«Терезеден» (1954) – Альфред Хичкок фильмі, құпия-қимыл жанрындағы шедевр. Джеймс Стюарт, Грейс Келли бас рөлдерде. Кино тарихындағы үздік фильмдердің бірі!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1954 жылы түсірілген американдық құпия триллер фильмі, Альфред Хичкок режиссерлік жұмысы. 1954 жылғы Хичкок фильмі.
1954 American mystery thriller film by Alfred Hitchcock
the 1954 Hitchcock film
"Тыңғы терезе" – Альфред Хичкок режиссерлік еткен, Джон Майкл Хейз жазған және Корнелл Вулричтің 1942 жылғы "Ол кісі өлтіруге тиіс" атты әңгімесіне негізделген 1954 жылғы американдық құпия триллер фильмі. Paramount Pictures компаниясымен шығарылған бұл фильмде Джеймс Стюарт, Грейс Келли, Венделл Кори, Тельма Риттер және Реймонд Берр түскен. Фильм 1954 жылғы Венеция кинофестивалінде көрсетілді. Көптеген киносүйер қауым, сыншылар мен ғалымдар "Тыңғы терезені" Хичкок туындыларының ең жақсыларының бірі және барлық уақыттағы ең ұлы фильмдердің бірі деп санайды. Фильм төрт номинацияда "Оскар" сыйлығына ие болды, AFI-нің "100 жыл 100 фильм" тізімінде 42-орынды, ал 10 жылдық мерекелік басылымында 48-орынды иеленді. 1997 жылы фильм Конгресс кітапханасының АҚШ Ұлттық кино реестріне "мәдени, тарихи және эстетикалық маңызға ие" деп енгізілді.
Rear Window is a 1954 American mystery thriller film directed by Alfred Hitchcock and written by John Michael Hayes based on Cornell Woolrich's 1942 short story It Had to Be Murder. Originally released by Paramount Pictures, the film stars James Stewart, Grace Kelly, Wendell Corey, Thelma Ritter, and Raymond Burr. It was screened at the 1954 Venice Film Festival. Rear Window is considered by many filmgoers, critics, and scholars to be one of Hitchcock's best, as well as one of the greatest films ever made. It received four Academy Award nominations, and was ranked number 42 on AFI's 100 Years 100 Movies list and number 48 on the 10th anniversary edition, and in 1997 was added to the United States National Film Registry in the Library of Congress as being "culturally, historically, or aesthetically significant."
Сюжет
Аяғы сынғаннан кейін емделіп жатқанда, кәсіби фотограф Л. Б. "Джефф" Джеффрис Манхэттендегі Гринвич Виллидждегі пәтерінде мүгедек арбамен жүреді. Оның артқы терезесі аулаға және басқа пәтерлерге қарап тұр. Ол қатты ыстық кезінде көршілерін бақылайды, өйткені олар салқын болу үшін терезелерін ашық ұстайды. Олардың қатарында Джефф "Жалғыз жүрек" деген лақап атпен атап кеткен жалғыз әйел, жас жұбайлар, композитор пианист, "Торсо" деген лақап атпен аталатын әдемі биші, гүл бағында қазуды ұнататын кішкентай иті бар орта жастағы ерлі-зайыптылар және Ларс Торвальд, әйелінің төсекте жатқан костюмдік зергерлік бұйымдар сатушы. Джеффке оның әйелі Лиза Фримонт пен медбике Стелла жиі келіп тұрады. Бір күні түнде Лизамен айтысқаннан кейін Джефф пәтерінде жалғыз қалғанда, бір әйелдің "Жоқ!" деп айқайлағанын естиді. және шыны сынған дыбыс. Сол түні, найзағай кезінде ол Торвальдтың чемоданмен бірнеше рет экскурсияға шыққанын байқайды. Кейінірек, Джефф ұйықтап