Мао Цзэдуңның «Он маңызды қарым-қатынас» сөзі: Қытай социализмінің совет үлгісінен өзгеше жолын, стратегиялық одақтарды және халықаралық қарым-қатынастарды қарастырады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Он негізгі қарым-қатынас туралы» – Мао Цзэдунның сөзі. Ол Қытай Халық Республикасының Совет Одағының даму үлгісінен өзгеше социализмді қалай құратынын көрсетеді. Мао бұл сөзді 1956 жылғы 25 сәуірде Қытай Коммунистік партиясының Саяси бюросының кеңейтілген отырысында сөйлеген, ал сол жылдың 2 мамырында 7-ші Жоғары Мемлекеттік конференцияда одан әрі дамытқан. Ресми мәліметтер бойынша, бұл сөз Қытайдағы нақты жағдайларға сай келетін социалистік дамудың баламалы жолын табудағы маңызды кезең ретінде саналады және 1950 жылдардың соңында Маоның Кеңес Одағын сынауын бастауын білдіреді. Сөз Қытайда социализмді құрудың экономикалық, әлеуметтік, саяси және этникалық аспектілерін қамтиды. Мао сонымен қатар халықаралық аренада одақ құру және жауларды бөлу стратегиясын ұсынды. Бұл баяндама түрлі провинциялардың, автономиялық аймақтардың және муниципалитеттердің партия хатшылары алдында оқылды және кейіннен саяси оқу үшін орта және жоғары деңгейдегі кадрлар арасында таратылды. Баяндамалардың бірінші раундын тыңдағаннан кейін, Мао 12-17 сәуір аралығында механика көрмесіне барып, индустриядағы соңғы жетістіктермен танысты. Содан кейін, 18 сәуірден бастап Ли Фучун Маоға Екінші бесжылдық жоспар туралы есеп берді. Бұл процесс 1949 жылдан кейін Маоның экономикалық мәселелер бойынша жүргізген ең ұзақ және жан-жақты зерттеуі болды. Мао 25-28 сәуірде өткен Саяси бюроның кеңейтілген отырысының бірінші күнінде бұл сөзді айтты. Күн тәртібінде ауыл шаруашылығы кооперативтері сияқты мәселелер қарастырылып жатқандықтан, қатысушылар Маоның он негізгі қарым-қатынас туралы сөз сөйлейтінін күтпеген еді, бұл кездесудің қалған бөлігіне басты назар аударды. Экономикалық даму тұрғысынан, Қытай Маоның Совет Одағына сүйену туралы шешімінен бастап социализмнің советтік моделін ұстанды. 1949 жылғы маусымда «Халықтық демократиялық диктатура туралы» (论人民民主专政) сөйлеген сөзінде: «Біз экономикалық жұмысты қалай істеу керектігін білетіннің бәрінен үйренуіміз керек, олар кім болса да. Біз оларды ұстаздар ретінде құрметтеуіміз керек, солардан құрметпен және жауапкершілікпен сабақ алуымыз керек. Біз білмейтін нәрсені білгендей көрінуге болмайды. Біз бюрократиялық қиындықтар тудырмауымыз керек. Егер біз бір мәселені бірнеше ай, бір-екі жыл, үш-бес жыл бойы зерттейтін болсақ, соңында оны меңгереміз. Бастапқыда советтік коммунистердің кейбіреулері де экономикалық мәселелерді жақсы шеше алмады және империалистер олардың сәтсіздіктерін күтті. Бірақ Совет Одағының Коммунистік партиясы жеңіске жетті және Ленин мен Сталиннің басшылығымен революцияны қалай жасауды ғана емес, сонымен қатар құрылысты қалай жалғастыруды да үйренді. Олар ұлы және сұлу социалистік мемлекет құрды. Совет Одағының Коммунистік партиясы – біздің ең жақсы ұстазымыз және біз одан үйренуіміз керек. Қазіргі жағдай бізге қолайлы, біз халықтық демократиялық диктатураның қаруына толық сеніп, елдегі халықты біріктіре аламыз, реакционерлерді есепке алмай, мақсатымызға қадам-қадаммен жетеміз». Маоның 1949 жылдың соңынан 1950 жылдың басына дейінгі Мәскеуге сапарынан кейін, 1950 жылдың 14 ақпанында екі ел «Қытай-Кеңес достығы, одағы және өзара көмек туралы» (中苏友好同盟互助条约) келісімге қол қойды, ол Совет Одағының жаңадан құрылған Қытай Халық Республикасында социализмді құруға көмектесуге міндеттенді. 1950 жылдан 1956 жылға дейін Қытайға техникалық көмек көрсету үшін барлығы 5092 советтік сарапшы жіберілді және советтік сарапшылардың жалпы саяхаттары жылдар ішінде 18000-нан асты. Олардың көмегімен мемлекеттік органдар, әскерилер, ірі кәсіпорындар және жоғары оқу орындары қамтылды. Ауылда 1955 жылдың соңынан 1956 жылдың басына дейін Қытайдың ауыл шаруашылығы секторы Социалистік толқынды аяқтады, шаруа отбасыларының тек 14,2% (120 миллионнан 16,9 миллионы) ғана ұжымдастырылды, ал 91,2% кооперативтерге және 61,9% ұжымдық шаруашылықтарға қосылды. Сонымен қатар қалаларда жекеменшік фабрикалар мен дүкендер бірлескен мемлекеттік-жекеменшік меншік атынан кооперативтерге айналдырылды немесе мемлекеттік меншікке алынды.
