Кіріспе

Үндістандық рухани ұстаз (1894–1969)

Мехер Баба (туған Мерван Шериар Ирани; 25 ақпан 1894 – 31 қаңтар 1969) – өзінің заманында Аватар, яғни адам түріндегі Құдай екенін айтқан үндістандық рухани ұстаз. Ол 20-шы ғасырдың рухани тұлғасы болды, оның жүздеген мың ізбасары болды, олардың көп бөлігі Үндістанда, ал қалғандары Солтүстік Америкада, Еуропада және Австралияда тұрды. Мехер Бабаның сана картасы «суфи, ведалық және йогалық терминологияның бірегей үйлесімі» деп сипатталған. Ол барлық тіршілік иелерінің мақсаты – өздерінің құдайлық жаратылысын сезіну және Құдайдың толық бірлігін түсіну екенін үйретті. 19 жасында Мехер Баба жеті жылдық рухани өзгеріске ұшырады, осы кезеңде ол Хазрат Бабажан, Упасни Махарадж, Ширдидің Саи Бабасы, Таджуддин Баба және Нараян Махараджпен кездесті. 1925 жылы ол 44 жыл бойы үнсіздік сақтады, осы уақыт ішінде алдымен әріптер тақтасы арқылы, ал 1954 жылдан бастап толықтай қол қимылдарымен, аудармашы көмегімен қарым-қатынас жасады. Ол Құдайды тануға ұмтылғандарға махаббат пен өзінен бұлжымайтын қызмет етуді ерекше атап көрсетті. Оның басқа да ілімдеріне кемелді ұстаздар, Аватар және рухани жолдың әртүрлі сатылары туралы әңгімелер кірді, ол оларды инволюция деп атады. «Құдай сөйлейді» және «Дискурстар» атты еңбектері оның ең маңызды жазбаларының бірі саналады. Ол ондаған жылдар бойы сөйлеуден бас тартты, содан кейін жазбаша түрде хабарласудан да бас тартты. Бұл практика оның кейбір ізбасарлары арасында әлі де талқыланып жүр.

Кеңейтілген ықпал

Оның мұрасына ол Үндістанда құрған «Аватар Мехер Баба» қайырымдылық қоры және ақпарат тарату мен қасиетті сапарлар үшін бірнеше орталық кіреді. Ол поп-мәдениетті қалыптастырушыларға әсер етті және «Қорықпа, бақытты бол» деген кең таралған сөз тіркесін енгізді. Бұл Бобби Макферриннің 1988 жылы шыққан сол аттас әнінде пайдаланылды. Оның ізбасарларының арасында Мелани Сафка және Пит Тауншенд сияқты белгілі музыканттар, сондай-ақ сэр Том Хопкинсон сияқты журналистер болды. 1971 жылы Мехер Бабаның АҚШ-тағы ізбасарларының саны шамамен 7000-ге жетеді деп есептелді. Кейбір сарапшылар бұл қозғалыстың көлемі Мехер Бабаның ізбасарларының үгіт-насихат жұмысын аз жүргізуіне байланысты кем бағаланғанын, ал 1975 жылы бұл қозғалыс Харе Кришна қозғалысынан гөрі ірі болғанын айтады. Мехер Бабаның суфилік әсері Ширдидегі Саи Бабадан келгенін айтады, оны Мехер Баба Құтб деп атады. Дегенмен, кейбір сарапшылар Мехер Бабаның суфизмді түсіндіруі универсализм мен догматизмге қарсы тұрудан басқа суфизм қозғалысымен көп ортақ емес екенін мәлімдейді.