қалғаннан кейін, Торвальд бір әйелмен бірге пәтерінен шығады. Келесі күні Джефф Торвальдтың әйелі жоқ екенін байқап, оның үлкен пышақ пен қол арауын тазалап жатқанын көреді. Торвальд сонымен қатар, үлкен сандықты алып кетуге адамдарын жіберді. Джефф Торвальдтың әйеліне қол жұмсап өлтіргеніне сенімді болып, Лиза мен Стеллаға айтады, олар Торвальдтың әйелі енді төсекте емес екенін байқағанда оған сенуде. Джефф өзінің досы және әскери досы Том Дойлға, Нью-Йорк полициясының детективін шақырады және одан Торвальдты тергеуді сұрайды. Дойл күдікті ештеңе таппады: мәйіт бойынша миссис Торвальд солтүстік штатта. Көп ұзамай көршісінің иті өліп қалды. Абыржыған иесі айқайлайды, көршілердің бәрі терезелерге жүгіріп барып, айқай-шудың себебін көреді, бірақ Торвальд қараңғы пәтерінде тыныш отырып, сигараға түседі. Джефф Торвальдтың итті өлтіргеніне сенімді болғандықтан, оны Стелла мен Лиза тергеу үшін аластату үшін телефон соқты. Ол Торвальд гүл төсегіне бір нәрсе көміп, сонда қазғандықтан итті өлтірген деп ойлайды. Торвальд кеткеннен кейін Лиза мен Стелла гүлдерді қазып алады, бірақ ештеңе таба алмайды. Джефтің таңғалуы мен таңғалуы үшін Лиза өртке қарсы баспалдақтан Торвальдтың пәтеріне көтеріліп, ашық терезеден кіреді. Джефф пен Стелла жалғызбасты қыздың таблетка алып, өзін-өзі өлтіру туралы хат жазғанын көргенде алаңдап қалады. Олар полицияны шақырады, бірақ олар өз-өзіне қол жұмсау туралы хабарлай алмастан, Miss Lonelyhearts тоқтап, терезе ашады және пианистің музыкасын тыңдайды. Торвальд Лисаға қарсы шығады, ал Джефф Торвальд оны өлтіретінін түсінеді. Ол полицияға телефон арқылы хабарласып жатқанда ( Miss Lonelyhearts өзін-өзі өлтіруге тырысқандықтан), Джефф бұл қоңырауды қолданып, жүріп жатқан шабуыл туралы хабарлайды. Полиция келіп, Лизаны Торвальд оның пәтеріне кіргенін көрсеткенде ұстайды. Джефф Лизаның Миссис Торвальдтың шағамы бар саусағын көрсеткенін көреді. Торвальд мұны да көріп, ол біреуге белгі беріп жатқанын түсінгенде, Джеффті ауланың арғы жағында байқайды. Джефф Дойлға телефон шалып, Стелла Лизаны түрмеден алып шығатынша жедел хабар қалдырады. Телефоны шыңғырғанда, Джефф Дойл деп ойлап, күдікті кеткенін айтады. Ешкім жауап бермегенде, ол Торвальд шақырып жатыр деп күдіктенді. Торвальд Джефтің қараңғы пәтеріне кіреді, ал Джеф оны уақытша соқыр ету үшін бірнеше камера флеш-жарықтарын іске қосады. Торвальд Джеффті терезеден лақтырып жіберіп, Джефф, ұстап тұрып, көмек сұрап айқайлайды. Полиция пәтерге кіреді, Джефф құлайды, ал жердегі офицерлер оның құлауын тоқтатады. Торвальд полицияға әйеліне қол жұмсап өлтіргенін мойындады. Бірнеше күннен кейін көрші-қолаңға қалыпты жағдай оралады. Иті өлтірілген жұптың жаңа күшігі бар, жас жұбайлар бірінші рет айтысып жатыр, Мисс Торсоның жігіті әскерден оралады, Мисс Жалғыз жүрек пианисті көре бастайды, ал Торвальдтың пәтері жаңартылуда. Джефф екі аяғында да гипспен мүгедек арбасында отыр. Оның қасында Лиза "Биік Гималайынан тыс" атты кітап оқиды. Лиза Джефтің ұйықтап жатқанын көріп, Harper's Bazaar - мода журналын ашып, қуана-қуана кіріп кетеді.