On the Ten Major Relationships is a speech by Mao Zedong which outlines how the People's Republic of China would construct socialism different from the model of development undertaken by the Soviet Union. It was delivered by Mao during an enlarged session of a Politburo meeting of the Chinese Communist Party on April 25, 1956 and further elaborated in the 7th Supreme State Conference on May 2 the same year. In official account, the speech is celebrated as the landmark of the search for an alternative mode of socialist development that fit the specific conditions in China and it also marks the beginning of Mao's denouncement of the Soviet Union in the late 1950s. Covered in the speech are the economic, social, political, and ethnical aspects of building socialism in China. Mao further charted a strategy of forming alliance and splitting enemies in international sphere. The speech was made in front of the party secretaries of various provinces, autonomous regions, and municipalities, and was subsequently circulated among the middle and top cadres for political study. After listening to the first round of reports, from April 12 to 17 Mao visited an exhibition of mechanics to see the latest development in the industry. Then from April 18 onwards, Li Fuchun reported to Mao on the Second Five year Plan. The entire process was Mao's longest and most comprehensive investigation on economic affairs after 1949. In the enlarged Politburo meeting from April 25 to 28, Mao made the speech on its first day. As the original agenda was about issues like agricultural cooperative, attendants did not expect Mao to make such a speech on the ten major relationships and it became the focus for the rest of the meeting. In terms of economic development, China had followed the Soviet model of socialism ever since Mao's decision to lean on the side of the Soviet Union. As his speech On the People's Democratic Dictatorship (论人民民主专政) in June 1949 states,"We must learn to do economic work from all who know how, no matter who they are. We must esteem them as teachers, learning from them respectfully and conscientiously. We must not pretend to know when we do not know. We must not put on bureaucratic airs. If we dig into a subject for several months, for a year or two, for three or five years, we shall eventually master it. At first some of the Soviet Communists also were not very good at handling economic matters and the imperialists awaited their failure too. But the Communist Party of the Soviet Union emerged victorious and, under the leadership of Lenin and Stalin, it learned not only how to make the revolution but also how to carry on construction. It has built a great and splendid socialist state. The Communist Party of the Soviet Union is our best teacher and we must learn from it. The situation both at home and abroad is in our favour, we can rely fully on the weapon of the people's democratic dictatorship, unite the people throughout the country, the reactionaries excepted, and advance steadily to our goal. "Following Mao's visit to Moscow from late 1949 to early 1950, on February 14, 1950 the two countries signed the Sino Soviet Treaty of Friendship, Alliance and Mutual Assistance (中苏友好同盟互助条约) which promised the Soviet Union's commitment to help build socialism in the newly founded People's Republic of China. From 1950 to 1956, a total of 5,092 Soviet experts were sent to China for technical assistant and the total number of visits of the Soviet experts was over 18,000 throughout the years. The areas they provided assistance included government bureaus, military, large enterprises, and higher institutions. In the countryside, from late 1955 to early 1956, China's agricultural sector completed the Socialist High Tide, transforming from having only 14.2% (16.9 million out of 120 million) of peasant families collectivized to 91.2% of them joining the co operatives and 61.9% joining collectives. Likewise in the cities, private factories and shops were either turned into cooperatives or nationalized in the name of joint public private ownership.
