Кіріспе
SNCASO (Société nationale des constructions aéronautiques du Sud Ouest, немесе көбінесе Sud Ouest деп аталатын) – француз ұшақ құрастырушы компаниясы. 1936 жылы ұлттықтандырылған жеті авиациялық компанияның бірі ретінде құрылған SNCASO, Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Франциядағы маңызды ұшақ өндірушісіне айналды. Компания көптеген инновациялық ұшақтар жасады; оның ең танымал жобаларының бірі – Францияның алғашқы реактивті ұшағы Sud Ouest Triton және Францияда жасалған алғашқы тікұшақ Sud Ouest Djinn болды. 1957 жылдың 1 наурызында SNCASO тағы бір француз ұлттық авиациялық компаниясы SNCASE (Société nationale des constructions aéronautiques du Sud Est)пен бірігіп, Sud Aviation құрды.
Тарих
1936 жылы француз ауыр өнеркәсібінің жалпы ереуілі шешілгеннен кейін Леон Блум үкіметі француз соғыс өнеркәсібін мемлекеттік меншікке алу туралы заң қабылдады. Осы келісімге сәйкес, SNCASO 1936 жылдың 16 қарашасында Suresnes, Villacoublay және Courbevoie қалаларындағы Blériot, Bloch зауыттарының, Bordeaux Mérignac қаласындағы SASO (Société Aéronautique du Sud Ouest), Bordeaux Bègles қаласындағы UCA (Usine de Construction Aéronautique), Bordeaux Bacalan қаласындағы Société Aérienne Bordelaise (SAB) және Rochefort қаласындағы Lioré et Olivier бірлесіп құрылды. Сонымен қатар, SNCASO сол жылы Déols қаласында жаңа зауыт салды. Компанияның табысы, сондай-ақ француз ұлтының жалпы табысы, Екінші дүниежүзілік соғыстың оқиғаларына, әсіресе Германия әскерлерінің Францияны басып алуына күшті әсер етті. Соғыс кезінде елдің қиын жағдайына қарамастан, SNCASO жұмысын жалғастырды. 1941 жылы Париждегі мемлекеттік және жеке ұшақ фирмаларының жобалау бюролары көшірілді; авиация тарихшысы Жерар Хартманның сөзіне қарағанда, бұл шара тұтқынға түсуден сақтану үшін қабылданды. Соғыстан кейінгі кезеңде Францияда іске қосылған алғашқы жаңа авиациялық жобалардың бірі – SNCASO-ның реактивті Sud Ouest Triton болды. Жергілікті деңгейде жасалған реактивті ұшақтарды әзірлеу үкімет үшін ұлттық маңызы бар деп есептелді, себебі ол Францияның өнеркәсіптік және әскери күшін тез қалпына келтіруді бейнелеуге және нығайтуға бағытталған. Француздық реактивті ұшақтардың алғашқысы болатын Triton ұшағының дамуын жеделдету үшін, отандық Rateau Anxionnaz GTS 65 турбореактивті қозғалтқышымен күрделі мәселелер туындағаннан кейін, неміс құрастырылған Junkers Jumo 004 B2 қозғалтқышын пайдалану туралы шешім қабылданды. Бірнеше прототиптер үшін британдық Rolls Royce Nene турбореактивті қозғалтқышы да қолданылды. 1946 жылдың 11 қарашасында алғашқы Triton прототипі алғашқы ұшуын жасады. Бұл жаңа конструкция Ariel сияқты ұштық реактивті жүйеге ие болмаса да, оның негізгі қағидасы – бортындағы сорғы арқылы жасалатын қысылған ауаны ұшақтың қанаттарының ұштарына жеткізіп, олардың қозғалысын қамтамасыз ету болды. 1953 жылдың қаңтарында алғаш рет ұшқан Djinn өміршең дизайн екенін дәлелдеді; бірнеше қосымша прототиптер аяқталып, сынақтан өткеннен кейін, тип жаппай өндіріске енгізілді. Djinn – француздықтардың тұңғыш құраған тікұшағы, сондай-ақ Еуропадағы алғашқы практикалық тікұшақтардың бірі. Бұл сондай-ақ өндіріске енгізілген алғашқы ұшқыш реактивті роторлы ұшақ болды. Соғыстан кейін бірден-ақ, қайта өркендеген француз әуе күштері де шамамен 25-30 тонналық ұшып кету салмағы бар және жоғары дыбыстан төмен жылдамдықпен ұша алатын реактивті