Кіріспе
Foul Play) – 1978 жылы түсірілген американдық романтикалық нео-нуар комедиялық триллер фильмі. Фильмнің сценарийін жазып, режиссерлік жұмысын Колин Хиггинс жасаған, ал басты рөлдерді Голди Хоун, Шеви Чейз, Дадли Мур, Берджесс Мередит, Юджин Рош, Рейчел Робертс, Брайан Дэннехи және Билли Барти сомдады. Фильмде жақында ажырасқан кітапханашы бір бейтаныс адамнан темекінің ішіне жасырылған пленканы сақтап беруді сұрап алады, осылайша ол бір құпияның ортасына тартылады. Фильм жеті «Алтын глобус» сыйлығына ұсынылған, оның ішінде «Үздік фильм – музыкалық немесе комедиялық жанрда», «Үздік актриса – музыкалық немесе комедиялық фильмде» (Хоун), «Үздік актер – музыкалық немесе комедиялық фильмде» (Чейз) және «Үздік қосалқы актер» (Мур) номинациялары бар еді, сонымен қатар «Үздік түпнұсқа ән» номинациясы бойынша «Оскар» сыйлығына да үміткер болды, бірақ ешқайсысын жеңіп алмады. Бұл фильм 1981 жылдың басында ABC телеарнасында көрсетілген, Бари Боствик пен Дебора Раффин қатысқан, сол аттас телесериалға әсер етті, алайда ол алты тараудан кейін тоқтатылды.
Foul Play is a 1978 American romantic neo noir comedy thriller film written and directed by Colin Higgins, and starring Goldie Hawn, Chevy Chase, Dudley Moore, Burgess Meredith, Eugene Roche, Rachel Roberts, Brian Dennehy and Billy Barty. In it, a recently divorced librarian is drawn into a mystery when a stranger hides a roll of film in a pack of cigarettes and gives it to her for safekeeping. The film received seven Golden Globe Award nominations, including Best Motion Picture – Musical or Comedy, Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy (Hawn), Best Actor – Motion Picture Musical or Comedy (Chase) and Best Supporting Actor in a Motion Picture (Moore), as well as for the Academy Award for Best Original Song, but won none. The film inspired a television series of the same name starring Barry Bostwick and Deborah Raffin that aired on the ABC network in early 1981, and was cancelled after six episodes.
Сюжет
Католик архиепискобы үйіне оралып, бір бөлмеге кіріп, дыбыс шығарады. Ол шкафты ашып, өзіне ұқсаған адамның өзіне қарағанын көреді. Ол тез бұрылып, көкірекке пышақпен соғылады. Голден Гейт көпірінің маңына қарай жатқан қонаққа барған Сан-Францискодағы жаңа ажырасып кеткен және ұялшақ кітапханашы Глория Мунди барда жас полиция офицері лейтенант Тони Карлсонды көреді, ол сәтті құлап, барлық сусындыларды төгіп жібереді. Глория досымен бірге отырып, жаңа тәжірибелерге ашуға шақырады. Үйге қарай келе жатқанда Глория Боб "Скотти" Скотт есімді тартымды жігітті тауып алады. Ол Скоттидің шақыруын қабылдап, сол күні кешке Нуарт театрында бірге болады. Олар жолға шыққанда, ол Скоттиден темекі шегуді тоқтатуға көмектесу үшін оның пакетіне темекі әкелуін сұрайды. Скотти темекіге бір орамал пленка салып қойған. Сол күні кешке қатты жарақат алған Скотт Глориямен театрдан кездесіп, фильм туралы сұрайды. Ол оның қоңыршағына қан құйып, өлер алдында "қалыңдықтан сақ болыңыз" деп ескертеді. Глория театр менеджерінен көмек сұраған кезде оның денесі құпия түрде жоғалып кеткен кезде, ол ешкімді болған оқиғаға сендіре алмайды. Үйіне келгенде ол көршісіне және үй иесіне, мырза