Халықаралық сала
Кеңес Одағының социалистік лагердегі басшылығына қатысты, 1948 жылы Тито-Сталиннің жарылысы болды, одан кейін 1955 жылы аяқталған Информбюро кезеңі келді, бұл Кеңес Одағының баламалы социалистік дамуға төзбеушілігінің аяқталғанын көрсетті. 1956 жылдың ақпанында Мәскеуде Кеңес Одағы Коммунистік партиясының XX съезінде Никита Хрущев Иосиф Сталиннің жеке басына табынушылықты және диктатураны айыптаған «Жасырын баяндамасын» оқығанда, маңызды оқиға болды. Қытай коммунистері Чжу Де мен Дэн Сяопин съезге қатысып, Хрущевтің Сталинді айыптауының ауқымына таң қалды. Сонымен қатар, Кеңес Одағы 1956-1960 жылдарға арналған VI бесжылдық жоспарын іске асыруды бастады. Геосаяси аренада Қытай 1954 жылдан бастап Үндістан және Бірма сияқты көрші Азия елдерімен қарым-қатынасты нығайта бастады. Мао басқа елдерден (Совет Одағынан) үйрену саясатының соңғы уақытқа дейін дұрыс болғанын мойындады. Алайда, әрбір елдің өзіндік кемшіліктері болғандықтан, Қытай «әртүрлі нәрселерді түгелдей көшіріп, механикалық түрде енгізбеуі керек» және «олардың кемшіліктері мен әлсіз жақтарын анықтауы керек». Бұл баяндама 1956 жылдың екінші жартысында өткен Қытай Коммунистік партиясының VIII Ұлттық съезіне бағыт-бағдар беруге ықпал етті, бұл 1949 жылы жаңа мемлекет құрылғаннан кейін өткен алғашқы ұлттық съез болды. Съезге арналған саяси баяндаманы дайындау кезінде Маоның бастапқы идеясы «оңшыл консервативті ойларға қарсы күрес» принципін жетекшілікке алу болды. Алайда, баяндама оқылғаннан кейін «Он қарым-қатынас» жетекшілікке алынды және Лю Шаоци, Ху Цзяому және басқа да жетекшілер съезге дайындық барысында оны қадағалады. Съезде Чжоу Эньлай II бесжылдық жоспар (1956-1962) туралы баяндады, ал Маоның баяндамасындағы ауыр және жеңіл өнеркәсіптер арасындағы инвестициялардың арақатынасы және орталықтандыруды азайту сияқты мәселелер талқыланды. Баяндама жергілікті деңгейде таратылғаннан кейін «Совет Одағынан алынған сабақтарды ескере отырып» деген түсінік әртүрлі болды. 1957 жылдың басында көптеген жергілікті ұйымдар кеңес сарапшыларына деген қызығушылықтарын жоғалтқандығы, олардан үйренбегендігі және тіпті оларға дөрекілік танытқандығы туралы хабарлар келіп түсті. Кеңес сарапшыларына жұмыс берілмеді және кейбір бюро басшылары олармен жақын қарым-қатынас орнатқан жоқ. Кейбір бюрократтар тіпті олармен жұмыс істеуден бас тартты. Жауап ретінде сарапшылар Мәскеуге қытай әріптестеріне қатысты өздерінің байқаулары мен наразылықтарын жеткізді. «Он қарым-қатынас», сондай-ақ «Халық арасындағы қайшылықтарды дұрыс шешу туралы» марксизмді қытайлық контекстке енгізу және Қытайдың социализмді дамытудағы күш-жігерінің маңызды бөлігі болды.
