Кіріспе
820–829 жылдар аралығында Византия императоры болған Михаил II (770 – 2 қазан 829), Аморийлік және Кекеш (ὁ Τραυλός, ho Travlós немесе ὁ Ψελλός, ho Psellós) деп аталды, 25 желтоқсан 820 жылдан өліміне дейін, 2 қазан 829 жылға дейін Византия императоры ретінде таққа отырды, Аморийлік әулетінің алғашқы өкілі. Амориумда дүниеге келген Михаил әскер қызметінде болды, Армениялық V Леомен (813–820) бірге жоғары шендерге көтерілді. Ол Леоға I Михаил Рангабені құлатып, оның орнына отыруға көмектесті. Бірақ, олардың арасы суықтанғаннан кейін Лео Михаилды өлім жазасына кесті. Содан кейін Михаил 820 жылы Рождество күні Леоның қазасына әкеп соққан құйрық сөзді ұйымдастырды. Осыдан кейін ол Томас Славянның ұзақ созылған көтерілісіне тап болды, бұл оның тағынан айырылуына шамалы жетіспеді және 824 жылдың көктеміне дейін толығымен басылған жоқ. Оның билеуінің соңғы жылдары ұзақ мерзімді салдары бар екі ірі әскери апатқа толы болды: мұсылмандардың Сицилияны басып алуының басталуы және сарациндерге Криттің түсуі. Ішкі саясатта ол V Лео кезінде қайта жанданған ресми иконоборшылықты қолдады және күшейтті.
Michael II (; 770 – 2 October 829), called the Amorian and the Stammerer (ὁ Τραυλός, ho Travlós or ὁ Ψελλός, ho Psellós), reigned as Byzantine Emperor from 25 December 820 to his death on 2 October 829, the first ruler of the Amorian dynasty. Born in Amorium, Michael was a soldier, rising to high rank along with his colleague Leo V the Armenian ( 813–820). He helped Leo overthrow and take the place of Emperor Michael I Rangabe. However, after they fell out Leo sentenced Michael to death. Michael then masterminded a conspiracy which resulted in Leo's assassination at Christmas in 820. Immediately he faced the long revolt of Thomas the Slav, which almost cost him his throne and was not completely quelled until spring 824. The later years of his reign were marked by two major military disasters that had long term effects: the beginning of the Muslim conquest of Sicily, and the loss of Crete to the Saracens. Domestically, he supported and strengthened the resumption of official iconoclasm, which had begun again under Leo V.
Ерте өмір
Михаил 770 жылы Фригиядағы Амориумда, әскери қызметі үшін үкіметтен жер алған, кәсіби шаруа-әскерлер отбасында, Каппадокиялық еврей отбасында дүниеге келді. Сирия дерегі Михаил II еврей болып туғанын көрсетеді. Оның отбасы Атинганайлардың яһуди-христиан сектасына жатқан, олар еврей діні мен рәсімдерін қабыланған. Атинганайлар Анатолия мен Балқанда көптеп таралған, ал ертедегі сербтермен бірге Балқандағы басқа да азаматтар мен армяндар сол дәуірдегі Византия армиясының негізін құрады. Михаил алғаш рет генерал Барданес Туркостың жақын көмекшісі (спатарий) ретінде көзге түсті, болашақ қарсыластары Армян Леві мен Славян Томасымен бірге. Ол Барданестің қызы Теклаға үйленді, ал Лео басқа қызға үйленді. Михаил мен Лео 803 жылы император Никефор I-ге қарсы көтеріліске қатысқаннан кейін Барданесті тастап кетті, осыдан кейін олар жоғары әскери лауазымдарға ие болды: Михаил императордың шатыр графы атанды. Михаил 813 жылы Леоның Михаил I Рангабені құлатуына зор үлес қосты, себебі Рангабе болгарларға қарсы бірнеше әскери жеңіліске ұшыраған. Лео V билігінде Михаил элитті экскубиторлар жасағына қолбасшы болып тағайындалды. Алайда, император Михаилдың қарындасынан ажырасқан кезде ол Лео V-ке көңілі тоққан жоқ. 820 жылы Рождество қарсаңында Лео V оны құлық жасауда айыптап, түрмеге қамап, өлім жазасына кесті, бірақ оны Рождестводан кейін орындауға кешіктірді. Михаил өзінің серіктестеріне олардың кім екенін жариялаумен қорқытып хабар жіберді, содан кейін оның жақтастары оны босатып, Лео V-ті Сент-Стефан сарайының шіркеуінде Рождестволық мисса кезінде өлтірді.
