекараға жақын орналасқан, олар дәстүрлі түрде Төменгі және Жоғарғы Эльзасқа сәйкес келеді. Қала Страсбург пен Мюльхаус арасында орналасқан, біріншісі қаланың солтүстігінде, екіншісі оңтүстігінде жатыр. Селестат сонымен қатар Обернай мен Колмар арасында орналасқан. Рейннің арғы жағында Фрайбург им Брейсгау шамамен алыста орналасқан. Селестат Эльзас жазығында орналасқан, бұл Рейн мен Вогез тауларының арасында жатқан тар, өте құнарлы аймақ. Ill өзені Рейнге параллель ағып, Селестат арқылы өтеді. Бұл өзен жиі тармақтанып, суы көтеріліп, аймақты ылғалды және су тасқынына бейім етеді. Селестат Вогез тауларынан ғана, таулар тізбегінен өтетін және Францияның қалған бөлігімен байланыс құратын сирек аңғарлардың бірінің бастауында орналасқан. Бұл аңғар Ill өзенінің ұзын саласы – Гиссеннің бағытына сәйкес келеді. Ill-дің жыл бойы тұрақты ағысынан айырмашылығы, Гиссен – тау өзені, су деңгейінің күрт өсуіне бейім, әсіресе көктемгі мұз еріген кезде. Гиссен қаланың солтүстігінен ағып өтеді және бірнеше шақырым шығысқа қарай Эберсмунстерде Ill өзенімен қосылады. Қаланың өзі Гиссеннің аллювиалды конусына салынған, сондықтан ол Эльзас жазығының қалған бөлігінен сәл биік. Дегенмен, оның аумағының көп бөлігі су басуға бейім аймақтарда орналасқан. Мұндай аймақтар негізінен Иллвальд табиғи қорығының ішінде орналасқан және орман мен шалғынды да қамтиды. Онда Ill өзені су жолдарының көп бөлігін құрайды.

Көлік

Селестат шағын болса да, көлік желілерімен жақсы байланысты. Ельзас Еуропаның экономикалық орталығының бөлігі болғандықтан, жол және теміржол тығыздығы жоғары. Қалаға Эльзас аймағын солтүстіктен оңтүстікке қарай кесіп өтетін, Страсбург, Колмар және Мюльхауз қалаларын байланыстыратын A35 автожолы қызмет көрсетеді. Оңтүстікте ол Швейцарияның A3 автожолына, ал солтүстікте неміс B9 тас жолына жалғасады. Бұл үш жол Нидерланды мен Австрияны байланыстырады. Селестат сонымен қатар Вогез тауларының жеті өткелінің бірінде орналасқан, Лотарингияны Эльзас пен Германиямен байланыстырады. Селестат теміржол вокзалы 1840 жылы ашылды, бұл оны Францияның ең көне вокзалдарының бірі етеді. Ол сондай-ақ Колмар, Мюльхауз және Сен-Луиге қызмет көрсететін Страсбург–Базель теміржолында орналасқан. Селестат екі жергілікті теміржолдың соңғы станциясы: Селестат–Лesse, қазір Лиепвреде аяқталады, және Селестат–Саверне, қазір Молсхаймда аяқталады. Бірінші теміржол батысқа қарай Вогез таулары арқылы, ал екіншісі солтүстік-батысқа қарай жүреді. Үшінші жергілікті желі – Селестат–Сандхаус 1953 жылы жабылды. Францияның ең көне теміржолдарының бірі болғанымен, Страсбург–Базель теміржолы өте жоғары жылдамдықта саяхаттауға мүмкіндік береді, себебі ол түзу және жазық ландшафт арқылы өтеді. Селестатты Страсбург пен Базель арасындағы барлық аймақтық пойыздар (жұмыс күндері әр бағытта сағатына бір пойыз) қамтиды. Жергілікті пойыздар Селестат пен Молсхайм, Селестат пен Страсбург және Селестат пен Барр арасында да жүреді. Селестатқа күн сайын екі бағытта Париж–Колмар TGV, жаз айларында Страсбург–Ницца және Страсбург–Кербер Intercités пойыздары, сондай-ақ Цюрихті Брюссельге және Базельді Люксембургке байланыстыратын EuroCity пойыздары келіп-кетеді. SNCF және Bas-Rhin кеңесі Селестат пен Sainte Marie aux Mines, Saint Dié des Vosges, Ribeauvillé, Marckolsheim, Sundhouse және Villé қалалары арасында автобус бағдарларын ұйымдастырады. Кеңес сонымен қатар Haut Kœnigsbourg қамалымен және Europa Park саябасымен маусымдық байланыстарды да ұйымдастырады. Селестат және оның коммуналарының өздерінің жергілікті автобус желісі бар, ол "Transport intercommunal de Sélestat" (TIS) деп аталады. Ол екі бағылдан тұрады: біреуі Шатеноисті Эберсхайммен, ал екіншісі Шервилерді Мютершольцпен байланыстырады. Бұл екі бағыл Селестат қаласының ішінде бірнеше аялдама жасайды, ол желінің орталық нүктесі болып табылады.

