Кіріспе
Тоқпан және өкшенің медициналық жағдайы
Себеп
Ахилл сіңір тітіркенуі, әсіресе, секіру және иыру қозғалыстарын қамтитын спорт түрлерінде жиі кездесетін жарақат. Бұл ципрофлоксацин сияқты фторхинолон антибиотиктерінің, сондай-ақ сіңір тітіркенуінің басқа түрлері сияқты белгілі бір жанама әсері. Микрожарақтанған немесе ішінара жыртылған аймақтағы ісік көзбен көру арқылы немесе сезу арқылы анықталуы мүмкін. Сіңір зақымдарындағы судың артуы және коллаген матрицасының бұзылуы ультрадыбыстық зерттеу немесе магниттік-резонанстық томография арқылы анықталуы мүмкін. Ахилл сіңір тітіркенуінің физиологиялық, механикалық немесе сыртқы (мысалы, аяқ киім немесе жаттығу) себептері бар деп есептеледі. Ахилл сіңірінің ұзындығы бойында қанмен қамтамасыз етілуі нашар, бұл көлденең қимасы бойынша қан тамырларының санымен өлшенеді. Қан оны қоршап тұрған синовиялық қабықтар арқылы жеткізіледі. Қан жеткіліксіздігі коллаген талшықтарының деградациясына және қабынуға әкелуі мүмкін. Буын айналмалы бұлшық еттерінің керілуі де Ахилл сіңір тітіркенуінің пайда болуына қатысы бар екені белгілі. Жүгіру және жүру циклының жүктеме кезеңінде білезік және аяқ табиғи түрде шамамен 5 градусқа дейін пронацияланады және супинацияланады. Аяқтың кіші білезік буынындағы шамадан тыс пронациясы (5 градустан астам) – бұл сіңір тітіркенуіне әкелетін механикалық механизмнің бір түрі. Шамадан артық жүктеме жүгіру, секіру немесе плиометриялық жаттығулар қарқынын тым ерте арттыруды білдіреді. Тағы бір фактор – дұрыс емес немесе тозған аяқ киім, ол аяқтың табиғи/қалыпты пронациясын сақтау үшін қажетті қолдауды қамтамасыз етпейді. Олар бұл жүйке талшықтарының ауруға себеп болатынына сенді. Олар қан тамырларына жергілікті анестетик енгізді, бұл Ахилл сіңірінен туындаған ауруды едәуір азайтты.
Диагностика
Ахилл сіңірінің қабынуы көбінесе медициналық анамнез бен сіңірдің физикалық тексеруі арқылы диагностикаланады. Проекциялық рентгенографияда шамамен 60% жағдайларда сіңірдің өкшелік жабысуында кальцификациялық шөгінділер көрінеді.
Алдын алу
Тұрақты физикалық белсенділік шекебайдың серпімділігі мен күшін арттырады, бұл қолданылатын күштерге қарсы тұруға көмектеседі. Жақсырақ нәтиже үшін жаттығуды бастамас бұрын созу ұсынылғанымен, осы практиканы қолдайтын дәлелдер шектеулі. Ахилл шекебайының жарақаттануы шекебайдың жүктемеге төзу қабілетін асырып жіберудің салдары болуы мүмкін, сондықтан жаңадан бастағандарға, аз қозғалғандарға немесе қарқыны тұрақсыз спортшыларға жаттығуларға біртіндеп бейімделу маңызды. Бұл эксцентрикалық жаттығу әдісі, әсіресе, коллаген талшықтарының дегенерациясы ретінде жіктелетін созылмалы Ахилл тендинозы бар адамдар үшін аса маңызды. Ортопедиялық стелькалардың тиімділігі туралы деректер шектеулі. Қуақпен массаж қозғалыс диапазонын арттыруға көмектеседі, бірақ қаттылықты тікелей емдеу үшін әлсіз дәлелдер бар. Басқа емдеулер: Шекебайды нығайтуға арналған эксцентрикалық жаттығулар. Бут немесе гипс салу.
An eccentric exercise routine designed to strengthen the tendon. Application of a boot or cast.
Инъекциялар
Инъекциялық терапияны қолдау үшін дәлелдер нашар. Бұған кортикостероид инъекциялары да кіреді.
Эпидемиология
Ахилл сіңірінің жиілігі әртүрлі жас және топтарда әртүрлі болады. Ахилл сіңірінің қабынуы көбінесе 30-40 жас аралығындағы адамдарда кездеседі. Жүгірушілерге көбірек бейім. Қауіп факторларына жүгіру, секіру, домалап жүру және жылдамдық өзгертуді қамтитын спорт түрлеріне немесе қызметтерге қатысу жатады. Ахилл сіңірінің қабынуы көбінесе жүгірушілерде байқалатын болса, баскетбол, волейбол, би, гимнастика және басқа да спорттық іс-шаралармен айналысатындарда да жиі кездеседі. Тағы бір қауіп факторы – адамның аяқтарының қалыпты емес бұрылысына себеп болатын туа біткен жағдайлар, бұл төменгі аяқ-қолдардың артық созылуына және жирылуына әкеледі; бұл Ахилл сіңіріне күш түсіріп, соңында Ахилл сіңірінің қабынуына алып келеді.
Risk factors include participating in a sport or activity that involves running, jumping, bounding, and change of speed. Although Achilles tendinitis is mostly likely to occur in runners, it also is more likely in participants in basketball, volleyball, dancing, gymnastics and other athletic activities. Another risk factor is any congenital condition in which an individual's legs rotate abnormally, which in turn causes the lower extremities to overstretch and contract; this puts stress on the Achilles tendon and will eventually cause Achilles tendinitis.