1927 жылғы «Лум против Райс» ісі: АҚШ Жоғарғы Сотының нәсілдік бөлініс жөніндегі шешімі

Кіріспе

1927 ж. АҚШ Жоғарғы Сотының азаматтық құқықтар жөніндегі ісі

Лум р. Райс, 275 U.S. 78 (1927) – АҚШ Жоғарғы Сотының қарауына тиген іс. Сот шешімінде қытай тегінен туған баланың нәсіліне байланысты мемлекеттік мектепке қабылдаудан бас тарту АҚШ Конституциясының он төртінші түзетуіне қайшы келмейді деп белгіленді. Бұл шешім нәсілдік азшылықтағы балаларды ақ балаларға арналған мектептерден шеттетуге де facto рұқсат берді. Іс қозғаушы – Миссисипи штатының Розедейл қаласының Лум отбасы, екі американдық азаматы бар қытай иммигранттары. Олардың балалары бұрын жергілікті ақ балаларға арналған мемлекеттік мектептерде оқыған, бірақ 1924 жылғы Иммиграция заңы қабылданғаннан кейін елде қытайларға қарсы көзқарас күшейген соң, мектеп әкімшілігі олардың балаларына тек қара балаларға арналған мектепке баруға рұқсат етілгенін хабарлады. Адриен Берар «Су тастаған тастар» кітабында олардың қара мектептерден қашу себебінің нәсілшілдікке байланысты екенін айтады. Шындығында, кейін Кэтрин Лум тілшіге: «Мен балаларымның "қоңыр" мектептерге баруын қаламаймын, себебі қоғам бізді қара нәсілділер деп есептер еді» деген. Олар сотқа жүгініп, мектеп басшылығын қыздарына ақ мектепке оқуға рұқсат беруге мәжбүрлеуді сұрады. Штаттың бұрынғы губернаторы Эрл Брюер Лум отбасының мүддесін қорғай отырып, қыздарды нашар мектепке баруға мәжбүрлеу олардың он төртінші түзету құқығын бұзады және олар қара нәсілді емес болғандықтан ақ балаларға арналған мектептерге баруға құқылы екенін мәлімдеді. Ол соттан қажетті бұйрықты алуға қол жеткізді, бірақ мектеп округі Миссисипи Жоғарғы Сотына шағымданып, істі толық құрамымен қарады және төменгі сот шешімін күштен шығарды. Соттың пікірінше, Миссисипи конституциясы мен заңдары азиялықтарды ("моңғолдар" деп атады) ақ нәсілділерден аңғартқан, сондықтан Лум отбасы ақ мектептерге бара алмайды. АҚШ Жоғарғы Соты Брюердің істі қарау туралы қаулысын қабылдады. Алайда, іс сотта талқыланбады, тек жазбаша материалдары негізінде шешім қабылданды. Лум отбасының кедейлігіне байланысты судья Луи Брандейс істі талқылау үшін басқа адвокат табуға тырысты. Бас судья Уильям Говард Тафттың бірауыздан жариялаған шешімі мектептердегі кез келген нәсілдік сегрегация конституциялық екенін жариялады. Бұл шешім кейін Браун р. Білім беру кеңесі ісінде күшін жойғанмен, ол білім берудегі сегрегацияға заңдық негіз берді және оны жою жөніндегі күш-жігерді тежеді.