Regarding to the Soviet Union's leadership in the socialist camp, the Tito Stalin Split broke out in 1948, followed by the Informbiro period that ended at 1955, signaling the end of the Soviet Union's intolerance of alternative socialist development. In Moscow, a dramatic event happened during the 20th Congress of the Communist Party of the Soviet Union in February 1956, as Nikita Khrushchev made the "Secret Speech" of denouncing the personality cult and dictatorship of Joseph Stalin. Chinese Communist Zhu De and Deng Xiaoping attended the congress and were surprised by the length that Khrushchev went into denouncing Stalin. Furthermore, the Soviet Union had begun to implement its 6th Five year Plan for 1956 1960. On the geopolitical scene, China had since 1954 began to foster relations with her Asian neighboring countries like India and Burma. Mao viewed the policy of learning from the other countries (implying the Soviet Union) had been right so far. Yet since that every nation had its weak points, China "mustn't copy everything indiscriminately and transplant mechanically" and "pick up their shortcomings and weak points." The speech was credited for setting the tone for the 8th National Congress of the Chinese Communist Party to be held in the second half of 1956, the first national congress after the founding of the new country in 1949. During the drafting process for the political report for the congress, Mao's original idea was to set "anti rightist conservative thought" as the guiding thought. After the speech was delivered, the ten major relationships became the guiding thought instead and it was followed up by Liu Shaoqi, Hu Qiaomu, and other top leaders in their preparation for the congress. During the congress Zhou Enlai reported on the proposal for the Second Five year Plan (1956 1962) and issues highlighted by Mao in the speech, like the ratio of investment between heavy and light industries and decentralization, were addressed. After the speech was distributed to local level, "bearing in mind lessons drawn from the Soviet Union" was understood differently. In early 1957, it was reported that many local units began to lose enthusiasm in Soviet experts, did not learn from them, and even became rude to them. Soviet experts were not assigned works and leaders in some bureaus did not form a close relationship with them. Some bureaucrats even refused to work with them. In response, the experts reported back to Moscow their observations and dissatisfaction with the Chinese counterparts. Ten Major Relationships, along with On the Correct Handling of Contradictions among the People, was an important part of the theoretical efforts to incorporate Marxism into the Chinese context and China's efforts to develop socialism.
Совет даму моделі және Қытай-Кеңес қатынастары
Көптеген адамдар бұл сөзді Маоның социалистік дамудың кеңес жолымен келіспеушілігінің бастамасы деп есептеді. Саяси ғалым Фредерик Ц. Тейвз 1956 жылы Қытайдағы жағдайды жан-жақты зерттеу Қытайдың жоғары деңгейдегі басшыларын кеңес моделінің кемшіліктерін сын тұрғысынан қарастыруға және оның Қытайға қолданылуына күмән келтіруге итермеледі деп санайды. Өнеркәсіптік базасы дамығанға қарамастан, Кеңес экономикасы қытай экономикасынан баяу өсті. Бұл сөздің маңызды өзгерісі – бір жағынан ауыр өнеркәсіп, екінші жағынан жеңіл өнеркәсіп және ауыл шаруашылығына бағытталған инвестициялар арақатынасы болды. 1956 жылдың маусым айында ауыр өнеркәсіп пен жеңіл өнеркәсіп арақатынасы 8:1-ден 7:1-ге дейін төмендетілді, ал бірнеше айдан кейін ауыл шаруашылығына бағытталған инвестициялар да 7%-дан 10%-ға дейін артты. Сонымен қатар, Мемлекеттік кеңес экономикалық ұйымдардың басқаруын орталықтандырмауды жоспарлады және 1956 жылдың соңында жанама жоспарлау мен нарықтық механизмдерді пайдалану ұсынылып, тәжірибелік жолмен сынақтан өтті. Бірақ бұл әрекеттің қиындықтары мен экономикалық жоспарлаушылардың қарсылығына байланысты көп ұзамай тоқтатылды. Дегенмен, тарихшы Шен Жихуа ауыр және жеңіл өнеркәсіптер арасындағы инвестициялар арақатынасын реттеу, өнеркәсіптік даму жоспарын өзгерту және халықтың тұрмыс деңгейін жақсарту тұрғысынан Маоның сөзіндегі даму стратегиясы, сол жылы партия съезінде Хрущев жасаған сөз бен олардың 6-шы бесжылдық жоспарындағы стратегиядан ерекшеленбеді деп санайды. Шеннің пікірінше, Қытай мен Кеңес Одағы екеуі де социалистік дамуды одан әрі ілгерілету жолын іздестіріп жатқан еді.