While recuperating after breaking his leg, a professional photographer, L. B. "Jeff" Jefferies, is confined to a wheelchair in his apartment in Greenwich Village, Manhattan. His rear window looks out onto a courtyard and other apartments. During an intense heat wave, he watches his neighbors, who keep their windows open to stay cool. They include a lonely woman, whom Jeff nicknames "Miss Lonelyhearts"; a newlywed couple; a composing pianist; a pretty dancer, nicknamed "Miss Torso"; a middle aged couple, whose small dog likes digging in the flower garden; and Lars Thorwald, a traveling costume jewelry salesman with a bedridden wife. Jeff is visited regularly by Lisa Fremont, his socialite girlfriend, and by a nurse, Stella. One night, after an argument with Lisa, Jeff is alone in his apartment and hears a woman scream "Don't!" and the sound of breaking glass. Later that night, during a thunderstorm, he observes Thorwald making repeated excursions carrying a suitcase. Later, after Jeff dozes off, Thorwald leaves his apartment along with a woman. The next morning, Jeff notices that Thorwald's wife is gone, and sees him cleaning a large knife and handsaw. Thorwald also has moving men haul away a large trunk. Jeff becomes convinced that Thorwald has murdered his wife, and tells Lisa and Stella, who believe him when they notice that Thorwald's wife isn't in bed anymore. Jeff calls his friend and war buddy Tom Doyle, a New York City Police detective, and asks him to investigate Thorwald. Doyle finds nothing suspect: apparently Mrs. Thorwald is upstate. Soon after, the neighbor's dog is found dead. The distraught owner yells and all the neighbors runs to their windows to see what the yelling is about—except Thorwald, who sits quietly in his dark apartment, smoking a cigar. Certain that Thorwald killed the dog, Jeff telephones him to lure him away so that Stella and Lisa can investigate. He believes that Thorwald buried something in the flower bed and killed the dog because it was digging there. When Thorwald leaves, Lisa and Stella dig up the flowers, only to find nothing there. Much to Jeff's amazement and admiration, Lisa climbs up the fire escape to Thorwald's apartment and clambers in through an open window. Jeff and Stella get distracted when they see Miss Lonelyhearts take out some pills and write a note, apparently about to commit suicide. They call the police; but, before they can report the suicide attempt, Miss Lonelyhearts stops, opening the window to listen to the pianist's music. Thorwald returns and confronts Lisa, and Jeff realizes that Thorwald is going to kill her. As he already was on the phone calling the police (because of Miss Lonelyhearts attempted suicide), Jeff uses the call to report an assault in progress. The police arrive and arrest Lisa when Thorwald indicates that she broke in to his apartment. Jeff sees Lisa coyly pointing to her finger with Mrs. Thorwald's wedding ring on it. Thorwald sees this also and, realizing that she is signaling someone, spots Jeff across the courtyard. Jeff phones Doyle and leaves an urgent message while Stella goes to bail Lisa out of jail. When his phone rings, Jeff assumes it is Doyle, and blurts out that the suspect has left. When no one responds, he suspects that it was Thorwald calling. Thorwald enters Jeff's dark apartment and Jeff fires a series of camera flashbulbs to temporarily blind him. Thorwald pushes Jeff out the window and Jeff, hanging on, yells for help. Police enter the apartment, Jeff falls, and officers on the ground break his fall. Thorwald confesses to the police that he murdered his wife. A few days later, normality returns to the neighborhood. The couple whose dog was killed have a new puppy, the newlyweds are having their first argument, Miss Torso's boyfriend comes back from the army, Miss Lonelyhearts starts seeing the pianist, and Thorwald's apartment is being refurbished. Jeff rests in his wheelchair, now with casts on both legs. Beside him, Lisa reads a book, Beyond the High Himalayas. After seeing that Jeff is sleeping, Lisa happily opens Harper's Bazaar, a fashion magazine.
Войеризм
Джон Фоуэлл Денис Перридің "Хичкок пен По: ләззат пен қорқыныштың мұрасы" атты кітабында Хичкоктың "войеризмнің ең қараңғы жағын танығанын" айтады. Ол – адамдардың қорқынышты жағдайға түсуін қалауы, өзімізді жақсы сезіну үшін және өз өмірімізді зерделеуден босану үшін. Хичкок көрермендерге оның "артқы терезесінен" қарауға мәжбүр етеді, осылайша Дональд Спотоның 1976 жылғы "Альфред Хичкок өнері: Оның кинофильмдерінің елу жылы" кітабында айтқандай, "әлеуметтік жұқпа" ретінде бой көрсетуге ұшыратады. Джон Белтон "Альфред Хичкоктың "Артқы терезесі"" атты кітабында фильмде анық көрінетін войеризмнің жатқан мәселелерін одан әрі қарастырады. Ол былай дейді: "Артқы терезе" әңгімесі көріктілік туралы; ол қараудың тартымдылығын және қаралған нәрсенің қызықтылығын зерттейді". Войеризмді айыптаудың айқын мысалы ретінде Стелла Джеффристің войеристік әдеттеріне наразылық білдіріп: "Бұрынғы заманда, қызыл қызған темірмен көздеріңді тілгендер" және "Адамдар сыртқа шығып, өздеріне қараудың орнына басқаларға қарауы керек" дейді. Талдаудың нәтижесінде Джеффтің оң өзгерісі, түсінікті болғандай, войеризмсіз – немесе Робин Вудтың 1989 жылғы "Хичкок фильмдеріне қайта қарау" кітабында айтқандай, "зорлыққа құмарлықты қанағаттандыру және оның салдары" болмайтын еді.