Ерте өмір

Мехер Баба 1894 жылы Үндістанның Пуна қаласында (бұрынғы Пуна) ирандық зороастрийлік ата-анасының отбасында дүниеге келді. Ол Шерриар Иран мен Ширин Иранның екінші ұлы, Меруан Шерриар Ирани деп аталды. Шеріар Ирани – Пуна қаласында қоныстанғанға дейін рухани тәжірибелер іздеп жылдар бойы саяхаттаған парсы зороастрийі. Бала кезінде Баба дүниежүзілік жаңалықтармен қарым-қатынаста болып, қайырымдылыққа ақша жинау мақсатында "Космополитан" клубын құрды. Ол көптеген музыкалық аспаптарды ойнаған және ақын болған. Бірнеше тілді жақсы білген ол Хафез, Уильям Шекспир және Перси Биш Шеллидің поэзиясын ұнатқан. Оның рухани өзгеруі 19 жасында басталып, жеті жылға созылды. 19 жасында ол мұсылман дінінің қарт әйгілі кісісі Бабажан хазретпен кездесті. Ол оның тұрған ағашының жанынан велосипедпен өтіп бара жатқанда, ол оны шақырды. Оған жақындағанда, ол оның маңдайынан сүйді, соның нәтижесінде тоғыз айға созылған транске енді, оны "құдайлық ләззат" деп сипаттады, денесін сезінбеді. Бабажан оның рухани көшбасшы болатынын болжады. Содан кейін ол Упасни Махараджбен кездесті, ол кейіннен оның мистикалық тәжірибесін күнделікті санамен үйлестіруге көмектескенін айтты, осылайша ол Құдайды түсіну сезімін жоғалтпай, әлемде өмір сүруге мүмкіндік берді. Келесі бірнеше жылда ол Таджуддин Баба, Нараян Махарадж және Ширдидің Сай Бабасы сияқты басқа да рухани тұлғалармен кездесті, олар Бабажан мен Упасни Махараджбен бірге Баба кейіннен осы дәуірдің бес "Кәміл ұстазы" болды деп мәлімдеді. 1922 жылдың басында, 27 жасында Баба өз шәкірттерін жинауға кірісті. Олар оған "Мехер Баба" деген есім берді, яғни "мейірімді әке". 1922 жылы Мехер Баба және оның ізбасарлары Мумбайда "Манзил-э-Мим" (Мұғалімнің үйі) құрды. Сол жерде Баба шәкірттерінен қатаң тәртіп пен бағынуды талап етуді бастады. Бір жылдан кейін Баба мен оның мандали Ахметнагардан бірнеше шақырым қашықтықтағы Мехерабад (Бақыт бағы) деп аталатын жерге көшіп барды. Бұл ашрам оның қызметінің орталығына айналды. 1920 жылдары Мехер Баба Мехерабадта мектеп, аурухана және емхана ашты, олардың барлығы тегін және барлық дін мен кастаға ашық болды. 1925 жылдың 10 шілдесінен өмірінің соңына дейін Мехер Баба үнсіздік сақтады. Ол өзінің мандали (шәкірттер тобы)мен ұзақ уақыт жеке өмір сүрді, осы уақытта ол көбінесе ораза ұстады. Ол сонымен қатар көп саяхаттап, қоғамдық жиналыстар өткізіп, мәжірімдер мен кедейлерге қайырымдылық жасады. Ол енді әуелде бор мен тақта арқылы, содан кейін әліпби тақтасымен, ал кейінірек өзіне тән ерекше ишаралар арқылы қарым-қатынас жасады. 1926 жылдың 1 желтоқсанында ол өзінің соңғы хабарын жазып, әліпби тақтасын пайдалануға көшті.