Lum v. Rice, 275 U. S. 78 (1927), is a United States Supreme Court case in which the Court held that the exclusion on account of race of a child of Chinese ancestry from a public school did not violate the Fourteenth Amendment to the United States Constitution. The decision effectively approved the exclusion of any minority children from schools reserved for whites. The case was brought by the Lum family of Rosedale, Mississippi, Chinese immigrants with two American born children who had attended local public schools for white children without incident until, in the wake of an increase in anti Chinese sentiment nationwide after passage of the Immigration Act of 1924, they were told by administrators that their children could only attend the district's school for black children. Adrienne Berard points out in Water Tossing Boulders that their reason for choosing to avoid black schools was motivated by racism. In fact, Katherine Lum later told a reporter, “I did not want my children to attend the ‘colored’ schools [because] the community would have classified us as Negroes.” They filed suit in local court to force the district to allow their daughters to continue attending the white school. Earl Brewer, a former governor of the state, represented the Lums, arguing that forcing the girls to attend the inferior school violated their Fourteenth Amendment, and that since they were not Black they should be allowed to attend the schools for whites. He was able to win the writ of mandamus they sought, but then the school district appealed to the Mississippi Supreme Court, which heard the case en banc and unanimously reversed the lower court, holding that Mississippi's constitution and laws clearly distinguished Asians ("Mongolians", it called them) from whites, so the Lums could not attend white schools. The U. S. Supreme Court granted Brewer's certiorari petition to review the case. The case was never argued; instead just decided on its briefs, and the Lums were so poor it led Justice Louis Brandeis to ask around if some other lawyer could be found on short notice to argue the case. Chief Justice William Howard Taft's unanimous opinion ended with a pronouncement that all racial segregation in schools was constitutional; while it was overturned by Brown v. Board of Education a quarter century later, it gave greater legal foundation to educational segregation in the short term and set back efforts to end it.

XIX ғасырдың аяғында қара нәсілділер мен қытайларға қатысты заңдық кемсітушілік

19-ғасырдың соңында, Азамат соғысынан кейін, АҚШ екі этникалық азшылықтың қоғамдағы орнымен күресін бастады: қаралар, әсіресе құлдықтан жаңа ғана азат болғандар, және қытайлар, олар батыс жағалауға Калифорниядағы алтын асыруға үміттеніп, кейін теміржол құрылысында және кен өндіруде жұмыс істеу үшін көптеп көшіп келді. Екеуі де ақ үстемдік құрылған әлеуметтік иерархияға қауіп деп есептелді: қаралар жаңадан алған бостандығы үшін, ал қытайлар – арзан еңбек күші ретінде. Бұрын құлдыққа рұқсат берген штаттар, қараларға қатысты Jim Crow заңдары арқылы қоғамдық орындардағы (көлік және мектептер сияқты) нәсілдік сегрегацияны енгізді, қара кодтары қаралар жасаған белгілі бір әрекеттерді қылмыс деп жариялады, ал белгісіз тұжырымдалған босқындыққа қарсы заңдар көптеген қара еркектерді сотқа беруге мүмкіндік берді. Штат мұған жауап ретінде сегрегациялық мектептер құруға рұқсат берді. Екі жыл бұрынғы «Азаматтық құқықтар ісінде» сот Конституцияның 13-ші және 14-ші түзетулері соғыстан кейінгі жылдары қабылданғанын, олардың үкіметтік емес, жеке тұлғалардың нәсілдік дискриминациясын ғана тыйым салғанын мәлімдеді. 1896 жылғы «Плесси против Фергюсон» ісінде, бұл мәселені одан әрі дамытып, теміржол көлігі сияқты жұртшылыққа ашық жекеменшік нысандардағы сегрегацияны заңдастырды. Судья Джон Маршалл Харлан, «Азаматтық құқықтар ісінде» жалғыз қарсы дауыс бергендей, қаралар мен қытайларға қатысты құқықтық тәсілдегі қайшылықты атап өтті: Біздің елімізге жат нәсіл бар, біз оның өкілдеріне АҚШ азаматы болуға рұқсат бермейміз. Олардың көпшілігі, ерекше жағдайларды қоспағанда, елімізден толығымен шығарылады. Мен қытай нәсілі туралы айтып отырмын. Бірақ, аталған заң бойынша, қытай азаматы АҚШ азаматы болған ақ нәсілділермен бірге жолаушылар вагонында отыра алады, ал Луизиана штатындағы қара нәсілді азаматтардың көпшілігі, мүмкін, Одақты сақтау үшін өмірін қауіпке тіккен, заң бойынша штат пен елдің саяси басқаруына қатысуға құқылы, нәсіліне байланысты қоғамдық қызметтен шеттетілмейтін және ақ нәсілді азаматтарға тиесілі барлық құқықтарға ие болса да, ақ нәсілділермен бірге отырғандықтары үшін қылмыскер деп танылып, түрмеге жабылуы мүмкін. Харланның қытайлардың американдық қоғамға сіңісе алмайтынына және осы себепті азаматтыққа үміткер бола алмайтынына сенгені жеке пікірі болды. Екі жылдан кейін «АҚШ против Вонг Ким Арк» ісінде, сот АҚШ-та туған қытайлардың азамат екенін мәлімдегенде, ол Бас судья Мелвилл Фуллермен бірге осы негізде ішінара келіспеді.

