Кіріспе

Қала қақпасы

Таң қақпасы, немесе "Жықыр қақпа" (Остра Брама, Porta Acialis, Острая брама) – Литваның астанасы Вильнюстегі қала қақпасы және оның ең маңызды діни, тарихи және мәдени ескерткіштерінің бірі. Бұл Литвадағы католиктердің маңызды қасиеттік саяхат орны.

Тарих

Ол 1503 және 1522 жылдар аралығында Литва Ұлы Герцогтігінің астанасы Вильнюс қаласының қорғаныс бекіністерінің бір бөлігі ретінде салынған. Оның қорғаныс қызметін қақпаның сыртындағы көрінетін оқ тесіктері көрсетеді. Вильнюстің оңтүстігіндегі Мединка селосына және Астра-бромаға жол салғандықтан, ол Мединка қақпасы деп те аталады. Он қақпаның ішінде тек Таң қақпасы ғана сақталған, ал қалғандары 18 ғасырдың соңында үкімет бұйрығымен бұзылған. Литва және Польша тілдерінде діни қызметтер өткізіледі. Вильнюс қаласындағы Таң қақпасының тарихын зерттеу, Ұлы Солтүстік соғысы кезінде швед мемлекетінің кеңеюі мен швед әскерінің қалаға шабуылы кезінде Таң қақпасын қорғаған және Литва Ұлы Герцогтігінің әскерлеріне басшылық еткен Антони Новосельскийнің Обозный рөлін еске түсіреді. Вильнюс шайқасы 16 сәуір 1702 жылы болды. Князь Антони Новосельский Ұлы Герцогтіктің әскерлеріне басшылық етіп, қақпа кешеніндегі шағын шіркеу мен иконасы бар бекіністі қорғады. Бұл шайқаста көптеген швед сарбаздары қаза тапты, ал поляктар мен литвалықтардың ешқайсысы жарақат алмады. Бірақ шайқас кезінде швед оғы суреттің өзіне тиді. Содан кейін Вильнюс бекінісінің қорғаушысы, князь Антони Новосельский, күмістен жасалған құрбандық әкелді. Жеңіске алғыс айту үшін князь Антони Новосельский суреттің жанына сурет салынған күміс тақташа мен тиісті жазу ілді. Осы оқиғадан кейін, адал жандар киелі бейнеге және Таң қақпасына құлшылық етуді кеңінен таратып, бұл орын ұлттық символға айналды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, Таң қақпасы біздің ханымға деген құлшылық литвалық және поляк қауымдастықтарында бүкіл әлемде кеңінен таралды және Еуропа мен Америкадағы көптеген Мария шіркеулерінде жалғасты. Біздің ханымға арналған ең ірі шіркеулердің бірі – Польшаның Гданьск қаласындағы Әйелдер шіркеуі. Бұл қасиетті орын Құдайдың мейіріміне құлшылық етудің дамуында маңызды рөл атқарады, өйткені осы жерде Құдайдың мейірімі бейнесі алғаш рет көрсетілді және Құдайдың мейірімі күні бірінші рет тойланды. 4 қыркүйек 1993 жылы Папа Иоанн Павел II Таң қақпасының шағын шіркеуінде дұға оқыды. Қасиетті Мариямның шіркеу мейрамы, Мейірімді Ана Мария, қараша айының үшінші аптасында тойланады және Вильнюс архиепархиясы үшін маңызды оқиға.

Ватикан қаласындағы Қасиетті Петір базиликасындағы литвалық часовня

Ватикан қаласындағы Киелі Петр базиликасында Вильнюстің Таң Ату Қақпасы Мейірімді Ана шіркеуі (, "Литвалық шапкіш үй") орналасқан. Ол 1970 жылы Папа Павел VI-тармен қасиеттендірілді және 1978 жылы Папа Иоанн Павел II Папа болып сайланғаннан кейін алғашқы дұғасын оқыған орын. Литва, Польша, Венгрия және Ирландия ғана Киелі Петр базиликасында осындай шіркеулерге ие.