1930 жылдар Батыспен алғашқы байланыс

1931 жылдан бастап Мехер Баба Батысқа алғашқы сапарларын жасады. Сол онжылдықта Мехер Баба әлемді аралап, Еуропа мен АҚШ-қа бірнеше рет сапар шекті. Осы кезеңде ол батыстық шәкірттерінің алғашқы жақын тобымен байланыс орнатты. Осы жерде ол көптеген ізбасарларды жинады. 1940 жылдардың көп бөлігінде Мехер Баба «масттар» деп аталатын рухани ізденушілер тобымен жұмыс істеді, олардың айтуынша, олар ішкі рухани тәжірибелерге мағынып, әсер еткен. 1949 жылдан бастап, таңдалған «мандали» тобымен бірге, ол Үндістанды «Жаңа өмір» деп атаған кезеңде жасырын түрде аралады. 1931 жылы Англияға алғашқы сапарында ол Лондонға екінші дөңгелек үстел конференциясына бара жатқан Махатма Гандимен бірге SS Rajputana кемесімен сапар шекті. Баба мен Ганди кемеде үш рет кездесті. Олардың бірі үш сағатқа созылды. Британ баспасөзінде бұл кездесулер жарияланды, бірақ Гандидің көмекшісі: «Ганди ешқашан Мехер Бабадан көмек немесе рухани немесе басқа кеңес сұрамағандығын сеніммен айтуға болады» деді. Батыста Мехер Баба Гэри Купер, Чарльз Лоттон, Таллула Банкхед, Борис Карлофф, Том Микс, Морис Шевалье және Эрнст Любич сияқты бірқатар танымал тұлғалармен және суретшілермен кездесті. 1932 жылдың 1 маусымында Мэри Пикфорд пен Дуглас Фейрбенкс кіші Баба үшін Пикфэрде қабылдау ұйымдастырды, онда ол Голливудқа үндеу жасады. Роберт Элвудтың айтуынша, осыдан кейін Мехер Баба «30-шы жылдардың еншілес құштарлықтарының бірі» ретінде танылды. 1934 жылы Голливуд Боулда өзінің ұзақ үнсіздігін бұзатынын жариялағаннан кейін, Баба жоспарларын күрт өзгертті, RMS Empress of Canada кемесіне мінді және түсіндірмесіз Гонконгқа аттанды. Associated Press агенттігі «Баба «жағдай әлі толыққанды емес» дегенді ескере отырып, «жағдайдың жарылуын» келесі ақпанға дейін кейінге шешуге шешім қабылдады» деп хабарлады. Ол 1936 жылы Англияға оралды, бірақ 1950 жылдардың басына дейін АҚШ-қа қайта оралмады. 1930 жылдардың соңында Мехер Баба батыстық әйелдердің бір тобын өзіне қосылуға шақырды, ол Үндістанда Үндістан мен Британдық Цейлон аймақтарындағы саяхаттар сериясын ұйымдастырды, олар «Көк автобус саяхаттары» деп аталды. Саяхатшылар үйлеріне оралғаннан кейін көптеген газеттер олардың саяхатын сенсациялық оқиға ретінде жариялады. 1936 жылы Time журналында жарияланған «God Is My Adventure» мақаласында АҚШ-тың төрт жыл бұрын «ұзын шашы бар, жібек мұрты бар парсы, Шри Садгару [sic] Мехер Баба» есімді тұлғаға деген қызығушылығы сипатталған.