In the late 19th century, following the Civil War, the United States began to deal with the place in society of two racial minorities: Blacks, especially those newly freed from slavery, and Chinese, who had begun emigrating to the West Coast in large numbers first to try their luck in the California Gold Rush and later to work on railroad construction and mining. Both came to be seen as a threat to an existing social hierarchy dominated by whites: Blacks for their newly free status, and the Chinese as cheap labor. States that had formerly allowed slavery dealt with the former through Jim Crow laws mandating racial segregation in public accommodations such as transport and public schools, Black Codes that made specific acts crimes when committed by Blacks, and vaguely worded anti vagrancy laws that allowed many Black men to be taken into custody for purposes of convict leasing. the state responded by allowing the establishment of segregated schools. Two years earlier, in the Civil Rights Cases, the Court had held that the Thirteenth and Fourteenth Amendments to the Constitution, both passed in the years after the war, only barred racial discrimination by the government, not private parties. In 1896's Plessy v. Ferguson, which went further and upheld the constitutionality of laws that mandated segregation in private facilities open to the public such as rail transport, Justice John Marshall Harlan, the sole dissenter as he had been in the Civil Rights Cases, noted the dissonance between the legal treatment of Blacks and Chinese:
There is a race so different from our own that we do not permit those belonging to it to become citizens of the United States. Persons belonging to it are, with few exceptions, absolutely excluded from our country. I allude to the Chinese race. But by the statute in question, a Chinaman can ride in the same passenger coach with white citizens of the United States, while citizens of the black race in Louisiana, many of whom, perhaps, risked their lives for the preservation of the Union, who are entitled, by law, to participate in the political control of the State and nation, who are not excluded, by law or by reason of their race, from public stations of any kind, and who have all the legal rights that belong to white citizens, are yet declared to be criminals, liable to imprisonment, if they ride in a public coach occupied by citizens of the white race. Harlan's belief that the Chinese were culturally incapable of assimilating into American society and thus properly barred from naturalizing was personal; in United States v. Wong Kim Ark two years later, where the Court held that American born Chinese were citizens, he joined Chief Justice Melville Fuller in dissenting in part on those grounds.