Many considered the speech the beginning of Mao's disagreement with the Soviet path of socialist development. Political scientist Frederick C. Teiwes believes that the thorough investigation of China's situations in 1956 had urged top Chinese leaders to examine the shortcomings of the Soviet model critically and raise doubt about its applicability in China. Despite having a more mature industrial base, the Soviet economy grew slower than the Chinese one. A central change effected by the speech was the ratio of investment between heavy industry on one hand and light industry and agriculture on the other. In June 1956, the ratio of heavy industry to light industry was reduced from 8:1 to 7:1 and a few months later the proposed investment in agriculture had also increased from 7% to 10%. Also, the State Council planned to decentralize the administration of economic organizations and the use of indirect planning and market mechanisms were proposed and experimented in late 1956. Yet the attempt was soon curtailed because of the difficulties involved and opposition from economic planners. However, historian Shen Zhihua suggests that for adjusting the ratio of investment between heavy and light industries, altering the plan for industrial development, and improving people's living standard, Mao's development strategy in the speech did not differed significantly from the one in Khrushchev's speech made in the party congress in the same year and their 6th Five year Plan as well. In Shen's view, China and the Soviet Union were both searching for the path for furthering socialist development.
Таралу және басылым
Он негізгі қарым-қатынас және Халық арасындағы қайшылықтарды дұрыс шешу туралы (关于正确处理人民内部矛盾的问题) – Маоның 1949 жылдан кейін жасаған екі маңызды сөзі. Екіншісі, 1957 жылдың ақпан айында Маоның өзі түзетіп, сол жылдың маусым айында «Халық күнделігінде» жарияланды, ал біріншісі тек орта және жоғарғы деңгейдегі кадрлар арасында таралды және Маоның қайтыс болуына дейін жарияланбады. Мао әдетте өзінің жобаларын өңдеп түзетумен айналысса да, 1956 жылдан кейін бұл сөзді өзгертусіз қалдырды. 1965 жылы Лю Шичи Маоға оның маңыздылығына байланысты сөзді жариялауды ұсынды, бірақ Мао оған қанағаттанбады және оны одан әрі өңдеу қажет деп есептеді. Сөз тек кадрлар арасында таратылып, жарияланбады. Желтоқсан айында партия орталық комитеті кадрларға сөзді оқып, өз пікірлерін білдіруді тапсырды. 1975 жылдың жазында Дэн Сяопин Мао Цзэдунның таңдамалы еңбектерінің бесінші томын редакциялау жұмысын басқарды және сөзді кіргізуді ұсынды. Бастапқы дыбыс жазбасына сүйене отырып, жобаның жаңа редакциясы дайындалды. Мао түзетілген жобаны оқығаннан кейін оның кеңінен таратылуына келісті, бірақ оны жариялауға рұқсат бермеді. Мао бұл сөздің маңыздылығы туралы 1958 және 1960 жылдары екі рет айтқан, әр жолы социалистік дамудың балама жолдарын іздеу қажеттігін атап өткен. Дегенмен, басқа жағдайларда Мао оны осы деңгейде бағаламады. 1956 жылдың қыркүйек айында Югославиядан келген өкілдерді қабылдағанда, ол бұл сөзді басқалардың пікірлерін жинақтағандықтан жасағанын, және оның өзінің туындысы емес екенін мәлімдеді. 1957 жылдың мамырында ол кейбір жобаларға тіпті түзетулер енгізгеннен кейін де қанағаттанбаса, олар жарияланбайтынын айтты, бұл сөз оның талаптарына сай келмейтінін көрсетті. Сөздің жобалық сапасынан өзге, саяси жағдайлардың уақыты да рөл атқаруы мүмкін. 1965 жылдың желтоқсанында Лю Шаоци Маоға жүзіктенген кезде, Мао тарихи драма «Хай Жуй лауазымынан босатылды» деген сынды мақұлдаған болатын, бұл Мәдени революцияны бастауға дайындық деп есептелді. Сөздің негізгі мазмұны экономикалық мәселелерге қатысты болды, ал олар Мәдени революцияның ревизионизмге қарсы бағытынан өзгеше болғандықтан, Мао сөзді жариялауға келіспеді. 1975 жылы Дэн Сяопин Маоға жүзіктенген кезде, Дэн бұрынғы тәртіптерді қайта жаңғыртуға және Мәдени революцияны жоққа шығаруға тырысты, сондықтан Мао қайтадан сөзді жариялауға келіспеді. 1976 жылдың желтоқсанында өткен «Ауыл шаруашылығында Дацзайдан үйрену» тақырыбындағы екінші ұлттық конференцияда бұл сөз оқу материалы ретінде таңдалды. Конференцияның соңғы күні мақала «Халық күнделігінде» толық мәтінімен жарияланды, содан кейін бүкіл ел бойынша оқу науқаны басталды. Сөз Маоның «Таңдамалы еңбектерінің» бесінші томына да енгізілді, ал кіріспеде былай делінген: «Кеңес Одағынан алынған сабақтарды ескере отырып, жолдас Мао Цзэдун Қытайдың тәжірибесін қорытындылады, социалистік революция мен социалистік құрылыстағы он негізгі қарым-қатынасты қарастырды және біздің еліміздің жағдайына сай, үлкен, жылдам, жақсы және экономикалық тиімді нәтижелермен социализмді құрудың жалпы бағытын белгіледі». 