Кіріспе
1925 жылы Жером Керн мен Оскар Хаммерштейн II жазған "Ол Адам өзені" – 1927 жылғы "Show Boat" мюзиклынан алынған ән, музыкасын Жером Керн, сөзін 1925 жылы жазған Оскар Хаммерштейн II жазған. Ән афроамерикандықтардың күресі мен қиындықтарын Миссисипи өзенінің тоқтаусыз, бейжай ағысымен салыстырады. Ол шоу-лодкадағы қара түсті жұмысшының (стюардтың) көзқарасынан айтылады және мюзиклдегі ең танымал ән болып табылады. Ән баяу темпте орындалуға арналған; мюзиклдің ұзақ бірінші көрінісінде қайықпен бірге саяхаттайтын "Джо" атты жұмысшы оны толық орындайды, ал сахналық нұсқада қысқа қайталауларда тағы төрт рет естіледі. Джо бір адамдық грек хорының музыкалық бейнесі ретінде танылады, ал ән қайта орындалғанда, оқиғаға қатысты пікір білдіреді, мысалы: "Бұл осылай болды, бірақ өзен өз ағысын жалғастыруда". Ән бірнеше ерекшелігімен көзге түседі: лирикалық пентатоникалық әуен, еңбек және әлеуметтік жағдай тақырыбы, Миссисипи өзеніне жасалған метафора және бас солистік (мюзиклдерде сирек кездеседі, көбінесе баритон немесе тенор солистері болады). Пол Уайтман және оның оркестрі 1928 жылдың басында Керн мен Хаммерштейннің ниетінен әлдеқайда жылдам темпте, Бинг Кросбидің вокалымен және Бикс Бейдербеккенің корнетте орындауымен әнді жазды. Екінші нұсқа 1 наурызда Пол Уайтманның концерттік оркестрі және бас әнші Пол Робсонның орындауында би темпімен жазылды. Соңғысы 2006 жылы "Грэмми" даңқы залына енгізілді, ал Робсонның 1936 жылғы орындауы AFI-дың "100 жыл 100 ән" (2004) американдық кинодағы ең үздік әндер туралы сауалнамасында 24-орынды иеленді. Әннің музыкалық құрамы 2023 жылдың 1 қаңтарында авторлық құқығынан босатылды.
"Ol' Man River" is a show tune from the 1927 musical Show Boat with music by Jerome Kern and lyrics by Oscar Hammerstein II, who wrote the song in 1925. The song contrasts the struggles and hardships of African Americans with the endless, uncaring flow of the Mississippi River. It is sung from the point of view of a black stevedore on a showboat, and is the most famous song from the show. The song is meant to be performed in a slow tempo; it is sung complete once in the musical's lengthy first scene by the stevedore "Joe" who travels with the boat, and, in the stage version, is heard four more times in brief reprises. Joe serves as a sort of musical one man Greek chorus, and the song, when reprised, comments on the action, as if saying, "This has happened, but the river keeps rolling on anyway." The song is notable for several aspects: the lyrical pentatonic scale melody, the subjects of toil and social class, the metaphor to the Mississippi, and as a bass solo (rare in musicals, solos for baritones or tenors being more common). Paul Whiteman and His Orchestra had a hit recording of the song in early 1928, in a much faster tempo than Kern and Hammerstein intended, featuring Bing Crosby on vocals and Bix Beiderbecke on cornet. A second version was recorded on March 1, with Paul Whiteman and his Concert Orchestra and bass singer Paul Robeson on vocals, sung in a dance tempo. The latter was inducted into the Grammy Hall of Fame in 2006, and a 1936 rendition by Robeson also finished No. 24 in AFI's 100 Years 100 Songs 2004 survey of top tunes in American cinema. Its musical composition entered the public domain on January 1, 2023.
Ерте нұсқалары
Әнді алғаш рет 1927 жылғы 27 желтоқсанда «Show Boat» мюзиклінің бастапқы сахналық қойылымында Жюль Бледсо орындады, ол оны 1929 жылғы жартылай сөйлейтін фильмде де орындады, бірақ бұл фильм мюзиклдің өзімен көп байланысы жоқ. Бледсо осы әнді кейінірек, жылдар өткен соң да жазды. Дегенмен, оның ең танымал орындалуы, бүгінге дейін есімдерде сақталғаны, Джеймс Уэйлдің 1936 жылғы классикалық «Show Boat» фильмінде Пол Робсон орындаған нұсқасы болды. Мюзиклдегі Джо рөлі бастапқыда Робсонды ескере отырып жазылған, бірақ Робсон 1927 жылғы қойылымдағы рөлден уақыт кестесіне байланысты бас тартты. Алайда, Робсон 1928 жылы Лондон қойылымы мен 1932 жылы Бродвейдегі қайта жандануға келісті. Ол әнді бастапқыда жазылған бір рет орындаудың орнына, шоуда үш рет орындады. Нью-Йоркте ол Бхупен Хазарикамен дос болып, оған әсер етті. Ол Робсонның жолын жалғастырып, музыканы «әлеуметтік өзгерістер құралы» ретінде пайдаланды, ал Робсон бірде оған гитарасы туралы айтқан: «Гитара – музыкалық емес, әлеуметтік құрал». Оның «Bistirno Parore» әні Робсонның «Ol' Man River» әнінің мелодиясы, образдылығы мен тақырыбына негізделген. Бұл ән бенгал және хинди тілдеріне аударылып, өзінің орындауында көпке таныс. Әннің ең алғашқы жазылған нұсқасын 1927 жылғы 27 желтоқсанда «Kenn» Сиссон және оның оркестрі, Ирвинг Кауфманның орындауымен жазған. Робсон 1928 жылы Пол Уайтмен және оның концерттік оркестрімен бірге, ал 1930 жылдары бірнеше рет жазды. Шоудың ашылу саны «Cotton Blossom» әнінен «Cotton Blossom, Cotton Blossom» тіркесіндегі ноталар «Ol' Man River, dat Ol' Man River» тіркесіндегі ноталармен бірдей, бірақ керісінше. Алайда, «Cotton Blossom» әуелі жазылды, ал Керн мен Хаммерштейн шоудың бірінші көрінісін аяқтау үшін ән қажет екенін түсінгеннен кейін ғана «Ol' Man River» жазылды. Хаммерштейн Миссисипи өзенін әннің негізі ретінде пайдалануға шешім қабылдады және Кернге «Cotton Blossom» әніндегі портерлер айтқан мелодияны қолдануға, бірақ оның бір бөлігін кері бұрып, темпті баяулатуға бұйырды. Осы кері бұру «Ol' Man River» әніне трагикалық мән берді.