Хеннессиге болған оқиғаларды айтып береді. Келесі күннің соңында Глорияға кітапханасында альбиноз Уайти Джексон шабуыл жасайды, ол оған эфирді қолдануға тырысады. Ол қашып кетіп, бойдақтардың барасына жасырынып, оны үйіне апаруды бейтаныс Стэнли Тиббетстен сұрайды, бірақ Стэнли, жыныстық қатынас жасағысы келетін британдық әйелді сүйетін адам, испандық Fly-мен коктейльді араластырады және Би Джиз альбомына барлық киімін алып тастап, билейді. Глория оның қате түсінігінен шошып, қашып кетеді және өзінің пәтеріне қайта оралады, онда оған Скотти берген темекі пакетін талап ететін, жарақат алған адам шабуыл жасайды. Ол Глорияны шапанмен құртқысы келгенде, Глория оны ішінен тігіс инелермен ұрып, полиция шақырады. Шабуылшы оны тоқтатуға тырысқанда, ол астың терезесінен атып тастаған пышақпен өлтіріледі, ал Глория шоктан құлап қалады. Ол оянғанда, болған оқиғаның барлық іздері жоғалып кетеді, ол Тониді, оның серіктесі инспектор "Ферги" Фергюсонды немесе тіпті үй иесі мистер Хеннессиді өзіне шабуыл жасалғанына сендіре алмайды. Глорияны Түрк Фарнум, ол бұрын Уайтидің отырғанын көрген лимузиннің жүргізушісі ұрлап алады, бірақ ол оны досы және кітапхана қызметкері Стелла берген балға мен мыс түйіршіктермен бағындыра алады. Тони қосымша тергеу жүргізгеннен кейін, Скоттидің, белгілі бір түнде қалада ірі өлтіру болатыны туралы хабар алған SFPD инспекторының, мердігер Руперт Стилцкинді (атақ "Кеуде") тергеп жатқанын біледі. Енді Глорияны өзін өлтірушілерден қорғауды тапсырады, кейін Тони оны үй қайығына алып барады, онда екеуі ғашық болады. Тони мен Ферги лимузиннің Сан-Франциско архиепископының меншігі екенін білгенде, олар архиепископ Торнкресттің кеңсесіне барады. Олар сұхбаттасушының шын мәнінде архиепископтың егіз інісі Чарли екенін білмеді. Келесі күні Руперт Фергиді ұрлап, оны Глорияны тұзаққа түсіру үшін қолданады. Ол массаж салонына жасырынып, Стенлимен тағы да кездеседі, бірақ Уайти мен Стилцкин оны тауып алып, ұрлап алады. Глорияның өтініші бойынша Стелла "Черкви лигасына салық салу" деп аталатын ұйымды зерттеді және лиганың Дилия Дарроу мен оның күйеуі құрған радикалды шеттік топ екенін анықтады. Дарроулар үшін ұйымдасқан дін - бұл миллиардтаған долларлық корпорацияларды қамтитын жемқорлық, ашкөздік. Стелла өзінің зерттеулерінің нәтижелерін Тониге береді, ол мистер Хеннессимен бірге архиепископтың резиденциясына қайта оралады. Шараптар қоймасына кіріп, Тони тұтқынға алынған Фергиді табады, ол Дарроудың сол түні Сан-Франциско опера үйінде Микадо қойылымы кезінде Папаны өлтіру үшін Стилцкинді жалдағанын айтады. Тони Рупертке шабуыл жасап, өзін-өзі қорғауда шарап сөрелерін құлатып өлтіреді, бірақ жалған архиепископтың көмекшісі Герда Касвелл, ол шын мәнінде Делия Дарроу, оны және Глорияны қарумен ұстайды. Дароу кейін папаны жою үшін өзінің "әдеттегі жоспарын" егжей-тегжейлі түсіндіреді: егер папа бірінші актінің соңында өлмесе, егер ол кез-келген уақытта өз орнын тастаса немесе полиция келсе, Уайти Джексон аудиторияның екі орган бөліктерінің бірінен оқ атып жібереді. Мистер Хеннесси Чарлиді нокаутқа түсіріп, жекпе-жекте Дилияны жеңеді. Содан кейін Тони мен Глория опера театрына барады. Жолда олар итальяндық мейрамханаға шабу жә...