John Fawell notes in Dennis Perry's book Hitchcock and Poe: The Legacy of Delight and Terror that Hitchcock "recognized that the darkest aspect of voyeurism . is our desire for awful things to happen to people . to make ourselves feel better, and to relieve ourselves of the burden of examining our own lives." Hitchcock challenges the audience, forcing them to peer through his rear window and become exposed to, as Donald Spoto calls it in his 1976 book The Art of Alfred Hitchcock: Fifty Years of His Motion Pictures, the "social contagion" of acting as voyeur. In his book Alfred Hitchcock's "Rear Window", John Belton further addresses the underlying issues of voyeurism which he asserts are evident in the film. He says "Rear Window's story is 'about' spectacle; it explores the fascination with looking and the attraction of that which is being looked at." In an explicit example of a condemnation of voyeurism, Stella expresses her outrage at Jeffries' voyeuristic habits, saying, "In the old days, they'd put your eyes out with a red hot poker" and "What people ought to do is get outside and look in for a change." With further analysis, Jeff's positive evolution understandably would be impossible without voyeurism—or as Robin Wood puts it in his 1989 book Hitchcock's Films Revisited, "the indulging of morbid curiosity and the consequences of that indulgence."
Жазу
Джон Майкл Хейз жазған сценарий Корнелл Вулричтің 1942 жылғы «Ол кісі өлтіру болуы керек» атты қысқа әңгімесіне негізделген. Бірақ 1990 жылы Вулричтің түпнұсқа әңгімесіне кімнің киноқұқығы бар екендігі мәселесі «Стюарт против Эббенд» ісі бойынша АҚШ Жоғарғы Сотында қарастырылды. Фильмге 1954 жылы Хитчкок пен Стюарт құрған «Патрон Инк.» продюсерлік компаниясы авторлық құқықты алғанмен, кейінгі құқық иегері бұрынғы келісімдерді мойындаудан бас тартты. Осының салдарынан Стюарт пен Хитчкок мұрагерлері Жоғарғы Сот ісіне қатысты. Істің нәтижесінде сотқа қатысушы Шелдон Эббенд 1998 жылғы «Тыңғы терезе» фильмінің қайта түсірілімінің продюсері деп есептелді.
The screenplay, which was written by John Michael Hayes, was based on Cornell Woolrich's 1942 short story It Had to Be Murder. However, in 1990 the question as to who owned the film rights of Woolrich's original story went before the Supreme Court of the United States in Stewart v. Abend. Although the film was copyrighted in 1954 by Patron Inc. by a production company set up by Hitchcock and Stewart, a subsequent rights holder refused to acknowledge previous rights agreements. As a result, Stewart and Hitchcock's estate became involved in the Supreme Court case. Its outcome led to the litigant, Sheldon Abend, becoming credited as a producer of the 1998 remake of Rear Window.