Лум отбасы

Оңтүстік Қытайда туып-өскен Жэу Гонг Лум 1904 жылы Канададан АҚШ-қа заңсыз көшіп келіп, Миссисипидің төменгі ағысында қоныстанды. Бұл аймақта иммиграциялық заңдар жұмыс берушілер Солтүстікке кеткен афроамерикандық жұмысшылардың орнын толтыруға тырысқандықтан, тиісінше сақталмайтын. Ол Кэтрин Вонгқа үйленді, ол Қытайда жетім қалған және АҚШ-та, дүкен иесі болған қытай әкесі тәрбиелеген америкалық қытай әйелі еді. Лум да, негізінен аймақтың афроамерикандық халқына қызмет ететін, нәсілдік сегрегация заңдарының салдарынан көптеген іскерлік орындарға кіруге тыйым салынған, Боливар округінің шағын қалашығында жалпы дүкен ашты. Дүкен ашу Лумды саудагер мәртебесіне жеткізіп, оны Шектеу заңынан босатып жіберді. Афроамерикандық клиенттер қытайлық дүкендерде сауда жасағанды ұнатты, себебі қытайлар атаулы сөздерге аса мән бермейтін. Аудан ішінде қытай студенттеріне арналған мектеп болмағандықтан, Лумның қыздары мектепке баруға міндетті болды. Бұл ауданның афроамерикандық балаларға арналған мектебін жалғыз мемлекеттік білім орны қалдырды. Мектеп жеткіліксіз қаржыландырылып, нашар жабдықталған еді. Лумдар қыздарын сол жерде оқытқысы келмеді. Олар бұрынғы губернатор, АҚШ Сенатына сайлауда үлкен айырмамен жеңіліске ұшыраған жергілікті адвокат Ерл Л. Брюверді округке қарсы сотқа шақыру үшін өкілдік етуге тартты. Лумдар мен олардың қыздары талапкерлер болды, ал мектеп округінің басқару кеңесінің барлық мүшелері мен басқа мемлекеттік білім беру қызметкерлері айыпталушылар ретінде аталды, басқару кеңесінің төрағасы Грек Райс басшылық етті. Мемлекеттік қызметкерлердің арасында білім беру жөніндегі мемлекеттік инспектор Уиллард Фару Бонд болды, Брювер губернатор болған кезде оның саяси түрғыдан сатқындық жасады деп санайтын. Сондықтан Брювер Бондтың жеке сот құжаттарын алуынан ләззат алды.

Миссисипи Жоғарғы соты

Қамқоршылар Миссисипи Жоғарғы Сотына шағым жасады, ол істі алты судьяның қатысуымен толық құрамында қарауға шешім қабылдады. Бас прокурордың көмекшісі Элмер Клинтон Шарп мектеп округі үшін іс жүргізіп, штаттағы сегрегация тарихын қайталады және азиялықтар мен үндістердің ақ нәсілге жатпайтынын айтты. Брюэр жауап ретінде штат конституциясы ақтар мен азиялықтарды теңестірмегенімен, азиялықтар мен қаралар арасында да айырма жасалғанын, сондықтан он төртінші түзету Лум балаларын ақтармен бірге оқытуды талап ететінін мәлімдеді. Этридж ең маңызды прецедент ретінде 1917 жылғы «Мороу Грандичке қарсы» ісін атады, онда ол авторлық пікірде бірауыздан сот, ақ жұптың бірнеше баласын Бей-Сент-Луис мектептерінен шығаруды қолдады, себебі олардың қара әжесі болғандығы анықталды. Тафт одан әрі, сегрегацияланған мектептерге қолжетімділік ескеріліп, Қытай тегінен шыққан, АҚШ-та туған және АҚШ азаматы болған адамға «қоңыр, сары немесе қара нәсілді балаларды ғана» қабылдайтын мектепке қатысу мүмкіндігі берілсе, заң алдында тең қорғалудан айырылмайтыны туралы сұрақ туындады. «Каммингке қарсы Ричмонд округі білім беру кеңесі» ісіне сілтеме жасап, Тафт «мемлекеттің жастар білімін мемлекеттік қаржы есебінен қамтамасыз ету әдісін реттеу құқығы мен билігі анық» деген қорытындыға келді. Сонымен қатар, Тафт бірқатар федералдық және штаттық сот шешімдеріне, ең бастысы «Плессиге қарсы Фергюсон» ісіне тоқталды, олардың барлығы қоғамдық сферада, әсіресе мемлекеттік білім беру саласында сегрегацияны қолдады. Осыған сәйкес, Тафт мынаны қорытындылады:
Көптеген келтірілген істер ақ және қара оқушылар арасындағы бөлек мектептерді құру туралы болды; бірақ біз бұл мәселенің басқаша екенін немесе жоғарыда аталған істер дұрыс шешілген деп есептесек, басқа нәтижеге жетуге болатынын ойламаймыз, онда мәселе ақ және сары нәсілді оқушылар арасындағы мәселе болып табылады. Бұл шешім штаттың мемлекеттік мектептерді реттеудегі дискрециялық құқығына кіреді және он төртінші түзетуге қайшы келмейді.