Билік
Михаил сол сәтте-ақ император деп жарияланды, бірақ оның аяғында әлі де түрме шынжырлары болған. Сол күні Константинополь патриархы Феодот I оны тәж кигізді. Ішкі саясатында Михаил II иконоборшылықты қолдады, бірақ иконодулдармен келісімге жетуге ынталанды, оларды қуғыннан тоқтатты және жер аударылудан оралуға рұқсат берді. Олардың ішінде бұрынғы патриарх Никифор, Антоний Исповедник және императорды иконаны қорлаудан бас тартуға көндіре алмаған Теодор Студит болды. Император саясатының құрбандарының бірі болашақ патриарх Мефодий I болды. Михаилдың билікке келуі оның бұрынғы әріптесі Фома Славянның құлшынысын оятты, ол Анатолияда өзін қарсы император деп жариялады және күштерін Тракияға сәтті көшіріп, 821 жылдың желтоқсанында астананы қоршауға алды. Фома Анатолияның барлық аймақтарын бағындыра алмаса да, теңіздік аймақтар мен олардың кемелерінің қолдауын алды, бұл оған Константинопольге деген ықпалын күшейтуге мүмкіндік берді. Қолдау іздеуде Фома өзін кедейлердің қорғаушысы ретінде көрсетті, салықтарды төмендетті және Аббасид халифатының Әл-Мамунмен одақ құрып, Антиохия патриархы Иовтың Кассиан шіркеуінде өзін император деп жариялады. Болгарияның Омуртагтың қолдауымен Михаил II 823 жылдың көктемінде Фоманы Константинопольді қоршаудан босатуға мәжбүр етті. Михаил Аркадиопольде Фоманы қоршап алып, қазан айында оның қарсыласуын тоқтатты. Михаил әлсіреген әскерді мұра етті және 824 жылы 10 мың арабтың (40 кемесімен) Криті басып алуына жол берді, сондай-ақ 826 жылы аралды қайтарып алуға әрекет етті. 827 жылы арабтар Сицилияға да шабуыл жасады, жергілікті жанжалдарды пайдаланып, Сиракузаны қоршауға алды. Фекла мен Михаилдың жалғыз ұлы, император Феофил (813 – 20 қаңтар 842) болды. Елена есімді қыздың болғаны мүмкін, бірақ әртүрлі дереккөздерде қайшылықтар бар. Елена 842 жылы таққа қол жеткізу үшін сөз байласқандықтан өлім жазасына кесілген патриций Феофобтың әйелі ретінде танымал. Георгий Хамартолос пен Феофан оның императрица Феодораның қарындасына үйленгенін айтады. Иосиф Гений Феофобтың император Феофилдің қарындасына үйленгенін жазды. Сондықтан Елена Феофилдің қарындасы ма, әлде оның қарындасының күйеуі ме, әлі де белгісіз. 823 жылы Фекла қайтыс болғаннан кейін Михаил II Константин VI мен Мария Амнийскаяның қызы Евфросинаға үйленді. Бұл неке Михаилдың императорлық мәртебесін нығайту үшін жасалды, бірақ Евфросина бұрын монах болғандықтан дін қызметкерлерінің қарсылығын тудырды. Михаил II 829 жылдың 2 қазанында бүйрек жетіспеушілігінен қайтыс болды. Оның яһуди-христиандық тегі мен иконаға қарсылығы себепті Михаил II православие дін қызметкерлері арасында танымал болған жоқ, олар оны білімсіз және қарапайым шаруа ретінде бейнеледі, бірақ Михаил II қабілетті мемлекет қайраткері және әкімші болды. Оның билікке келуіне себеп болған азамат соғысы императорлық үкіметті әлсіреткенімен, билігінің соңына қарай ол Византия әскерін қайта жаңғыртуға кірісті. Михаил II құрған үкімет және әскери жүйе оның немересі Михаил III билігімен империяға Аббасидтермен күресте үстемдікке жетуге және Византия сарайының барлық сынақтарына төтеп беруге мүмкіндік берді. Михаил II-нің тікелей ұрпақтары, Аморийлік әулеті, содан кейін Македониялық әулеті деп аталатын империяны екі ғасырдан астам уақыт бойы басқарды, 9 және 10 ғасырлардағы Византиялық қайта өрлеуді бастады.
Michael's accession whetted the appetite of his former comrade in arms Thomas the Slav, who set himself up as rival emperor in Anatolia and successfully transferred his forces into Thrace, effectively besieging the capital in December 821. Although Thomas did not win over all the Anatolian themes, he secured the support of the naval theme and their ships, allowing him to tighten his grip on Constantinople. In his quest for support, Thomas presented himself as a champion of the poor, reduced taxation, and concluded an alliance with Al Ma'mun of the Abbasid Caliphate, having himself crowned Emperor by the Patriarch of Antioch Job in the church of Cassian. With the support of Omurtag of Bulgaria, Michael II forced Thomas to lift his siege of Constantinople in the spring of 823. Michael besieged Thomas in Arcadiopolis and forced his surrender in October. Michael inherited a seriously weakened military and was unable to prevent the conquest of Crete in 824 by 10,000 Arabs (who had 40 ships), or to recover the island with an expedition in 826. In 827 the Arabs also invaded Sicily, taking advantage of local infighting, and besieged Syracuse. Thekla and Michael had only one known son, the Emperor Theophilos (813 – 20 January 842). The existence of a daughter called Helena is possible but there is a contradiction between different sources. Helena is known as the wife of Theophobos, a patrician executed in 842 for conspiring to gain the throne for himself. George Hamartolos and Theophanes report him marrying the sister of the Empress Theodora. Joseph Genesius records Theophobos marrying the sister of the Emperor Theophilos. Whether Helena was sister or sister in law to Theophilos is thus unclear. After the death of Thekla, in 823, Michael II married Euphrosyne, a daughter of Constantine VI and Maria of Amnia. This marriage was probably intended to strengthen Michael's position as Emperor, but it incurred the opposition of the clergy, as Euphrosyne had previously become a nun. Michael II died on 2 October 829 from kidney failure. Because of his Judeo Christian origin and iconoclasm, Michael II was not popular among Orthodox clergy, who depicted him as an ignorant and poorly educated peasant, but Michael II was a competent statesman and administrator. Though the civil war his accession precipitated gravely weakened the imperial government, by the end of his reign he had begun a restoration of the Byzantine military. The system of government and military built by Michael II enabled the Empire under his grandson Michael III to gain the ascendancy in their struggles with the Abbasids and to withstand all the vicissitudes of Byzantine palace life. Michael II's direct descendants, the Amorian dynasty followed by the so called Macedonian dynasty, ruled the Empire for more than two centuries, inaugurating the Byzantine Renaissance of the 9th and 10th centuries.