Өндіріс
Foul Play режиссер Альфред Хичкокқа арналған, фильмде оның бірнеше фильмдеріне сілтеме жасалған. Күдіктен ада адамның интригалар торына ілігіп қалуы Хичкок фильмдерінде жиі кездеседі, мысалы, «39 баспалдақ», «Саботаж», «Солтүстік-батысқа қарай» және, ең бастысы, «Көп білетін адам», ол «Foul Play» опера үйінің эпизодына шабыттандырған. Глорияға үйінде шәлімен тұншықтыруға тырысқан адам шабуыл жасағанда, ол тұрмыстық затпен өзін қорғайды – бұл «Қайыршылықты қоңырау шалу» фильміне сілтеме. Сценарист және режиссер Колин Хиггинстің басқа Хичкок фильмдерінен де ықпалы байқалады, олар – «Жамандық», «Алқызыл» және «Психо». Сонымен қатар, сюжетте МакГаффин бар – фильмнің бастапқыда орталық назарында болатын, бірақ соңына қарай маңыздылығы төмендеп, түсіндірілмейтін зат, ол темекінің бумасына жасырылған пленка болып табылады, ол соңында каминге тасталады. Хичкок МакГаффин терминін танымал етіп, оны көптеген фильмдерінде пайдаланды. «Көрермендер қорқуды да, күлуді де жақсы көреді», – деді Хиггинс. «Бұл – реализмге құрылған әзіл. Көрермендер әзілдің мәнін біледі, бірақ актерлер одан бейхабар болып әрекет етуі керек». Сценарий бастапқыда Голди Хоунды басты рөлге қарастырып, «Лидияны өлтіру» деген атпен жазылған. Хиггинс Хоунмен ортақ досы Хал Эшби арқылы танысқан. Алайда, жоба ілгерілемеді. «Күміс жолақ» шыққаннан кейін Хиггинс сценарийді қайта жазды. Ол және продюсерлер жобаны Фара Фосеттты ойнатуды үміттенген Paramount студиясына ұсынды. Алайда, Фосетт «Чарлидің періштелері» продюсерлерімен заңдық дауға тартылып жатқандықтан, Хоунды таңдауға шешім қабылданды. Фильм Сан-Франциско және оның айналасындағы жерлерде түсірілді, олардың ішінде Ноэ аңғары, Миссия ауданы, Халлиди алаңы, Телеграф төбесі, Хейс алқабы, Ноб-Хилл, Пасифик-Хайтс, Форт-Мейсон, Марина ауданы, Президио, Потреро-Хилл, Жапония қаласы және Соғыс ескерткіші опера театры бар. Опера театрының вестибюліндегі көріністер Сан-Франциско қалалық әкімшілігінің ротондасында түсірілді, ол көшенің ар жағында орналасқан. Боб Скотт фильмнің басында қаза тапқан Nuart театры – Батыс Лос-Анджелестегі Санта-Моника бульварының бойында орналасқан өнер театры. «Галатея» қайық үйі Саусалитодағы 15-ші Сары паром догында орналасқан. «Ready to Take a Chance Again» әнін Чарльз Фокс жазған, оның сөздерін Фокстың серігі Норман Гимбел жазған, ал әнді Рон Дантемен бірлесіп жаздырған және бақылаған Барри Манилоу орындаған. Саундтрекке Манилоу, Брюс Суссман және Джек Фельдман жазған «Copacabana» және Манилоу орындаған; Кэрол Кингтің «I Feel the Earth Move» және Bee Gees жазып орындаған «Stayin' Alive» әндері де енген. Джулиус Рудельдің дирижерлігімен Гилберт пен Салливанның «Микадо» операсының 1-ші актісін Нью-Йорк операсының әртістері орындады. Джеймс Кэсс Роджерс Колин Хиггинстің сценарийі негізінде жазған романдық нұсқасы 1978 жылы фильмнің шығуымен бірге Jove Books баспасында жарық көрді.