1950 жылдар Құдай сөйлейді және автомобиль апаттары

1952 жылы Прага маңында және 1956 жылы Үндістанда болған екі ауыр автокөлік апатынан кейін Мехер Бабаның жүру қабілеті шектелді. 1950-жылдары Баба Үндістаннан тыс жерде екі орталық құрды: Америка Құрама Штаттарының Оңтүстік Каролина штатындағы Мертл-Бичтегі Мехер рухани орталығы және Австралиядағы Брисбенге жақын орналасқан Аватардың мекені. 1952 жылдың сәуір айында ол Мехер рухани орталығын ашты. 1952 жылдың 24 мамырында Мехер рухани орталығынан Калифорния штатының Ожай қаласындағы Мехер тауына жол тартқанда, ол жолаушы болып отырған көлік Прага, Оклахома маңында қарсы бағыттан келе жатқан көлікпен соқтығысты. Ол және оның серіктері көліктен шығып, жарақат алды. Бабаның аяғы ауыр сынып, бетіне жарақат алды, мұрны сынды. Жарақат алғандар Солтүстік Каролина штатының Дарем қаласындағы Дьюк ауруханасында емделді, содан кейін Мертл-Бичке қайтып, қалпына келді. Миртл-Бичте Элизабет Паттерсонға тиесілі Юпон-Дюнде қалпына келгенде, ол суфилер тобының жарғысын жасаумен айналысты, оны «Суфизм қайта бағдарланды» деп атады. 1953 жылдың тамызында Мехер Баба Дехрадун қаласында алфавит тақтасын қолдана отырып, өзінің маңызды кітабы «Құдай сөйлейді, жаратылыстың тақырыбы және оның мақсаты» диктанттауды бастады. 1954 жылдың қыркүйегінде Мехер Баба Мехерабадта ерлерге арналған сахава өткізді, ол кейін «Үш керемет апта» деп аталды. Осы кезеңде Баба «Мехер Бабаның шақыруы» деп аталатын мәлімдеме жасады, онда ол өзінің Аватар екенін «басқалардың күмәні мен сеніміне қарамастан» қайта растады. Осы сахава соңында Мехер Баба өзінің «Құдай сөйлейді» кітабының толық қолжазбасын «Суфизм қайта бағдарланды» тобының екі мүшесіне – Людвиг Х. Димпфл мен Дон Э. Стивенске, Америкада редакциялау және жариялау үшін тапсырды. Кітап келесі жылы Додд, Мид және Компания баспасынан жарық көрді. 1954 жылдың 30 қыркүйегінде Мехер Баба өзінің соңғы мәлімдемесін жасады. 1954 жылдың қазан айында Мехер Баба алфавит тақтасын тастап, өмірінің соңына дейін қолданатын ерекше қол қимылдарымен қарым-қатынас жасауды бастады. 1956 жылдың 2 желтоқсанында Үндістанның Сатара қаласының сыртында Мехер Баба отырған көлік бақылаудан шығып, екінші ауыр автокөлік апаты болды. Баба жамбас сүйегін сынып, басқа да ауыр жарақаттар алды. Бабаның мандалысы Нилу қаза тапты. Бұл апат Бабаның денсаулығын нашарлатты. Дәрігерлердің болжамын күте алмаса да, Баба қайта жүре бастады, бірақ содан бері ол үнемі ауырсыну сезімінде және қимыл-қозғалысы шектелген күйде болды. 1958 жылы Батысқа сапары кезінде оны жиі бір орыннан екінші орынға көтеріп алып жүруге тура келді. 1956 жылы, АҚШ-қа бесінші сапарында Баба Нью-Йорктегі Дельмонико қонақ үйінде тұрып, содан кейін Оңтүстік Каролина штатының Мертл-Бич қаласындағы Мехер рухани орталығына барды. Шілдеде ол Вашингтонға барып, Араб-Америка мұнай компаниясының вице-президенті Джеймс Терри Дюстің әйелі Айви Дюстің үйінде достары мен шәкірттерін қабылдады. Содан кейін ол Австралияға аттанғанша Калифорния штатының Ожай қаласындағы Мехер тауына барды. АҚШ пен Австралияға соңғы сапары 1958 жылы жасалды.

1960 жылдар Кейінгі жылдар және есірткі қолдануды тоқтату туралы хабар

1962 жылы Баба өзінің соңғы көпшілік алдындағы іс-шараларының бірін өткізді – Үндістандағы Шығыс-Батыс жиналысы деп аталған жаппай кездесу. Осы жиналыстарда, Батыстың ізбасарларымен Үндістандық шәкірттері кездесетін болғанда, Баба мыңдаған адамға даршан берді, бұл оған физикалық қиындықтар туғызды. Денсаулығы нашарлағанға қарамастан, ол 1969 жылдың 31 қаңтарында қайтыс болғанға дейін ораза ұстау және уединениеге кетуді қамтитын, өзі "Жаһандық Жұмыс" деп атаған ісін жалғастырды. Оның Мехерабадтағы (Үндістан) самадхиі халықаралық қасиетті орынға айналды. 1960 жылдардың ортасында Баба Батыстағы есірткі мәдениетіне алаңдап, Тимоти Лири және Ричард Альперт сияқты бірнеше батыс ғалымдарымен хат алмасып, оларға рухани мақсаттар үшін галлюциногенді есірткілерді қолданудан бас тартуға кеңес берді. 1966 жылы Бабаның есірткі туралы сұрақтарға берген жауаптары "Таблеткадағы Құдай?" атты буклетте жарияланды. Мехер Баба есірткі қолданудың рухани зиян екенін және егер есірткі арқылы рухани жарыққа жету мүмкін болса, онда "Құдай Құдай болуға лайық емес" деді. Мехер Баба батыстағы жас шәкірттеріне осы хабарды таратуға бұйрық берді, осылайша олар Мехер Бабаның үйретулеріне хабардарлықты арттырды. Гарвардта білім алып, Фулбрайт стипендиясын алған Фредерик Чэпманмен сұхбатта, Мехер Баба бір жыл Үндістанда оқып жүргенде ЛСД-ні "денеге, психикаға және рухани жағдайға зиянды" деп сипаттап, "[оны қолдануды жалғастыру] ақылсыздыққа немесе өлімге әкеледі" деп ескертті. Осы кезеңде Америка Құрама Штаттары, Еуропа және Австралиядағы Бабаны жақсы көретіндер есірткіге қарсы науқан бастады. Кейбіреулер бұл науқанның нәтижесіз болғанын айтса да, ол Мехер Бабаға жаңа ізбасарларды әкелді. Сонымен қатар, Бабаның кейбір көзқарастары галлюциногендердің пайдасы мен қаупі туралы академиялық пікірталасқа енді.