Түсірілім
Фильм Paramount Studios студиясында түсірілді, оның ішінде Гринвич Виллидж ауласының көшірмесі салынған үлкен жабық декорация болды. Дизайнерлер Хэл Перейра мен Джозеф Макмиллан Джонсон алты апта бойы өте егжей-тегжейлі және күрделі декорацияны жасады, ол Paramount студиясындағы өз түріндегі ең ірісі болды. Декорацияның ерекшеліктерінің бірі – фильмдегі жаңбыр көрінісіне арналған үлкен дренаж жүйесі. Олар сондай-ақ күндізгі және түнгі көріністер үшін табиғи көрінетін жарық эффекттерін жасауға мүмкіндік беретін өте күрделі жарық жүйесін құрастырды. Фильмде көрсетілген мекенжай – Нью-Йорктің Гринвич Виллиджіндегі 125 W. Ninth Street болғанымен, декорация 125 Christopher Street мекенжайындағы нақты ауланың негізінде салынған. Декорацияға мұқият көңіл бөлінгенмен, дыбысқа да ерекше назар аударылды, соның ішінде ауладан Джеффристің пәтеріне жеткен табиғи дыбыстар мен музыка қолданылды. Бір сәтте Бинг Кросбидің 1952 жылғы Paramount студиясының "Road to Bali" фильмінен "To See You Is to Love You" әнін орындағанын естуге болады. Саундтректе сол онжылдықтың басында Нат Кинг Коул ("Мона Лиза", 1950) және Дин Мартин ("That's Amore", 1952) танымал еткен әндердің нұсқалары, сондай-ақ Леонард Бернштейннің Джером Роббинстің "Fancy Free" балетіне (1944), Ричард Роджерстің "Lover" (1932) әніне және Фридрих фон Флотоудың "Марта" операсынан "M'appari tutt'amor" фрагменттері бар, олардың көпшілігі Paramount студиясының музыкалық баспаханасы Famous Music-тен алынған. Хичкок барлық Paramount фильмдерінде костюм дизайнері Эдит Хедті пайдаланған.
The film was shot entirely at Paramount Studios, which included an enormous indoor set to replicate a Greenwich Village courtyard. Set designers Hal Pereira and Joseph MacMillan Johnson spent six weeks building the extremely detailed and complex set, which ended up being the largest of its kind at Paramount. One of the unique features of the set was its massive drainage system, constructed to accommodate the rain sequence in the film. They also built the set around a highly nuanced lighting system which was able to create natural looking lighting effects for both the day and night scenes. Though the address given in the film is 125 W. Ninth Street in New York's Greenwich Village, the set was actually based on a real courtyard located at 125 Christopher Street. In addition to the meticulous care and detail put into the set, careful attention was also given to sound, including the use of natural sounds and music that would drift across the courtyard and into Jefferies' apartment. At one point, the voice of Bing Crosby can be heard singing "To See You Is to Love You," originally from the 1952 Paramount film Road to Bali. Also heard on the soundtrack are versions of songs popularized earlier in the decade by Nat King Cole ("Mona Lisa", 1950) and Dean Martin ("That's Amore", 1952), along with segments from Leonard Bernstein's score for Jerome Robbins' ballet Fancy Free (1944), Richard Rodgers' song "Lover" (1932), and "M'appari tutt'amor" from Friedrich von Flotow's opera Martha (1844), most borrowed from Paramount's music publisher, Famous Music. Hitchcock used costume designer Edith Head on all of his Paramount films.
Саундтрек
Фильмнің музыкасын жазуға тәжірибелі голливудтық композитор Франц Ваксманның есімі қатыстырылғанымен, оның үлесі тек басты тітрлер мен фортепиано әуенімен ("Лиза") шектелді. Бұл Ваксманның Хитчкок үшін жазған соңғы музыкасы болды. Режиссер фильмде негізінен "ішкі дыбыстарды" – кейіпкерлердің қалыпты өмірінен туындайтын дыбыстарды пайдаланды.
Although veteran Hollywood composer Franz Waxman is credited with the score for the film, his contributions were limited to the opening and closing titles and the piano tune ("Lisa"). This was Waxman's final score for Hitchcock. The director used primarily "diegetic" sounds—sounds arising from the normal life of the characters—throughout the film.
Шығару
1954 жылғы 4 тамызда Нью-Йорктегі «Риволи» театрында Біріккен Ұлттар Ұйымының өкілдері мен «әлеуметтік және ойын-сауық саласының белгілі тұлғалары» қатысқан фильмнің қайырымдылық премьерасы өтті. Жиналған қаражат Американ-корей қорына (Корей соғысы аяқталғаннан кейін құрылған және президент Эйзенхауэрдің бауыры Милтон С. Эйзенхауэр басқарған көмек ұйымы) берілді. Алғашқы көрсетілім кезінде «Тыңғыш терезе» фильмі Солтүстік Америкадағы кинотеатрларда 5,3 миллион долларлық кассалық табыс әкелді.
On August 4, 1954, a "benefit world premiere" was held for the film, with United Nations officials and "prominent members of the social and entertainment worlds" at the Rivoli Theatre in New York City, with proceeds going to the American–Korean Foundation (an aid organization founded soon after the end of the Korean War and headed by Milton S. Eisenhower, brother of President Eisenhower). During its initial theatrical run, Rear Window earned $5.3 million in North American box office rentals.