бомбалаушыға қажеттілік тудырды. Оның дамуы Францияның алғашқы реактивті бомбалаушысын өндіруді талап еткендіктен, үлкен технологиялық қиындық ретінде қарастырылды. SNCASO тендерге қатысқан бірнеше француздық ұшақ өндірушілерінің бірі болды, ол SO.4000 ұсынысын берді; ол екі адаммен жабдықталған масштабты модельдер мен толық өлшемді прототипті әзірлеу тапсырысын алды. 1947 жылы авиациялық технологиялардың жылдам дамуы нәтижесінде SO.4000 ұшағының өндірісі тоқтатылды. Алайда, екі масштабтағы модельді және толық өлшемді прототипті тәжірибелік мақсаттарда жасау туралы шешім қабылданды. Екі масштабтағы модель де қанаттың пішіні, ұшқыштың құтылу жүйесі, спойлерді басқару және алдыңғы шеттің тақташалары сияқты маңызды деректерді ұсынды. Гунстон мен Гилкристтің айтуынша, SO.4000 өте ауыр ұшақ болды, бұл салыстырмалы түрде аз қозғалтқыш қуаты бар әлсіздігін арттырды, ол бос болған кезде де салмаққа өте нашар итерме берді; олар оны "пайдасыз мүмкіндіктер" деп сынға алды. 1951 жылдың маусым айында француздық Armée de l'Air (AdA) бомбалаушы, төменгі деңгейдегі шабуыл жасаушы немесе барлық ауа райына қарсы тұтқыр ретінде жұмыс істей алатын реактивті ұшаққа арналған жеке талап қойды. Осыған жауап ретінде SNCASO өзінің қолданыстағы S.O. 4000 жобалауын қажетті рөлдерді орындауға бейімдеді. 1951 жылы прототипті сынау кезінде оның үлгісі жақсы нәтиже көрсетті, бұл оның одан әрі дамуына ықпал етті. Vautour деп аталатын IIB бомбалаушы нұсқасы Францияның ядролық қаруын тасымалдауға арналған. Авиация авторлары Билл Ганстон мен Питер Гилкристтің айтуынша, "50-ші жылдардың басында Vautour Батыс Еуропадағы ең перспективалы екі реактивті ұшақ болды деп айтуға болады". SNCASO түрлі мақсаттар үшін Vautour-дың бірнеше нұсқаларын жасады, соның ішінде тұтқырлаушы рөлін; бірнешеу ұсынылды, бірақ ақыр соңында жасалмады. 1956 жылы, екі жыл бұрын, Vautour эскадрильялық қызметке кіргенде, Франция үстіркілді алмастыру ұшағына талапты талап қоюды шығарды. Vautour ядролық қорқыту рөліне арналған тосқауыл шарасы ретінде қарастырылды, өйткені оның осы рөлдегі қызметі әдетте ең жақсы жағдайда шектеулі деп есептелді, ал одан да қабілетті ұшақ әзірленген кезде. 1950 жылдардағы мемлекеттік ұшақ өнеркәсібін қайта құру кезінде SNCASO SNCASE-пен бірігіп, 1957 жылдың 1 наурызында Sud Aviation құрылды. Келесі онжылдықтарда Sud Aviation өз кезегінде француз қорғаныс конгломераты Aérospatiale-ге біріктірілді және ақырында көпұлтты EADS тобының бөлігіне айналды, бүгінде Airbus Group деп сауда жасап жүр.
Әуе кемелері өнімдері
SO.30 Бретания
SNCASO SO.60C 1950-ші жылдарғы екі қозғалтқышты реактивтік авиалайнер жобасы
SO.80 Биарриц
SO.90 Корсе
SO.95 Корсе II
SO.177
SO.1100 Ариэль
SO.1110 Ариэль
SO.1120 Ариэль
SO.1220 Джинн
SO.1310 Фарфарде
SO.3050
SO.4000
SO.4050 Вотур
SO.6000 Тритон
SO.6020 Эспадон
SO.7010 Пегас
SO.7050 Довиль
SO.7055 Довиль
SO.7060 Довиль
SO.8000 Нарвал
SO.9000 Тридент I
SO.9050 Тридент II
SO. M 1
SO. M 2
SO. P 1 Ферблантин
SNCASO SO.60C 1950s abandoned project for a twin engine jet airliner
SO.80 Biarritz
SO.90 Corse
SO.95 Corse II
SO.177
SO.1100 Ariel
SO.1110 Ariel
SO.1120 Ariel
SO.1220 Djinn
SO.1310 Farfardet
SO.3050
SO.4000
SO.4050 Vautour
SO.6000 Triton
SO.6020 Espadon
SO.7010 Pégase
SO.7050 Deauville
SO.7055 Deauville
SO.7060 Deauville
SO.8000 Narval
SO.9000 Trident I
SO.9050 Trident II
SO. M 1
SO. M 2
SO. P 1 Ferblantine