Кіріспе
Британдық Корольдік теңіз күштерінің пре-дредноут линкоры HMS Albemarle – Корольдік теңіз күштерінің пре-дредноут линкоры. Ол Джордж Монк, 1-ші Альбемарл герцогының құрметіне аталған. Альбемарл және оның бірқатар кемелері Ресейдің жылдам линкорларына қарсы тұру үшін салынған, олардың жылдамдығы әлемдегі ең жоғары болды. Дункан класындағы линкорлар төрт зеңбірекпен жабдықталған негізгі артиллерияға ие болды және 1900-жылдардың линкорларына ұқсас болды, бірақ ауырлығы біршама азайтылған және бронясы жұқарақтау болды. Осылайша, олар Альбемарлдің 1900 жылдың қаңтарында қадасы салынып, 1903 жылдың қарашасында құрылысы аяқталған жеңіл екінші сыныпты кемелерінің дамуын көрсетті. Альбемарлдің қызметі салыстырмалы түрде тыныш болды. Ол 1903-1905 жылдар аралығында алғашқы жылдарын Жерорта теңізі флотында өткізді, содан кейін Канал флотына ауыстырылды. 1907 жылы Атлантика флотына, ал 1910 жылдың басында 4-ші шайқас эскадрильясының, кейін 6-шы шайқас эскадрильясының құрамына кірді. Бірінші дүниежүзілік соғыстың басында ол Солтүстік патрульде Ұлы флотпен бірге қызмет етті. Кейіннен 1916 жылдың көп бөлігінде Ресейдегі Мурманск қаласына күзеттік және мұзды суды бұзу жұмыстарына жіберілді. Англияға оралғаннан кейін, ол жөндеуден өтіп, соғыстың қалған бөлігінде резервте болды. 1919 жылдың сәуір айында қызметтен босатылып, 1920 жылы сүтілді.
HMS Albemarle was a pre dreadnought of the Royal Navy, named after George Monck, 1st Duke of Albemarle. Built to counter a group of fast Russian battleships, Albemarle and her sister ships were capable of steaming at , making them the fastest battleships in the world. The Duncan class battleships were armed with a main battery of four guns and they were broadly similar to the s, though of a slightly reduced displacement and thinner armour layout. As such, they reflected a development of the lighter second class ships of the Albemarle was built between her keel laying in January 1900 and her completion in November 1903. Albemarle had a fairly uneventful career. She spent her first years in service with the Mediterranean Fleet from 1903 to 1905, when she was transferred to the Channel Fleet. In 1907, she was reassigned to the Atlantic Fleet; in early 1910 she transferred to the Home Fleet, first as part of the 4th Battle Squadron and later the 6th Battle Squadron. She served with the Grand Fleet on the Northern Patrol during the early stages of the First World War. She was later dispatched to Murmansk in Russia for guard and icebreaking duties for most of 1916. On her return to England, she underwent a refit and was in reserve for the remainder of the war. Decommissioned in April 1919, she was scrapped in 1920.
Дизайн
Алты кеме 1898 жылы қолға алынған ресейлік кемелерге жауап ретінде тапсырылды. Ресейлік кемелер екінші сыныптың жылдамдықты линкорлары болғандықтан, британдық теңіз құрылысы директоры Уильям Генри Уайт Дункан класын ресейлік кемелердің күтілетін ең жоғары жылдамдығына сәйкес етіп жобалады. Жоғары жылдамдыққа қол жеткізу үшін, ал суыруды арттырмау үшін, Уайт кемелердің броньдық қорғанысын айтарлықтай азайтуға мәжбүр болды, нәтижесінде кемелер 1896 жылғы линкорлардың кеңейтілген және жақсартылған нұсқаларына айналды, ал емес, күштірек , , және бірінші сыныпты линкорлар сериясының туындылары. Дункан линкорлары қызметте көңілі толмады, себебі олардың қорғаныс қасиеттері төмен болды, бірақ олар қарсы тұру үшін салынған "Пересвет" кемелерінен әлдеқайда басым болды. "Альбемарл" кемесінің жалпы ұзындығы 132 метр, ені 23 метр, суға бату тереңдігі 8 метрді құрады. Дункан класындағы линкорлар қалыпты жағдайда және толық жүктелгенде қозғалды. Оның экипажы 720 офицер мен сарбаздан тұрды. Дункан класындағы кемелер екі бұранданы қозғалтатын 4 цилиндрлі үш кеңейімді бу машинасымен, ал бу 24 Белльвиль қазандығымен қамтамасыз етілді. Қазандықтар екі түтік арқылы кеменің ортасына шығарылды. Дункан класындағы кемелердің ең жоғары жылдамдығы шамамен 20,5 теңіз шақырымын (38 км/сағ) құрады. Бұл "Альбемарл" және оның сестринкаларын бірнеше жыл бойы әлемдегі ең жылдам линкорлар етті. Круиздік жылдамдығы 12 теңіз шақырымын (22 км/сағ) құрады, кеме шамамен шақырымға дейін жүзе алатын. "Альбемарлдің" негізгі артиллериясында алдыңғы және артқы бөліктерде орналасқан 40 калибрлі төрт зеңбірек болды. Кемелерде сондай-ақ казематтарға орналасқан 45 калибрлі он екі зеңбірек, сонымен қатар торпедалық катерлерге қарсы қорғану үшін 12 фунттық он зеңбірек және 3 фунттық алты зеңбірек орнатылды. Сол кездегі линкорлар үшін әдеттегідей, кеме корпусына төрт торпедалық түтік орнатылды. "Альбемарлдің" броньдық белдеуі қалыңдығы 254 мм болды, ал белдеудің артқы бөлігіндегі көлденең бөлімшесі қалыңдығы 203 мм болды. Басты батареяның мұнараларының қабырғалары барбеттердің үстінде қалыңдығы 280 мм болды, ал казематтық батарея 152 мм (6 дюйм) Крупп болатпен қорғалған. Оның бақылау мұнарасының қабырғаларының қалыңдығы 305 мм (12 дюйм) болды. Ол қалыңдығы 76 мм және 152 мм болатын екі броньды палубамен жабдықталған.