Өлім және соңынан

1962 жылғы Шығыс-Батыс жиынынан бастап Мехер Бабаның денсаулығы нашарлай бастады. Денесіне тиген физикалық ауырлыққа қарамастан, ол оңашалану мен ораза ұстау кезеңдерін жалғастырды. 1968 жылдың шілдесінің соңында Баба өте қиын оңашалану кезеңін аяқтағанын және оның жұмысы "маған 100% қанағаттандырды" деп мәлімдеді. Ол бұл кезде коляскада отырды. Бірнеше айдың ішінде оның жағдайы нашарлап, медициналық түсіндірмесі жоқ бұлшық еттерінің спазмдарынан төсекке жатып қалды. Көптеген дәрігерлердің күтіміне қарамастан, спазмдар нашарлады. 1969 жылдың 31 қаңтарында Мехер Баба 75 жасқа толуына 25 күн қалғанда Мехеразаддағы үйінде дүниеден өтті. Ол соңғы қимылдарымен "Мен Құдай екенімді ұмытпаңдар" дегенді жеткізді. Дүниеден өткенге дейін Мехер Баба Пунада көпшілікке арналған дәрсен бағдарламасын өткізуге кең ауқымды дайындық жүргізді. Оның мандалысы үй иесінің қатысуынсыз дайындықтарды жалғастыруға шешім қабылдады. Осы "Соңғы Дәрсенге" АҚШ, Еуропа және Австралиядан жүздеген адамды қоса алғанда, бірнеше мың адам қатысты.

Тыныштық

1925 жылдың 10 шілдесінен 1969 жылы қайтыс болғанға дейін Мехер Баба үнсіздік сақтады. Ол бастапқыда әріптер тақтасын пайдаланып, кейіннен өзінің мандалиларының бірі, көбінесе Эрух Жессавала арқылы түсіндіріліп айтылатын ерекше қол қозғалыстарымен қарым-қатынас жасады. Мехер Баба өзінің үнсіздігін рухани жаттығу ретінде емес, тек оның жалпыға ортақ миссиясымен байланысты деп түсіндірді. Адамның Құдайдың сөздерін өмірге енгізе алмауы Аватардың үйретісін күлкіге айналдырады. Ол үйреткен мейірімділікпен өмір сүрудің орнына, адам оның атынан соғыстар жүргізді. Оның сөздерінің кішіпейілділігіне, тазалығына және шындығына ұмтылудың орнына, адам жеккөрушілікке, ашкөздікке және зорлық-зомбылыққа бой алды. Бұрынғы уақытта Құдай белгілеген қағидалар мен нұсқауларға құлақ аспағандықтан, осы Аватар түрінде мен үнсіздік сақтаймын. Мехер Баба жиі әрбір жүрекке «Сөзді» айтып, үнсіздігін «бұзатын» сәтті көрсетті, соның арқасында барлық тірі жандар рухани жаңа серпіліс алады. Мен үнсіздігімді бұзғанда, Менің махаббатымның күші барлық әлемге таралады, жаратылыстағы барлық тіршілік оны сезініп, біліп, қабылдайды. Бұл әрбір адамға өзінің шектеулерінен өзінің жолымен арылуға көмектеседі. Мен сені өзіңнен де артық жақсы көретін құдайлық сүйіктімін. Менің үнсіздігімнің бұзылуы сенің нағыз өзіңді тануыңа көмектеседі. Мехер Баба оның үнсіздігін бұзу әлемнің рухани эволюциясындағы шешуші оқиға болатынын мәлімдеді. Мен сол Сөзді айтқанда, алдағы жеті жүз жылда болатын оқиғалардың негізін қалаймын. Мехер Баба көп рет өлер алдында естілетін сөзбен үнсіздігін бұзуға уәде берді, көбінесе бұл оқиғаның нақты уақыты мен орнын атады, бірақ барлық замандас есептеріне сәйкес, Мехер Баба өліміне дейін үнсіздік сақтады. Оның үнсіздігін бұзбауы кейбір ізбасарларын көңілсіздікке ұшыратты, ал басқалары оны олардың сеніміне сынақ ретінде қарастырды. Кейбір ізбасарлары «Сөз» әлі де айтылатын болады немесе Мехер Баба физикалық емес, рухани жолмен үнсіздігін бұзды деп болжайды. Көптеген ізбасарлары оның құрметіне үнсіздік сақтап, Үнсіздік күнін тойлауды жалғастыруда.

