Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шаан – Лихтенштейннің халқы бойынша ең ірі муниципалитеті. Ол елдің орталық бөлігінде, астанасы Вадуздың солтүстігінде орналасқан. 2019 жылғы мәліметтер бойынша, халқы 6 039 адамды құрайды, бұл Лихтенштейндегі ең көп халқы бар әкімшілік аудан. Шаан елдің маңызды көлік түйіні және өнеркәсіптік орны болып табылады, оның ауданы, таулар мен орманды қамтиды. Ол Лихтенштейн Князьдығының Оберланд сайлау округіне кіретін муниципалитет. Шаанда төрт анклав бар: Бруненэгг, Гритч, Гушг және Планкнер Нойгрутт.
Schaan is the largest municipality of Liechtenstein by population. It is located to the north of Vaduz, the capital, in the central part of the country. as of 2019 it has a population of 6,039, making it the most populous administrative district in Liechtenstein. Representing an important traffic hub and industrial location of the country, Schaan covers an area of , including mountains and forest. It is a municipality within the electoral district of Oberland in the Principality of Liechtenstein. Schaan contains four enclaves: Brunnenegg, Gritsch, Guschg, and Plankner Neugrütt.
Тарих
Жақындағы археологиялық жаңалықтар Шаан 6000 жылдан астам уақыттан бері қоныстанған жер екенін көрсетті: б.з.д. 15 жылы, Августтың басшылығымен римдіктер қазіргі Лихтенштейн княстығының аумағын жаулап алып, Раетия рим провинциясын құрды. Біздің заманымыздың 1-ші ғасырында Миланнан Брегенцке дейін Рейннің оң жағалауындағы Лузиштейг арқылы әскери жол салынды. Бұл қазіргі Шаандағы елді мекендердің пайда болуына себеп болды. 1887 жылы Дукс үстіндегі қазба жұмыстары кезінде екі рим легионерінің шлемі табылды. Легионерлер Публий Кавидий Феликс және Нумерий Помпонийдің есімдері ойылған және б.з. 1-ші ғасырына жатқызылған, олар екеуінің еске алуына арналған нұсқа болуы мүмкін. Қазір олар Брегенц және Цюрих мұражайларында сақталады. Муниципалитет аумағындағы ең маңызды римдік құрылысы – аңғарда салынған бекініс, оның мақсаты – жиі болатын алемандық шабуылдардан қорғану болды. Оның негіздерінің қалдықтары мен қақпа мұнарасы Санкт-Петер шіркеуінен қайта көрінеді. Осы шіркеу ішіндегі қазба жұмыстары кезінде 5-ші ғасырға жататын крещение тағылымы табылды, бұл ерте христианды қабылдауды көрсетеді. Сол жердегі қазба жұмыстары кезінде тарихи алдындағы қоныстың іздері де табылды. Алемандық қоныс көптеген қабірлердің табылуымен куәландырылған. Ол кезде Шаан екі бөлек бөліктен тұрды. Романдық Рэтер халқының орталығы Санкт-Петерде болды, ал алемандықтар Specki ауданында қоныстанды. Бұл екіұштылық әлі күнге дейін екі альпілік кооперативтің – солтүстік алемандық Грич кооперативі мен оңтүстік рето-римдік Гушг кооперативінің болуында көрініс табады.
Recent archaeological finds have shown that Schaan has been inhabited for over 6,000 years: In the year 15 BC, the Romans, under Augustus, conquered the territory of the present Principality of Liechtenstein and established the Roman province of Raetia. In the 1st century AD, a military road was built from Milan to Bregenz, running along the Luzisteig on the right bank of the Rhine. This led to the building of settlements in modern day Schaan. In 1887, two Roman legionnaire's helmets were found buried during digging work above Dux. Bearing the engraved names of the legionaries Publius Cavidius Felix and Numerius Pomponius and dated to the 1st century AD, it is likely that they were intended as a variety of commemoration of the two men. They are now housed in the museums of Bregenz and Zurich. The most important Roman building on the territory of the municipality is a fort built in the valley, whose purpose was to afford protection against the ever more frequent Alemannic invasions. Remains of its foundations and the gate tower are again visible from St. Peter's Church, Schaan. A 5th century baptistery was found during excavations inside this church, suggesting early Christianization. During excavations there, traces of a prehistoric settlement were also found. The Alemannic settlement is evidenced by numerous grave finds. At that time Schaan consisted of two separate parts. The Romanized Räter people had their centre at St. Peter, while the Alemannic population settled in the area of Specki. This dichotomy can still be seen today in the existence of two alpine cooperatives, the North Alemannic cooperative Gritsch and the southern Rhaeto Roman cooperative Guschg.