Демография

2019 жылы Селестаттың 19 242 тұрғыны болды. Ол Эльзастағы ең көп халқы бар 8-ші коммуна болып табылады және 2006 жылы 19 459 тұрғынмен ең көп халқына жеткен. Қаладағы католик шіркеуінің ең көне сақталған туу тізілімдері 1608 жылға дейін, ал ең көне азаматтық жазбалар (état civil) 1793 жылға дейін жетеді. Селестат орта ғасырдан бастап 19 ғасырдың басына дейін аймақтағы ең ірі қалалардың бірі болды. 1801 жылы ол Страсбург пен Колмардан кейін Эльзастағы үшінші ең көп халқы бар қала болып саналды. Ол кезде 7 375 тұрғыны болды, бұл Мулхаус (7 197) және Хагенау (7 009) қалаларынан сәл көп. 19 ғасырда Селестат индустрияландыру мен ауылдан қалаға көшуден пайда көре алмады, себебі қала қабырғасы мен әскери маңызы қаланың өсуіне кедергі келтірді. 1830 жыл шамасында қала халқы 10 000-ға жетіп, тығыздыққа тап болды, себебі Селестат және Орталық Эльзас Страсбург пен Колмардың үлкен қалалық аймақтарының шетінде орналасқандықтан және тартымдылығы болмады. 1990 жылдан бері Страсбург аймағы бірте-бірте кеңейіп, Селестатқа жетті. Осының нәтижесінде қала жаңа тұрғындар үшін тартымдырақ болды.

Экономика

2015 жылдың соңында Sélestat қаласында 2142 кәсіпорын болды, олардың көпшілігі (1441) – үшінші секторда. Олардың басым бөлігі шағын кәсіпорындар еді, тек 9%-ы ғана 10-нан астам қызметкерді жұмысқа алған. Дегенмен, өнеркәсіп саласында да бірнеше ірі фирмалар бар, мысалы, Schmidt және Cuisinella франшизасы бойынша асхана мен ванна бөлмелерін құрастыратын Société alsacienne de meubles, Amcor (алюминий қаптама), Daramic (аккумулятор сепараторлары), Albany (баспа өнеркәсібі үшін бинт), Wanzl (қойма жабдықтары) және DHJ (текстиль). Ірі зауыттардың көпшілігі қала орталығының оңтүстігінде орналасқан индустриалды аймақта шоғырланған. 1930 жылдары құрылған бұл аймақ… қаланың солтүстігіндегі жаңа коммерциялық аймақ 1970 жылдары салынды және бөлшек сауда мен шағын өнеркәсіпке арналған. Оның ауданы…

Көрікті жерлер мен мәдениет

Архитектура тұрғысынан алғанда, қала Эльзастың кіші қалалары арасындағы ең бай және әртүрлі қалалардың бірі болып табылады. Аймақтағы халық саны бойынша 8-ші орында болғанымен, ол Страсбург пен Колмардан кейін үшінші ең ірі мәдени мұраға ие. Селестатта 35 тізімдегі ғимарат және Францияның мәдени мұра ескерткіштері тізіміне енгізілген 119 қосымша нысан бар.

Мұражайлар

Гуманистік кітапхана Еуропадағы ең көне және біртекті ортағасырлық қолжазбалар мен Ренессанс дәуірі кітаптарының бірін ұсынады. Оның негізін Беат Реннаның қалаға мұра етіп қалдырған, содан бері сақталып келе жатқан кітапханасы құрайды. Бұл мекемеде сонымен қатар 1500 жыл шамасында Реннаны және көптеген басқа реформаторларды тәрбиелеген Селестат латын мектебіне тиесілі кітаптар да сақталған. 2011 жылы кітапхана ЮНЕСКО-ның «Дүние жүзілік естелік тізіміне» енгізілді. Кітапхана зерттеушілер мен туристерге ашық, және оның ең құнды экспонаттарынан тұратын көрме ұйымдастырылған: 8 ғасырлық лекционарий, Эльзаста басылған алғашқы кітаптар, Америка туралы ең алғашқы деректерді қамтитын «Cosmographiae Introductio» кітабының көшірмесі және 1521 жылғы Рождество шыршасы туралы ең алғашқы жазбаны сақтаған құжат. Селестатта нан мен нан пісіру өнеріне арналған мұражай да бар, сонымен қатар ол FRAC d'Alsace өңірлік мекемесінің орналасқан жері болып табылады, оның мақсаты – заманауи өнер туындыларын жинау (төмендегі «Мәдениет мекемелері мен шаралар» бөлімін қараңыз). Бұл туындылар Селестатта және Эльзастың басқа да қалаларында уақытша көрмелерде үнемі көрсетіледі. FRAC-тың қорында Аурели Немур, Оливье Дебре, Марио Мерц және Панамаренко сияқты суретшілердің туындылары бар.