Ұстазы

Мехер Бабаның ілімдерін екі негізгі санатқа бөлуге болады: жан мен Әлемнің табиғаты туралы метафизикасы және рухани ізденушіге арналған практикалық кеңестері. Екеуі де өзара байланысты. Оның метафизикасы көбінесе оның осы тақырыптағы негізгі кітабында, «Құдай сөйлейді» деген кітабында кездеседі. Онда оның космологиясы, өмір мақсаты және жанның эволюциясы туралы толыққанды мәліметтер бар. Ал рухани өмірге қатысты ілімдері көбінесе «Дискурстар» кітабында қамтылған, бірақ ол «Құдай сөйлейді» кітабындағы ойларды толықтыратын немесе күшейтетін көптеген метафизикалық мәселелерді де қамтиды.

Құдай сөйлейді

"Құдай сөйлейді" кітабында Мегер Баба жанның бастапқы санасыз құдайлық күйінен саналы құдайлыққа жету жолын сипаттайды. Бұл жол – қиялдың саяхаты, онда Құдайдың бастапқы, бөлінбеген күйі сансыз жеке жандарға айналуды елестетеді, оларды шексіз мұхиттағы көпіршіктермен салыстырады. Әрбір жан саналы болуға деген құштарлықпен жетеледі, сананың ең қарапайым түрінде саяхатын бастайды. Бұл шектеу оны одан әрі дамып, саналы деңгейге жететіндей, жетілген форманың қажеттігін тудырады. Сана, әрбір форманың қабылдай алатын әсерлеріне байланысты өседі. Бабаның сөзіне қарағанда, әрбір жан эволюция арқылы саналы құдайлықты іздейді, яғни тас/метал, өсімдік, құрт, балық, құс, жануар және адамнан тұратын жеті "патшалықтан" өтіп, қиялданған түрлерде өзін сезінеді. Жан өзін әрбір түрмен теңестіріп, осылайша иллюзияға тозады. Бұл түрлердің эволюциясы кезінде ойдың күші күшейеді, адам түрінде ой шексіз болады. Адам түрінде болса да, жан саналы құдайлыққа қабілетті, бірақ эволюция барысында жиналған барлық әсерлер – жалған, олар жанның өзін тануына кедергі келтіреді. Бұл кедергіні жеңу үшін, жан адам түрінде қайта тууы керек. Жан бұрынғы әсерлері жұқа немесе әлсіз болып, инволюция деп аталатын соңғы сатыға жететін деңгейге жетеді. Бұл саты да бірнеше рет адам болып тууды талап етеді, оның барысында жан ішкі саяхатын бастайды, арқылы өзінің Құдай екенін түсінеді. Баба бұл ішкі саяхатты жеті кезеңге бөліп, "жазықтықтар" деп атайды. Бұл процесс жетінші жазықтықта Құдайды танумен аяқталады, осымен жанның өмірлік мақсатына жетеді.