1976 жылы жарық көрген басылымда 1965 жылғы ішкі басылымнан алынып тасталған мазмұн болды, оның ішінде Совет Одағы мен Шығыс Еуропа елдерінің ауыр және жеңіл өнеркәсіптері мен ауыл шаруашылығы саласын басқаруға қатысты сын, Сталинді сынау және басқа да сын-ескертпелер бар еді. Бірақ 1976 жылғы басылымда 1965 жылғы сөздің барлық мазмұны да қамтылмады.
On the Ten Major Relationships and On the Correct Handling of Contradictions among the People (关于正确处理人民内部矛盾的问题) were two important speeches that Mao delivered after 1949. The latter, delivered in February 1957, was revised by Mao himself and soon published on People's Daily in June the same year, but the former was only circulated among the middle and top cadres and remained unpublished until after Mao's death. Contrary to his usual practice of editing his own drafts, Mao had left the speech untouched after 1956. In 1965, Liu Shiqi suggested to Mao the publication of the speech due to its importance but Mao was dissatisfied with it and opined that further revision was needed. It remained for circulation among cadres only and was not for publication. In December, the party central instructed cadres to study the speech and express their views on it. In summer 1975, Deng Xiaoping directed the editorial work of the fifth volume of the Selected Works of Mao Zedong and suggested the inclusion of the speech. A further revision of the draft based on the original sound recording was prepared. After reading the revised draft, Mao agreed with its part wide distribution, but still not its publication. Mao had twice commented on the importance of the speech, in 1958 and 1960 respective, each stressing the search for alternative socialist development. Yet in other occasions, Mao did not value it as highly. In September 1956 when he received the representatives from Yugoslavia, he said that for the speech he just summarized others' opinions and that was not his own creation. In May 1957, he mentioned that if he was not satisfied with some drafts even after revision, they would remained unpublished, indicating that the speech was not up to his standard. Other than the quality of the draft of the speech, another possible reason is the timing of political events. When Liu Shaoqi approached Mao in December 1965, Mao had already approved the criticism of the historical drama Hai Rui Dismissed from Office which was considered the preparation for initiating the Cultural Revolution. The major contents of the speech were on economic issues which were different from the anti revisionism of the Cultural Revolution and hence Mao did not agree to publish the speech. In 1975 when Deng Xiaoping approached Mao, Deng was restoring the previous practices and negating the Cultural Revolution and for the same reason Mao again disagreed to publish the speech. During the 2nd National Convention for Learning from Dazhai in Agriculture held in December 1976, the speech was chosen as a learning document. On the last day of the meeting, the article was published on People's Daily in full text and a nationwide learning campaign followed. The speech was also included in the fifth volume of Mao's Selected Works, with the following editorial:"Bearing in mind lessons drawn from the Soviet Union, Comrade Mao Tsetung summed up China's experience, dealt with ten major relationships in socialist revolution and socialist construction and set forth the ideas underlying the general line of building socialism with greater, faster, better and more economical results, a line suited to the conditions of our country. "The published edition in 1976 contained contented which were omitted from the internal edition in 1965, including the criticism on the handling of heavy and light industries and agricultural sector of the Soviet Union and Eastern European countries, the criticism of Stalin, and other critiques. But the 1976 edition also did not contain all the contents from the speech in 1965.