Albemarle had a main battery of four 40 calibre guns mounted in twin gun turrets fore and aft. The ships also mounted a secondary battery of twelve 45 calibre guns mounted in casemates, in addition to ten 12 pounder guns and six 3 pounder guns for defence against torpedo boats. As was customary for battleships of the period, she was also equipped with four torpedo tubes submerged in the hull. Albemarle had an armoured belt that was thick; the transverse bulkhead on the aft end of the belt was thick. Her main battery turrets' sides were thick, atop barbettes, and the casemate battery was protected with 6 in of Krupp steel. Her conning tower had 12 inch thick sides. She was fitted with two armoured decks, thick, respectively.
Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын
HMS Albemarle, Джордж Монк, 1-ші Альбемарл герцогінің есімімен аталған, 1 қаңтар 1900 жылы Чатэм кемежайында салынды және 5 наурыз 1901 жылы теңізші Адмирал сэр Уильям Кеннедидің әйелі, Нор бас қолбасшысы Лэди Кеннеди қатысуымен суға түсірілді. Ол 1903 жылғы қарашада аяқталды. Albemarle 1903 жылғы 12 қарашада Чатэм кемежайында Жерорта теңізі флотының екінші дивизиясының флаг-экстра, контр-адмиралы қызметіне кірісті. 1905 жылғы ақпанда ол Канал флотына, флот командирінің орынбасары үшін 2-ші флагман ретінде ауыстырылды. 1907 жылғы 31 қаңтарда Атлантика флотына ауыстырылды, онда да 2-ші флагман қызметін атқарды. Капитан Роберт Фалькон Скотттың басшылығымен 1907 жылғы 11 ақпанда соғыс кемесімен соқтығысып, кеменің мұртына жеңіл зақым келді. 1908 жылғы шілдеде Albemarle Квебекке 300 жылдық мерекесіне Канадаға сапар шекті, оныңмен бірге оның әпке кемелері де болды. 1909 жылғы қаңтарда Гибралтарда контр-адмиралдың флагмандық кемесі болды және 1909 жылғы мамырдан тамызға дейін Мальтаға жөндеуге жіберілді. Атлантика флотындағы қызметі 1910 жылғы ақпанда аяқталды. 1910 жылғы 25 ақпанда Albemarle Портсмутте 3-ші дивизиядағы қызметке қайта кірісті. 1911 жылғы 30 қазанда Портсмут кемежайында жөндеу үшін кемеден босатылды; жөндеу жұмыстары 1912 жылғы қаңтардан желтоқсанға дейін жалғасты. Жөндеуден кейін Albemarle Портсмутте 4-ші шайқас эскадрильясындағы Бірінші флотта қызмет ету үшін қайтадан кірісті. 1913 жылғы 15 мамырда ол ядролық экипажға дейін қысқартылды және 2-ші флоттың 6-шы шайқас эскадрильясына, оқ-дәрілік оқу кемесі ретінде қызмет ету үшін тағайындалды.