География
Шаан – Лихтенштейн Оберленіндегі ең солтүстік муниципалитет. Оңтүстік жағынан ел астанасы Вадуз, шығыс жағынан Планкен және Трисенберг, ал солтүстік жағынан Эшен және Гамприн муниципалитеттерімен шектеседі. Батысында Рейн өзені Швейцариямен табиғи шекараны құрайды, ал шығысында қалаға Үш бауырлас таулары көрінеді. Шаанда басқа муниципалитеттердің ішінде төрт эксклав және оның өзінің муниципалитетінің ішінде екі анклав бар. Осы себепті Шаан үш түрлі жерде Австриямен шектеседі.
Schaan is the northernmost municipality in the Liechtenstein Oberland. It is bordered to the south by the capital, Vaduz, to the east by Planken and Triesenberg, and to the north by the municipalities of Eschen and Gamprin. In the west, the Rhine forms the natural border with Switzerland, and in the east, the town is dominated by the Three Sisters mountain range. Schaan also has four exclaves within other municipalities, and two enclaves within its primary municipality. Because of this, Schaan borders Austria in three separate locations.
Шаан-Вадуз темір жол станциясы
Schaan Vaduz – Лихтенштейнге қызмет ететін төрт теміржол станциясының бірі, Шаан қаласында орналасқан, Вадуздан 3,5 км қашықтықта. Ол Австрия Федералдық Теміржолдарына (ÖBB) тиесілі. Күн сайын станцияға он сегіз пойыз келіп-кетеді, Швейцария мен Австрия арасында әр бағытқа тоғыз пойыз. Ол халықаралық және электрлендірілген Фельдкирх-Бухс желісінде, Бухс SG станциясының (Швейцарияда) және Форст Хильти аялдамасының (Шаан қаласының солтүстік шетінде) арасында орналасқан. Бұл станцияны тек аймақтық пойыздар пайдаланады.
Schaan Vaduz is one of the four train stations serving Liechtenstein, located in the town of Schaan, 3.5 km from Vaduz. It is owned by the Austrian Federal Railways (ÖBB). The station is served by eighteen trains per day, nine in each direction between Switzerland and Austria. It is situated on the international and electrified Feldkirch Buchs line, between the station of Buchs SG (in Switzerland) and the stop of Forst Hilti (in the northern suburb of Schaan). It is served only by regional trains.
Schaan Forst Hilti темір жол станциясы
Станцияға күніне он сегіз пойыз келіп-кетеді, Швейцария мен Австрия арасында әр бағытқа тоғыз пойыз. Ол Hilti корпорациясының бас кеңсесінің алдында, Шаан қаласының шетінде орналасқан.
The station is served by eighteen trains per day, nine in each direction between Switzerland and Austria. It is located in front of the Hilti Corporation's headquarters, on the outskirts of Schaan.
Білім
Балабақшаның төрт орны бар: Маларш, Пардиел, Ребера және Веркоф. Gemeinschaftszentrum Resch, Primarschule бастауыш білім береді. Шаанда Реалшкуль Шаан және Лихтенштейн спорт мектебі орналасқан, ал Вадуцта Реалшкуль Вадуц және Обершкуль Вадуц Вадуцтағы Мюхлехолц II мектеп орталығында. Лихтенштейн гимназиясы да Вадузда орналасқан. Лихтенштейннен бөлек, Австрия мен Швейцариядан да оқушылары бар жеке вальдорф мектебі бар. Ол 1985 жылы құрылды.
There are four kindergarten sites: Malarsch, Pardiel, Rebera, and Werkof. The Gemeinschaftszentrum Resch, Primarschule provides primary education. Realschule Schaan and Sportschule Liechtenstein are in Schaan, while Realschule Vaduz and Oberschule Vaduz are in the Schulzentrum Mühleholz II in Vaduz. Liechtensteinisches Gymnasium is also in Vaduz. There is a private Waldorf school which has students from, in addition to Liechtenstein, Austria and Switzerland. It was established in 1985.