Кіріспе

Жаңа сикх және индуистік тегінен туындаған діни қозғалыс

Қазіргі заманғы Сант Мат қозғалыстары, көбінесе Радха Соами дәстүрінде, Америка Құрама Штаттарында, Еуропада, Австралияда, Латын Америкасында және әсіресе Үндістанда белсенді эзотерикалық философиялық қозғалыстар болып табылады. Бұл қозғалыстар Сант Маттың сикхизммен және индуизмдегі карма мен қайта туу сияқты ой элементтерімен байланысын көрсетеді. Олар Сант Маттың суфизм элементтерін де қамтитынын және көптеген діни топтар мен ұйымдарға ықпал еткенін мәлімдейді. Олар бұл рухани жолды "Жан ғылымы" немесе "Сант Мат" – "әулиелердің үйретіктері" деп атайды. Жақында бұл "Өмір жолы" немесе "Жанның өмір сүруі" деп сипатталды. Ол Сурат Шабд Йога деп аталатын практикалық йога жүйесін қамтиды. Қазіргі заманғы Сант Мат қозғалыстары бұрынғы және қазіргі мистиктердің ортақ дәстүріндегі жеке және құпия рухани даму жолын енгізетінін айтады. Олар рәсімдердің, дін қызметкерлерінің, міндетті жарналардың немесе міндетті жиналыстардың қажетсіздігін талқылайды.

Кіріспе

Қазіргі заманғы Сант-Маттың негізгі ілімі, оның ұстаздары айтқандай, барлығы біздің ішімізде және Құдай біздің ішімізде жатыр. Сыртқы әлем – ішкі шындықтың тек бейнесі немесе көрінісі ғана. Сондықтан өзіңді тану, жоғары өзіңді тану және Құдайды тану (теориялық зерттеу емес, іс жүзіндегі жоба ретінде қарастырылады) – Сант-Маттың негізгі тақырыптары. Кирпал Сингх Сант-Матты Сурат Шабд Йоганың синонимі ретінде сипаттайды, ол – Дыбыс Ағынының йогасы, немесе жай ғана Шабд Йога, бұл медитация әдісі алғашқыда Солтүстік Үндістанда оқытылып, тәжірибеленген. Сингх Шабд Йоганың жақтастары бұл жолдың көптеген йогалар мен рухани жолдарға тән аскетизм мен қиыншылықтарды талап етпейтінін айтады. Сондықтан оны кейде «Сехадж» (оңай) йога деп атайды. «Сант-Мат» үнді терминінің кеңінен қабылданған аудармалары – «Қасиеттілердің ілімі» және «Ұстаздардың жолы». Айта кетейік, бұл екеуі де осы тақырыптағы маңызды еңбектердің атаулары болып табылады. Терминнің тағы бір жиі қолданылатын анықтамасы Сант Кирпал Сингхтің «Өзіңді таны» кітабында келтірілген:

Адам осы ғылымды сипаттау үшін үнемі жаңа есімдер мен терминологияны өзгертеді немесе енгізеді. Ұстаздарды Санттар деп атады, ал білімнің мәнін – Мат деп атады, осылайша «Сант-Мат» термині пайда болды, ол қазіргі уақытта көбінесе Ұстаздардың жолын атау үшін қолданылады. Шабд Йога, Сурат Шабд Йога, Сехадж Йога сияқты басқа да терминдер осы ғылымды сипаттау үшін қолданылады. Санскрит тілінде «Сант» сөзі – ең жоғары дәрежедегі Ұстазды білдіреді, ал «Мат» – жеке тәжірибеден кейін білікті адам жасаған нақты пікір немесе тұжырым. Сондықтан бұл ғылымның негізі – адамдағы Өзінің іс жүзіндегі тәжірибесіне негізделген деректерді сынап қарау, мұқият зерттеу және өмір бойы жеке тексерудің нәтижесі. Бұл Өзіңді тану тәжірибесін білікті Ұстаз оған жүгінген әрбір адамға беруге дайын. Сондықтан Сант-Мат – бұл қасиеттілердің ілімі, жүйесі және жолы.

Географиялық таралуы

Қазіргі заманғы Сант-Мат қозғалыстары бүкіл әлемде кездеседі. Рада Соами Сатсанг Биас – 19-шы ғасырдың басында Жамал Сингх бастаған миссия, 1891 жылдан бері оның штаб-пәтері "Дера Баба Жамал Сингх" деп аталады, ол Солтүстік Үндістандағы Биас өзенінің жанында орналасқан. Оның ұстазы Шив Даяль Сингхтің шамамен 500 ізбасары болған, ал егер біреу ұстазды көруге ниеттенсе, оның Аградағы үйіне бару қажет еді. Оның рухы Радасоами Орталық Сатсангда, Үндістанның Агра қаласындағы Дайалбагта жалғасуда. Жамал Сингхтің шамамен 2500 ізбасары болған және ол ұстаз ретінде Беастан бірнеше жүз шақырымнан асып кетпеген. Баба Саван Сингх Үндістаннан тысқары жерлерге саяхаттамаған, бірақ оның 100 000 (бір лак) дейін ізбасары болған деп есептеледі, олардың кейбіреулері шетелдіктер еді. Джагат Сингх те Үндістаннан тысқары жерлерге бармады. Шаран Сингх шетелге саяхат жасады, ал қазіргі шебері Гүриндер Сингх шамамен 90 елге сапар шегеді. Бүгінде Рада Соами Сатсанг Биас алға жетекшілік етеді және барлық қасиеттілердің үйретімдерін қамтиды. Бұл қозғалысты басқарамын деп мәлімдейтін түрлі рухани көшбасшылар қазір әлемнің түкпір-түкпірінде жиі саяхаттайды.

Қатынасты қозғалыстар

Жаңа діни қозғалыс Экканкар кейбір адамдар Сант Мат дәстүрінен туындаған деп есептейді. Экканкарды негіздеген Пол Твитчелл Кирпал Сингхтің шәкірті болған. Сатпал Махарадж сондай-ақ Манав Уттан Сева Самити ұйымын құрды.