Сөйлеулер

Дискурстар – Мехер Бабаның рухани ізденушінің өсуіне қатысты тақырыптар бойынша берген түсіндірмелерінің жинағы. Осы тақырыптарға санскаралар (ой әсерлері), майя (іллюзия принципі), эгоның табиғаты, қайта туу, карма, зорлық-зомбылық және зорлық-зомбылықсыздық, медитация, махаббат, шәкірттік және Құдайды тану кіреді. Оның түсіндірмелерінде көбінесе Үндістан халық әңгімелері мен суфи мәдениетінен алынған оқиғалар кездеседі. Мысалы, "Ақылды адам мен әруақ" атты оқиға, адамға сенімсіздіктің қаншалықты күшті әсер ететінін көрсетеді, ал "Маджнун мен Лейла" оқиғасы, тіпті адамдар арасындағы инабатты махаббаттың да шәкірттікке қалай жетелеріне дәлелдейді. Мехер Бабаның ұсыныстары теорияны іс жүзіне асыру, ішкі құштарлықтардан бас тарту, адамзатқа немесе ұстазға өзімше қызмет ету, сергектік таныту және иллюзияға тозатын іс-әрекеттерден сақтануды қамтиды. Нақты моральдық ережелерді белгілемей, Баба кейбір іс-әрекеттердің неліктен адамды шектейтінін, ал басқалары азаттыққа қалай көмектесетінін түсіндіреді. Көптеген тарауларда сананың тәжірибедегі қарама-қарсылықтардың (мысалы, қуаныш пен қайғы, жақсылық пен жамандық) арасында қалай тұтқындалатынының механизмдері талқыланады және осы қарама-қарсылықтарды қалай жеңуге болатыны туралы ұсыныстар беріледі.

Кемел ұстаздар мен Аватар

Мехер Баба айтуынша, кез келген уақытта Жер бетінде 56 Құдайды таныған жан бар. Осы жандардың ішінде әрқашан өз дәуірінің бес кемелді шеберін құрайтын бес жан болады. Бес кемелді шебердің бірі қайтыс болғанда, оның орнын бірден басқа Құдайды таныған жан ауыстырады. Аватар, Бабаның сөзіне қарағанда, Құдайды таныған алғашқы жан. Бұл жан, түпнұсқа кемелді шебер немесе Ежелгі, ешқашан қайта тумауды тоқтатпайды. Баба бұл жанның индуизмде Вишну деп аталатын Құдайдың күйін, ал суфизмде Парвардигар деп аталатын Құдайдың күйін, яғни Құдайдың жаратылысты күзеуші немесе сақтаушы күйін бейнелейтінін көрсетті. Баба Аватардың Жер бетіне 700–1400 жыл сайын келіп, сол кездегі бес кемелді шебер арқылы жаратылысқа Құдайға қарай даму процесінде көмектесу үшін адам түріне "түсірілетінін" үйретті. Баба басқа дәуірлерде бұл рөлді Зороастр, Рама, Кришна, Будда, Иса және Мұхаммед атқарғанын мәлімдеді. Баба Аватарды "адамның қазіргісі мен болашағын өлшейтін өлшем" деп сипаттады. Ол адамзат құндылықтарының стандартын Құдайдың адамдық өмірі тұрғысынан түсіндіре отырып, ақиқатқа келтіреді. Мехер Бабаның көптеген ізбасарлары оның аватар екенін қабылдайды және оны "дүние жүзіндегі миллиондаған адамдар дәуірдің аватары және Құдайды таныған жан ретінде құрметтейді". Траст Мехер Баба қалдырған жарғыны сақтайды, бірақ топтарға рухани билік жүргізбейді. Сондай-ақ, Траст үгіт-насихатпен айналыспайды, сенім немесе догмаларды насихаттамайды және жаңа мүшелерді іздемейді. Баба үгіттеуге қарсы болды, "Маған үгіт-насихат немесе жарнаманың қажеті жоқ" деді. Оның орнына, ол өзінің ізбасарларын "Өмірлеріңнің өзі басқаларға сүйіспеншілік пен шындық туралы хабар болсын" және "Менің сүйіспеншілік пен шындық туралы хабарды мүмкіндігінше кеңінен таратыңыздар" деп шақырды. Мехер Бабаның кейбір ізбасарларында белгілі бір рәсімдер болмаса да, басқалары пуджа, аарти, дұға, музыка, пьесалар қою және Бабаның фильмдерін көру сияқты амалдарды орындайды. Көптеген ізбасарлар үшін бастысы – Мехер Баба мақұлдағандай өмір сүру, мысалы, марихуана мен психоделикалық есірткілерден аулақ болу және Құдайды сүйіспеншілікпен есінде сақтауға тырысу. Бабаның ізбасарларының жиналыстары көбінесе бейресми болып өтеді. Әміртитиде, яғни Бабаның қайтыс болған күні мен туған күніне жиналуға ерекше мән беріледі. Көптеген Бабаның ізбасарлары 10 шілдеде (Үнсіздік күні) үнсіздік сақтайды, бұл Бабаның өмір бойы ізбасарларынан жиі сұраған тілегіне бағыну. Аарти Үндістандағы Бабаның самадхисінде таңертең және кешке орындалады. Мехерабадта оның ізбасарлары Бабаның әдетін сақтап, әр айдың 12-сі күні дхуни отын жағады.

