Кіріспе

Сирек кездесетін қаңқа бұзылысы

Тұқым қуалайтын көптеген остеохондромалар (ТҚО), сондай-ақ тұқым қуалайтын көптеген экзостоздар деп те аталады, – төменгі аяқ-қолдардың ұзын сүйектерінің (фемур және тібіет сүйектері) және жоғарғы аяқ-қолдардың (жылқы сүйектері және шоқпар сүйектері) ұштарымен байланысты көптеген қатерсіз остеокартилягиноздық ісіктердің (экзостоздардың) пайда болуымен сипатталатын ауру. Оларды остеохондрома деп те атайды. Экзостоздардың пайда болатын қосымша орындарына жамбас сүйегі және иық сүйегі сияқты жалпақ сүйектер жатады. Бұл экзостоздардың таралуы мен саны ауруға шалдыққан адамдар арасында кең түрлілік көрсетеді. Экзостоздар көбінесе балалық шақта пайда болады. Ауруға шалдыққан адамдардың басым көпшілігі жасөспірім шаққа жеткен кезде клиникалық белгілері байқалады. Ауруға шалдыққан адамдардың аз бөлігі қатерлі өзгерістер нәтижесінде саркомаға шалдығу қаупі бар. Тұқым қуалайтын көптеген экзостоздардың жиілігі шамамен 50 000 адамға 1-ге жуық. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы тұқым қуалайтын көптеген остеохондромалар терминін қолданады.

Презентация

Аяқ-қолдың бірінде байқалатын ісік алғашқы белгі болуы мүмкін. Тізе, тобық, иық, шынтақ және білезік айналасында корона жазықтықтағы деформациялар сияқты бірнеше деформациялар пайда болуы мүмкін. Мысалы, genu valgum (ішкі тізе), тобықтың вальгусы, шынтақ сүйегінің иілуі және қысқаруы, радиалды бас сублюксациясы кездеседі. Зардап шеккен адамдардың көпшілігінде тізе маңында клиникалық түрде көрінетін остеохондромалар болады. HMO-да алқа қолдың зардап шегуі жиі кездеседі. Сонымен қатар, бойдың кішкентай болуы мүмкін, әдетте пропорциясыз болады. Мұндай көріністер әдетте физиальдік өсудің бұзылуынан туындайды, әсіресе остеохондромалар ұзын сүйектердің метафиздік ұштарында, физиальге жақын жерде пайда болады.

Аутизммен мүмкін байланысты

Кейбір HME синдромымен ауыратын балалары бар ата-аналар өз балаларында аутизмге ұқсас әлеуметтік мәселелерді байқаған. Бұл байқауларды тереңірек зерттеу мақсатында, 2012 жылы Санфорд Бернхам медициналық зерттеу институты HME синдромының егеуқыр моделін пайдаланып, когнитивтік функцияларды зерттеді. Зерттеу нәтижелері мутантты тышқандарда аутизмге тән үш белгіні көрсетті: әлеуметтік қабілетсіздік, ультрадыбыстық дауыс шығарудағы бұзылыстар және қайталамалы мінез-құлық.

Диагностика

HMO диагнозы жоғарыда аталған клиникалық белгілер мен ерекше рентгендік белгілер арасындағы дәл корреляцияны анықтауға негізделеді. Әулет тарихы диагноз қоюға маңызды көмектеседі. Бұл EXT1 және EXT2 аталатын, патогендік варианттары HMO-ға себеп болатыны белгілі екі генді тексеру арқылы толықтырылады. EXT1 және EXT2 гендерінің толық кодтау аймақтарының тізбектелген және жою талдауларының үйлесімі, ауруға шалдыққан адамдардың 70-95%-ында патогендік варианттарды анықтайды.

Эпидемиология

ЖМҚ шамамен 50 000 адамның біреуінде кездеседі.