Діни сәулет

Селестат қаласында орта ғасырлардан қалған екі үлкен және ерекше шіркеу бар. Әйет шіркеуі – роман сәулетінің ең көне және көрнекті үлгісі. Оның дизайны Рейн аймағы мен Лотарингиядағы ұқсас ғимараттармен байланысты. Ол 12 ғасырдың екінші жартысында бұрынғы ғимараттың орнына салынған. 19 ғасырда шіркеу жаңартылып, сол кезде ортағасырлық өлім маскасы табылған. Ол көбінесе шіркеуді негіздеген Эгуйшеймдік Хильдегардқа тиесілі деп есептеледі және қазір криптада көрсетіледі. Георгий шіркеуі әрқашан негізгі приход шіркеуі болып келген. Ол көлеміне байланысты жиі «кафедралық собор» деп аталады, бірақ ол ешқашан епархия орталығы болған емес. Оның құрылысы 1200 жылдан кейін басталып, 15 ғасырдың басында аяқталған. Дизайны, романдық бүйірлік порталды қоспағанда, таза готикалық стильде. Соңғы құрылған хор – ең ерекше бөлігі. Ол 288 әйнек ойылған панельдермен жарықтандырылған, олардың 55-і 15 ғасырға жатады. Қаланың көптеген монастырьлары жойылған; Доминикан монастыры бастапқы келбетін сақтап қалған жалғыз монастырь. Ол 13 ғасырда салынған және шіркеуі мен монастырь қоршауы әлі де бар. Францискан монастыры шіркеуінің хорынан басқа толығымен қиратылған, ол қазір протестант шіркеуі ретінде пайдаланылады. Селестатта сондай-ақ бенедиктин монастырына тиесілі ескі астық қоймасы бар. Синагога 1890 жылы салынған. Оның сәулеті аймаққа тән, төртбұрышты пішіні және қарапайым нео-романдық әшекейлері бар. Оның күмбезі 1940 жылы нацистер тарапынан қиратылып, қайта жаңартылмаған.

Азаматтық және әскери сәулет

Ескі қала ортағасырлық және Ренессанс кезеңіне жататын көптеген ғимараттардан тұрады. Таннерлер кэсі ("терішілердің жағалауы") – Эльзастағы ең көркем көшелердің бірі. 20-ғасырдың басына дейін көшенің ортасымен өзен ағып тұрған, бұл бұрынғы зиянды иіс шығаратын кәсіптің қалдығы еді, себебі теріні өңдеу және жануарлардың терілерін жуу үшін көп мөлшерде су қажет болды. Көптеген ескі терішілер үйлері орта ғасырларға дейін сақталған және теріні кептіру үшін жақсы желдетілетін кеңістік қамтамасыз ету үшін биік шатырлары бар. Ілеспе көшелердегі – rue des Oies ("қаз көшесі") және rue des Veaux ("бұзау көшесі") – көптеген үйлер 19-ғасырда ағаш конструкциясын жасыру үшін гипстің қабаттарымен жабылған, ол тым қарапайым деп есептелді. Немец кезеңі (1871–1918 жж.) қала архитектурасында Вильгельмин стилінің іздерін қалдырды. Бұл мәртебеге бағытталған стиль – романдық, готикалық және неоклассикалық стильдер сияқты бұрынғы әртүрлі стильдердің қосындысы. Пошта ғимараты (1884), сот ғимараты (1900), Кёберле лицейі (1913) және су мұнарасы (1906) ерекше назар аударуға лайық. Соңғысы (биіктігі:) Нидерландыдағы Девентердегі су мұнарасынан үлкен шабыт алған. 13-16 ғасырлар аралығында бірнеше кезеңде салынған ортағасырлық қала қабырғалары 17 ғасырда француздық аннексиядан кейін бұзылды. Дегенмен, төрт мұнара сақталып қалды. "Солқындар мұнарасы", қақпа және түрме ретінде пайдаланылған, ең биік мұнара болып табылады. "Сағат мұнарасы" бастапқыда қақпаның бөлігі болған. Сағат және күрделі шатыр 1614 жылы қосылды. Ill өзенінің жанында және кейінірек салынған үйге енгізілген екі кішкентай мұнара да көрінуде. Тарад және Вобан 17 ғасырда жаңа қабырғаларды салды. Олар өз кезегінде 1874 жылы жойылды. Қазіргі уақытта тек екі бастион және "Страсбург қақпасы" – Луи XIV тұсындағы француз архитектурасының көрнекті мысалы сақталған. Селестатта әлі де екі ескі арсенал бар: басты алаңдағы Сен-Барб (1470) және Сен-Илер (1518). Біріншісі, үлкен тісті қақпалы ғимарат, готикалық архитектураның көрнекті үлгісі.