Бірінші дүниежүзілік соғыс
1914 жылдың тамызында Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, бастапқы жоспар бойынша «Альбемарл» және линкорлар , , , , және 6-шы ұрыс эскадрильясын құрып, Канал флотында қызмет етуі тиіс болған. Олардың міндеті – Англия арнасын қарауылдау және британдық экспедициялық корпусының Францияға тасымалдануын қамтамасыз ету еді. Алайда, 6-шы ұрыс эскадрильясын Ұлы флотқа қосу туралы да жоспарлар болған. Соғыс басталғанда Ұлы флоттың бас қолбасшысы, адмирал сэр Джон Джеллико «Альбемарл» және «Дункан» класындағы төрт аман қалған кемесін (Корнуоллис, Дункан, Эксмут және Рассел) Ұлы флоттың 3-ші ұрыс эскадрильясына патрульдік міндеттерге тағайындауды сұрады. Осыған байланысты 6-шы ұрыс эскадрильясы уақытша таратылды. «Альбемарл» 1914 жылдың 8 тамызында Скапа-Флоудағы 3-ші ұрыс эскадрильясына қосылып, Солтүстік патрульде Ұлы флоттың крейсерлерімен бірге жұмыс істеді. «Альбемарл» және оның төрт «Дункан» класындағы әпкелері, сондай-ақ линкорлар 1914 жылдың 2 қарашасында Канал флотына уақытша ауыстырылды, бұл флотты нығайту мақсатында жасалды. Келесі күні неміс флоты Ярмутқа шабуыл жасады. Ол кезде «Альбемарл» және 3-ші эскадрильяның қалған бөлігі Солтүстік патрульде таратылғандықтан, неміс шабуылына қатыса алмады. 1914 жылдың 13 қарашасында «Король Эдуард VII» класындағы кемелер Ұлы флотқа қайта оралды, бірақ «Альбемарл» және басқа «Дункан» кемелері Канал флотында қалды, онда олар 1914 жылдың 14 қарашасында 6-шы ұрыс эскадрильясын қайта құрды. Бұл эскадрильяға Бельгия жағалауындағы неміс су асты кемелерінің базаларын бомбалау міндеті жүктелді. Олар Портлендте орналасқан, бірақ 1914 жылдың 14 қарашасында дереу Доверге ауыстырылды. Алайда, Доверде су асты кемелеріне қарсы қорғаныс жеткіліксіз болғандықтан, әсіресе порттың су асты кемелеріне қарсы тосқауылы дауылда зардап шеккеннен кейін, эскадрилья 1914 жылдың 19 қарашасында Портлендке қайта оралды. Эскадрильяның мақсаты – Германия флотының Ұлыбританияға десант түсіруге тырысуына қарсы тұру болды. 6-шы ұрыс эскадрильясы 1914 жылдың желтоқсанында Доверге оралды, содан кейін 30 желтоқсанда 5-ші ұрыс эскадрильясының орнын ауыстыру үшін Ширнесске ауыстырылды. 1915 жылдың қаңтар және мамыр айлары аралығында 6-шы ұрыс эскадрильясы таратылды. «Альбемарл» 1915 жылдың сәуір айында эскадрильядан шығып, Ұлы флоттың 3-ші ұрыс эскадрильясына қосылды. Ол 1915 жылдың қазан айында Чатем кемежайында жөндеуден өтті. 1915 жылдың қарашасында «Альбемарлге» Жерорта теңізіне 3-ші ұрыс эскадрильясының дивизиясымен бірге, сонымен қатар линкорлар (флагмандық кеме), «Зеландия» және «Рассел» кемелерімен бірге көшуге бұйрық берілді. Кемелер 1915 жылдың 6 қарашасында Скапа-Флоудан кетіп қалды, бірақ сол түнде Пентленд-Фертте өте қатты ауа райы болды. Көптеген қосалқы оқ-дәрілермен жүктелген «Альбемарл» 7 қарашаның таңында қатты теңізде ауыр зақымдарға ұшырады, оның алдыңғы көпірі суға кетіп, барлық көпірдегі экипажы қаза болды. Оның алдыңғы құрылысы да оқиға кезінде қатты зақымдалды. 1915 жылдың желтоқсанында жөндеу жұмыстары аяқталғаннан кейін «Альбемарлге» Ұлы флотқа қайта қосылуға бұйрық берілді. Осылайша ол соғыс алдында құлаған кемеден басқа, «Дункан» класындағы Жерорта теңізінде қызмет етпеген жалғыз кеме болды. 1916 жылдың қаңтарында «Альбемарл» Ұлы флоттан бөлініп, Солтүстік Ресейдегі Мурманск қаласында күзетші кемесі және Архангельскке жақындауда мұзды бұзушы кеме ретінде қызмет етті. Мурманскте ол Мурманск қаласының аға теңіз офицерінің штаб-квартирасы болды. «Альбемарл» 1916 жылдың қыркүйегінде Ұлыбританияға оралды, Портсмутте су асты кемелеріне қарсы кемелерге экипаж дайындады. 1916 жылдың қазан айында Ливерпульде жөндеу жұмыстары басталды, ал 1917 жылдың наурыз айында ол Девонпорт кемежайының резервтік бөліміне жіберілді. «Альбемарл» 1919 жылдың сәуір айына дейін резервте тұрды, Девонпорттағы теңіз казармаларына арналған қосымша жатын орын ретінде пайдаланылды және 1919 жылы оқ-дәрі мектебіне қосылды. Кеме 1919 жылдың сәуірінде жою тізіміне, ал 1919 жылдың тамызында сату тізіміне енгізілді. 1919 жылдың 19 қарашасында ол «Коэн Шипбекинг Компани» компаниясына сатылып, 1920 жылдың сәуірінде Суонсиге мақтауға жіберілді.