Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Шотланд тарихшысы (1799–1875)
Scottish historian (1799–1875)
Джордж Финлей (21 желтоқсан 1799 – 26 қаңтар 1875) – шотланд тарихшысы.
George Finlay (21 December 1799 – 26 January 1875) was a Scottish historian.
Өмірбаян
Финлей Кенттегі Фавершам қаласында дүниеге келді, оның шотландтық әкесі, капитан Джон Финлей FRS, Корольдік инженерлер офицері, үкіметтік ұнтақ фабрикаларының инспекторы болды. 1802 жылы Финлейдің әкесі қайтыс етті, ал оның шотландтық анасы мен ағасы (Киркман Финлей) оның білімін қолға алды. Оның тарихқа деген сүйіспеншілігі анасына байланысты болды. Заңгер болуды мақсат еткен ол Глазго университеті, Геттинген университеті және Эдинбург университетінде оқыды, бірақ Грекия ісіне құштар болып, 1823 жылы Байронмен бірге тәуелсіздік соғысына қатысты. Содан кейін ол Афинаға жақын жерде жер сатып алып, сонда қоныстанды да, елін жақсартуға арналған жоспарлармен айналысты, бірақ ол аз ғана табысқа жетті. Ол грек басшыларына, азаматтық және әскери басшыларға жағымсыз пікір білдірсе де, олардың мүдделеріне деген құлшынысын жоғалтқан жоқ. Ауыр қызбалық шабуыл, басқа да жағдайлармен бірігіп, оны 1824–1825 жылдардың қысын және 1825 жылдың көктемін Римде, Неапольде және Сицилияда өткізуге мәжбүр етті. Содан кейін ол Шотландияға оралды және Аргилширдегі Касл Товардта бір жазды өткізгеннен кейін Эдинбургке барды, онда ол шотландтық адвокатураға шақыру мақсатында университетте азаматтық құқық бойынша емтихан тапсырды. Алайда Грекияға деген құлшынысы оны сол жаққа қайта оралды. Ол 1827 жылы Афинаны жеңілдетуге ұмтылған лорд Кокран мен сэр Ричард Черчтың сәтсіз операциясына қатысты. 1829 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін ол Аттикада жер меншігін сатып алды, бірақ оның ауыл шаруашылығының жақсы жүйесін енгізуге деген барлық күш-жігері сәтсіз аяқталды және ол өзін-өзі әдеби жұмысына арнады, ол өмірінің қалған бөлігін қамтыды және көптеген жылдар бойы Лондон Таймстің арнайы тілшісі болды. 1838 жылы Финлей Америка антиквариат қоғамының мүшесі болып сайланды, ал 1854 жылы Эдинбург университетінен LL.D. құрметті дәрежесін алды. Ол Афинада қайтыс болды. Оның 1843 және 1861 жылдар аралығында бөлімдер бойынша шығарылған Грекия тарихы алғашқыда оның қасиетіне лайық танылуды алмады, бірақ содан бері барлық елдердің ғалымдары, әсіресе Германияда, әдеби стилі мен тарихи көзқарастарының тереңдігі мен көрегендігі үшін тұрақты құндылықтардың арасында орын алды. Ол 1877 жылы «Грекияның Рим жаулап алуынан қазіргі уақытқа дейінгі тарихы» (б.з.д. 146 – 1864 жж.) деп қайта шығарылды. Томас Мурдың Байронның өмірі туралы еңбегінде оның әкесінің толық аты, ал Финлей тек тегімен аталады, бұл оның кейбір ерліктері туған ағасы Киркман Финлейге жатқызылуына себеп болды.
Finlay was born in Faversham, Kent, where his Scottish father, Captain John Finlay FRS, an officer in the Royal Engineers, was inspector of government powder mills. Finlay's father died in 1802, and his Scottish mother and uncle (Kirkman Finlay) took hand of his education. His love of history was attributed to his mother. Intended for the law, he was educated at the University of Glasgow, the University of Göttingen, and the University of Edinburgh, but becoming an enthusiast in the cause of Greece, in 1823 he joined Byron in the war of independence. Thereafter he bought a property near Athens, where he settled and busied himself with schemes for the improvement of the country, which met with little success. Although he formed an unfavourable opinion of the Greek leaders, both civil and military, he did not lose his enthusiasm for their cause. A severe attack of fever, combined with other circumstances, induced him to spend the winter of 1824–1825 and the spring of 1825 in Rome, Naples and Sicily. He then returned to Scotland, and, after spending a summer at Castle Toward, Argyllshire, went to Edinburgh, where he passed his examination in civil law at the university, with a view to being called to the Scottish bar. However, his enthusiasm for Greece took him back there for good. He took part in the unsuccessful operations of Lord Cochrane and Sir Richard Church for the attempted relief of Athens in 1827. When independence had been secured in 1829 he bought a landed estate in Attica, but all his efforts for the introduction of a better system of agriculture ended in failure, and he devoted himself to the literary work which occupied the rest of his life, and for many years, he acted as the special correspondent of the London Times. Finlay was elected a member of the American Antiquarian Society in 1838, and in 1854 he received from the university of Edinburgh the honorary degree of LL. D. He died in Athens. His History of Greece, produced in sections between 1843 and 1861, did not at first receive the recognition which its merits deserved, but it has since been given by scholars in all countries, and specially in Germany, a place among works of permanent value, alike for its literary style and the depth and insight of its historical views. It was re issued in 1877 as A History of Greece from the Roman Conquest to the Present Time (146 BC to 1864). Confusion arising from a work of Thomas Moore on the life of Byron which refers to his uncle by full name but Finlay only by surname, lead to some of his exploits being ascribed to a putative brother Kirkman Finlay.