Иллвальд орманы

2013 жылы Ильвальд орман аймақтық табиғи қорық деп жарияланды. Ол Селестат қаласының жер аумағының шамамен жартысын алып жатыр және Франциядағы ең ірі жағалаулық орманның бірі болып табылады. Ол Іл өзенінің бойында орналасқан, онда күрделі су желісі қалыптасқан. Бұл аймақ су тасуға бейім және Іл мен Рейн өзендері арасында орналасқан, екі өзеннің табиғи ағызу арнасы қызметін атқаратын Grand Ried аймағының ерекшелігі болып табылады. Көбінесе емен, күрке және қарағай сияқты ылғалды топыраққа төзімді ағаштар өседі. Жер асты суының деңгейіне жер беті өте жақын болғандықтан, топырақ қыста көбінесе тоңбайды және жазда құрғақшылық сирек болады. Табиғи қорықта шабындықтар мен қамыстық алқаптар да бар. Көбінесе әртүрлі құстар (сарықаз, қызылқұйрық, кездік), қосмекенділер және сүтқоректілер (сусарлар) кездеседі. Осы қорықта Франциядағы ең ірі ақбөлек популяциясы қоныстанған. Бұл жануар 1854 жылы бұл аймаққа әкелінді. Ильвальдта бастапқыда қасиетті орындар болған үш шіркеу бар. Шнелленбуль шіркеуі 1683 жылы иезуиттермен салынған; Эмен Анасы 15 ғасырға дейін барып отырады, бірақ 1920 жылы болған өрттен кейін қайта жаңартылды; Бейбітшілік Анасы 1960 жылы салынды, ал Санкт-Антоний 1280 жылы негізделген, бірақ 1930 жылы қайта салынды.

Басқа да мәдени мекемелер мен іс-шаралар

Селестат қаласы 1976 жылдан бері «Альзас мәдени агенттігі» (Agence culturelle d'Alsace, ACA) орналасқан жері болып табылады. 1982 жылдан бастап Селестатта FRAC Alsace орналасқан, ол ACA басқаратын «Регионалды қазіргі заманғы өнер қоры» (Fonds régional d'art contemporain) филиалы. 1984 жылдан бері күз айында екі жылда бір рет қазіргі заманғы өнерге арналған биеннале өткізіліп келеді. Онда Даниэль Бурен, Бен Вотье, Саркис Забуньян және Аньес Варда сияқты суретшілер қатысқан. 2006 жылдан бері Селестат – «Археология Эльзас» (бұрынғы атауы – «Рейн аймақтық археология орталығы» Pôle interdépartemental d'archéologie rhénan), ол Эльзаста археологиялық зерттеулер мен қазба жұмыстарын жүргізеді және құжаттайды. 1927 жылдан бері Селестат қаласының ескі қаласынан жыл сайын гүлдер шеруін өткізіп келеді. «Корсо флеври» Францияның шығысындағы ең ірі гүл көрсетілімдерінің бірі. Әр жыл сайын белгілі бір тақырып бойынша жаңа шеру платформалары жасалып, тек далия гүлдерімен безендіріледі. Наурыз айында карнавалдық шеру де ұйымдастырылады, ол қаланың ет өндірушілерінен бастау алған ежелгі дәстүрдің қалдығы. Селестатта электронды музыка фестивальдері («Epidemic Experience»), сатирикалық мультфильмдер фестивалі («Sélest'ival»), көктемгі ойын-сауық жәрмеңкесі, сондай-ақ жазғы ортағасырлық қайта жаңғырту шаралары – базар және шерулер де өткізіледі. Руди Риччоти салған «Les Tanzmatten» мәдени кешені 2000 жылы ашылды. Ол қаланың концерттер мен қойылымдар залы, сонымен қатар көрмелер, сауда жәрмеңкелері мен тойлар үшін пайдаланылады.

Спорт

Селестат Альзас Гандболы – танымал француз гандбол клубы. Ол 1967 жылы құрылған. ФК Селестат футбол клубы 1906 жылы құрылған.