Танымал мәдениетте

Мехер Баба 1932 жылы сол кездегі танымал тұлғалармен байланыс жасағаны және Пол Брантонның "Құпия Үндістанда іздеу" (1934) атты еңбегіндегі көңіл көшірген баяны арқасында Батыста танымал болды. Бабаның есімі қайтыс болғаннан кейін Батыс поп-мәдениетінде әртүрлі айтулар арқылы тағы да кеңірек танылды. Мысалы, The Who тобының мүшесі Пит Тауншенд Бабаның ізбасары болды және 1969 жылы шыққан "Томми" атты рок-операсын оған арнады. The Who тобының 1971 жылғы "Baba O'Riley" әнінің аты Мехер Бабаның құрметіне берілді, ал Тауншенд Мехер Бабаға арналған бірнеше альбомдар мен музыкалық бейнефильмдер жазды, олардың ішінде "Happy Birthday", "I Am", "Who Came First", "With Love" және "You Alone Exist" бар. 1969 жылы үнді кинорежиссері Джагат Мурари Мехер Баба туралы "Ояндырушы" атты этнографиялық фильмді бірлесіп түсірді. 35 миллиметрлік, 118 минуттық фильмді Үндістанның Фильмдер бөлімі таратты. 1970 жылы Мелани Сафка ("Мелани" сахналық атымен танымал) "Lay Down (Candles in the Rain)" әніне сөздік кіріспеде Бабаны атады. "Candles in the Rain" жеке туынды ретінде "Meher Baba lives again" ("Мехер Баба қайтадан тірілді") деген сөздер жазылған. Бобби Макферриннің 1988 жылы "Грэмми" сыйлығын жеңіп алған "Don't Worry, Be Happy" әні Бабаның көптеген плакаттар мен шабыттандыратын карточкаларда кездесетін нақыл сөзінен шабыттанды. Эдида Нагешвара Рао түсірген түрлі үнді фильмдерінде Мехер Бабаның суреттері бейнеленген. "Swathi Kiranam" (1992) сияқты туындылар Мехер Баба орталығында, Андхра-Прадеш штатындағы Тапешварамда толығымен түсірілді, онда Мехер Бабаның ірі суреттері көрсетілген. Мехер Бабаның философиясының элементтері, сондай-ақ оның негізінде жасалған аты аталмаған кейіпкер комикс жазушысы және сценарист Дж.М. ДеМаттейстің шығармаларында пайда болды. Бабаның ықпалымен жазылған туындылардың ішінде ДеМаттейстің "Doctor Fate" және "Seekers into the Mystery" комикстеріне жазған сценарийлері бар. "The Theme of Creation" (2005) – американдық деректі фильм, оны Тим Телен түсірді, сценарийін жазды, монтаждады және режиссерлік етті. 2012 жылы Нидерландыда 1967 жылы түсірілген Мехер Бабамен эксклюзивті сұхбатты қамтитын "Nema Aviona za Zagreb" көркем фильмі көрсетілді. Сұхбатта Баба Құдайды тану мен есірткіге байланысты туындаған көріністердің арасындағы айырмашылықты түсіндірді, бұл сахна фильмнің маңызды бөлігі болды. "THE VISA – A Meher Baba film" фильмін 2018 жылы Sufism Reoriented ұйымының американдық жас ересектер тобы түсірді, онда Мехер Бабаның ізбасарлары, мысалы Наташа К. Мехта түсті. Meher Filmworks Мехер Бабаның қалпына келтірілген фильмдерін өндіреді және архивтейді.