Сыни қабылдау
Джанет Маслин (The New York Times) фильмді «тартымды, әдемі, қызықты фильм, сәтті болатынынің барлық белгілері бар» деп атады. Бірақ «Үйге шақыру» бірнеше ай бұрын жасағаны сияқты, бұл фильм де бастапқыда шынайы зиялылық пен жаңалыққа үміттендіріп, жарты сағаттан соң таныс тәсілдерге қайта оралады. Егер фильмнің басы басқаша болғанда, мүмкін, көңіл қалдырмас еді. Колин Хиггинс «Күміс жолақ» романын жазу кезінде қолданған триллер, комедия және романтика жанрларын біріктіруді көздеген, және бұл жолы одан да сәтті шықты. Дегенмен, мырза Хиггинс фильмнің алуан түрлі элементтерін кейде қақтырыстырмау үшін жеткілікті шебер емес. Variety журналынан Артур Д. Мерфи оны «тамаша фильм» деп сипаттап, «Жазушы Колин Хиггинс режиссерлік дебютін жақсы өткізді. Голди Хоун киноға керемет оралып келді, ал Шеви Чейз де экранда жақсы серіктес болды» деді. «Чикаго Трибьюн» газетінің редакторы Джин Сискел фильмге 4 жұлдыздың 3-ін беріп, оны «жағымды, шағын комедия, «сүйкімді» деп сипаттауға болатын фильм» деп атады. 1986 жылы «Tonight Show» бағдарламасында Роджер Эберт бұл фильмді «өте жақсы туынды» деп бағалады. Лос-Анджелес Таймс газетінен Чарльз Шамплин «Foul Play» бұрынғы кинолардың еске түсіретін, жылтыр, күлкілі, қызықты, бірақ алаңдаусыз, және өз стилінде жанды, оқиғалы романтикалық комедия ретінде екі жақты ләззат сыйлайды» деп мәлімдеді. The Washington Post газетінен Гари Арнольд «Foul Play» детективтік оқиға ретінде түсініксіз, сонымен қатар қызықты немесе әдемі емес. Ең жақсы жағдайда, бұл фильмді зиянсыз алдаулар мен көңіл аударулардың жиынтығы деп қабылдауға болады, оның тоны кейде зиянсыз, кейде қатыгез, кейде тату, кейде өрескел болып ауысады» деп жазды. Time Out London «Бүтінде қанағаттандырмас болса да, фильмнің бөліктері күлкілі және шиеленісті» екенін айтты, сондай-ақ «Жазушы/режиссер Хиггинс барлық триллерлік тәсілдерді қолданса да, ол бұл жартылай пародиені әдеттегіден гөрі көбірек құштарлықпен және жаңалықпен қарастырады» деп атап өтті. Channel 4 телеарнасы фильмді «жақсы салынған, жылдам дамыған, қара юморлық бұрылыстарға және тамаша актерлік шеберлікке толы» деп сипаттады. Rotten Tomatoes агрегаторында фильм 27 сынға негізделген 74% мақұлдау рейтингіне ие, ал орташа бағасы 6.4/10. Пікірлерде: «Foul Play өзінің харизматикалық актерлері сияқты тартымды және қызықты, бұл сырлы оқиғаларды әзілмен ұнататындар үшін күдікті шеберге жасалған керемет сыйлық». Metacritic, салмақты орташа есептейтін платформа, фильмге жеті сыншының бағасы бойынша 100 балдық шкала бойынша 45 бал берді, бұл «аралас немесе орташа пікірлер» екенін көрсетеді.
Марапаттар мен ұсыныстар
Жыл Сыйлық санаты Номинант(тар) Нәтиже Ref. 1978 "Оскар" сыйлығы Ең үздік ән "Ready to Take a Chance Again" Музыка авторы: Чарльз Фокс; Ән сөзі авторы: Норман Гимбел Эдгар Аллан По сыйлығы Ең үздік фильм Колин Хиггинс "Алтын глобус" сыйлығы Ең үздік фильм – Музыкалық немесе комедиялық жанрдағы фильм Ең үздік актер – Музыкалық немесе комедиялық жанрдағы фильм Chevy Chase Ең үздік актриса – Музыкалық немесе комедиялық жанрдағы фильм Goldie Hawn Ең үздік қосалқы актер – Фильм Dudley Moore Ең үздік сценарий – Фильм Colin Higgins Ең үздік ән – Фильм "Ready to Take a Chance Again" Музыка авторы: Чарльз Фокс; Ән сөзі авторы: Норман Гимбел Ең үздік актерлік дебют – Ер адам Chevy Chase