The trustees appealed to the Supreme Court of Mississippi, which decided to hear the case en banc, with all six justices participating. Assistant attorney general Elmer Clinton Sharp argued the case for the school district, reiterating the history of segregation in the state and saying that Asians and Native Americans were not considered white. Brewer argued in response that while the state constitution had indeed not put whites and Asians on equal footing, it had also distinguished Asians and Blacks, and therefore the Fourteenth Amendment required that the Lum children be schooled with whites. Ethridge found the most relevant precedent to be Moreau v. Grandich, a 1917 case where, in an opinion he had also authored, a unanimous court upheld the dismissal of several children of a white couple from the Bay St. Louis schools after it was learned that they had a Black great grandmother. Taft further stated that given the accessibility of segregated schools, the question then was whether a person of Chinese ancestry, born in and a citizen of the United States, was denied equal protection of the law by being given the opportunity to attend a school that received "only children of the brown, yellow or black races." In reference to Cumming v. Richmond County Board of Education, Taft concluded that the "right and power of the state to regulate the method of providing for the education of its youth at public expense is clear." Additionally, Taft pointed to a number of federal and state court decisions, most prominently Plessy v. Ferguson, all of which had upheld segregation in the public sphere and particularly in the realm of public education. Accordingly, Taft concluded:
Most of the cases cited arose, it is true, over the establishment of separate schools as between white pupils and black pupils; but we cannot think that the question is any different, or that any different result can be reached, assuming the cases above cited to be rightly decided, where the issue is as between white pupils and the pupils of the yellow races. The decision is within the discretion of the state in regulating its public schools, and does not conflict with the Fourteenth Amendment.

Салдары

Лумдар өзен арқылы Арканзас штатына алдын ала көшіп кетті, ондағы мектептер қытайлардың оқуға қабылдануын Розедейлдегідей қатаң шектемеді, егер сот шешімі оларға қарсы болса деген оймен. Шешім оларға қарсы шыққаннан кейін, олар Елейнге қоныс аударды, онда тағы бір азық-түлік дүкенін ашты, және Кэтрин қыздарына қабылдайтын орта мектепті таба алды. Бұл Розедейлдегідей өнімді нарық болған жоқ, және кейінірек отбасы Дельта аймағынан мүлдем кетіп қалды. Брюер 1942 жылы, мектептердің бірігуін көре алмай қайтыс болды, бірақ ол 1965 жылы Жэу Гонг және 1988 жылы Кэтрин қайтыс болған кезде орын алды. Браун мен Білім беру жөніндегі кеңес ісіндегі сот шешімімен 27 жыл өткен соң, ол мемлекеттік мектептердегі сегрегацияны заңсыз деп жариялады. Шешімнің маңызды бөлігі әлі де күшінде – штаттың мектеп жүйесінде нәсілдік айырмашылықтар жасау және оқушылардың нәсілін анықтау құқығы. Ол Браун ісінде талқыланбағандықтан күшін жойған жоқ. Бүгінде ол рұқсат етілген сегрегацияның шеңберін кеңейткені үшін есте қалады. Тарихшы және педагог Джеймс Лоуэн Лум ісін «ХХ ғасырдың ең расистік Жоғарғы сот шешімі» деп атады. Заң ғалымы Джамал Грин бұл шешімді «ұятты және өкінішті» деп сипаттады. «Соттың шешімі Лум отбасы елестете алмайтын күшті үрдіс құрды», - деп жазды Адриен Берар «Су тастаған тастар» тарихында. «Олар күресіп, жауды ғана күшейтті».