Кіріспе
Дантенің "Тозақ" бөліміндегі сегізінші шеңбер – "Құдайлық комедияның" Тозағындағы орын. Данте Алигьеридің "Құдайлық комедиясының" бөлігі – Малеболге (/lang//m//æ//l/'/b//oʊ//l//dʒ/) немесе Алаяқтық, Тозақтың сегізінші шеңбері. Итальян тілінен аударғанда Малеболге «жаман шатқырлар» деген мағына береді. Малеболге – үлкен, конус тәрізді үңгір, ол он концентрлі дөңгелек орларға немесе шатқырларға бөлінген. Әрбір ор «болгия» (итальян тілінде «қалта» немесе «шатқыр») деп аталады. Ұзын көпірлер Малеболге шеңберінің сыртынан ортасына дейін созылады, доңғалақтың спицалары сияқты бейнеленген. Малеболге орталығында тоғызыншы және соңғы тозақ шеңбері орналасқан, ол Кокит деп аталады.
the location in Divine Comedy's Inferno
In Dante Alighieri's Inferno, part of the Divine Comedy, Malebolge (/lang//m//æ//l/'/b//oʊ//l//dʒ/) or Fraud is the eighth circle of Hell. Roughly translated from Italian, Malebolge means "evil ditches". Malebolge is a large, funnel shaped cavern, itself divided into ten concentric circular trenches or ditches. Each trench is called a bolgia (Italian for "pouch" or "ditch"). Long causeway bridges run from the outer circumference of Malebolge to its center, pictured as spokes on a wheel. At the center of Malebolge is the ninth and final circle of hell, known as Cocytus.
Шолу
Дантенің тозақ нұсқасында күнәлардың санаттары әртүрлі шеңберлерде жазаланады, шеңбердің тереңдігі (және сол шеңбер ішіндегі орналасуы) жазаның мөлшерін көрсетеді. Тозақтың жоғарғы шеңберлеріне орналасқан күнәкарлар салыстырмалы түрде жеңіл жазаға тартылады, ал тозақтың тереңдігіндегі күнәкарлар әлдеқайда ауыр азап көреді. Тоғыз шеңбердің сегізіншісі саналатын Малебольге – тозақтағы ең жаман орындардың бірі. Мұнда "қарапайым" алаяқтық жасаған күнәкарлар жазаланады (яғни, ерекше қастандық ниетсіз жасалған алаяқтық, ал қастандық немесе "құрама" алаяқтық – махаббат, туғандық және ар-ұяқ немесе қонақжайлық байланысына қарсы келетін алаяқтық тоғызыншы шеңберде жазаланады). Бұл санатқа жалған ақша соққандар, екі жүзділер, жемқорлар, азғырғандар, сиқыршылар және симонияшылар жатады. Данте мен оның жетекшісі Вергилий Малебольгеге Герион атты монстрдің арқасында кіреді, Герион – алаяқтықтың бейнесі, оның беті адал адамға ұқсас, бірақ "құйрығында" шаяндардың уы бар, ол оларды жетінші шеңберден бөліп тұрған терең жарға бойлап түсіреді, онда зорлық-зомбылық жасағандар жазаланады. Данте мен Вергилий Малебольгеден көпірлер жүйесі арқылы өтуді жоспарлайды, бірақ тозақтың талқандалуы кезінде қираған көптеген сынған жартастар мен көпірлер олардың жолын тосқаулайды. Сондықтан олар кейбір болгияларды жаяу өтуге мәжбүр болады және тіпті оларды бағыттау үшін демонға жүктеуі керек. Ақырында олар ішкі жартасқа жетеді, онда алыптарға қысқаша қарағаннан кейін, жауырық тілді Нимродқа, жауыздай Эфиальтеске және ауыр тізбекпен байланған Бриарейге көздері түседі, Вергилий алып Антейді тоғызыншы шеңбердің мұзды көлі – Кокитқа түсіруге көндіреді.
Малебранша
Малебранш, "Зұлым тырнақтар" деп аталатын он үш демон Малеболгедегі бесінші болгияны қорғайды. Олардың басшысы Малакода ("жаман құйрық"), ал қалғандары Скармильоне ("толқынды шаш"), Барбаричья ("ұсақ буырқанған сақал"), Алихино (Арлекин Арлекинодан туындаған), Калькабрина ("мұз үстінде жүретін"), Кагнаццо ("жаман иттің"), Либикокко ("махаббат ойығы"), Драгигнаццо (мүмкін, "дракон" және "күлімсіреу" сөздерінен), Цириатто (мүмкін, "кішкентай шошқа"), Граффиакане ("тырнақтап басатын ит"), Фарфарелло ("көбелек"), Рубиканте (мүмкін, "қызыл" немесе "қаһарлы"), және мәтінде аты аталмаған он үшінші Малебранш. Олар Вергилий мен Дантені жоқ жерге бағыттап, алдауға тырысады.
Бірінші Болгия (Пандерлер және Азғырушылар)
Бұл жерде жалтақтап, аздырушылар жазаланады. Олар өз шеңберлерінің шетімен тізіліп, бір қатарда жүруге мәжбүр, және мүйізді демонмен үнемі сауаттандырылады.
Екінші Болгия (Көңіл көтерушілер)
Көп жағымпаздық жасаған күнәкарлар осы болгияда жазаланады, олардың жағымпаздығындай лас адам нәжісі өзеніне мәңгілікке батырылады. Сол жерде Таис, гетера табылады.
Үшінші Болгия (Симоника)
Симониялықтар мұнда жазаланады. Олар тасқа қазылған үлкен шомылу қазандықтарында бас-аяғымен кері қайрылып, майлы оттармен аяқтары өртеледі. Оттың күші күнәкардың кінәсіне қарай артады. Болгия үшіншісіне сотталған папалардың бәрі бір қазандыққа түседі, ертеректері кейінірек келгендермен төмен итеріледі. Папа Николай III осы жерде табылады және Дантеге Папа Бонифаций VIII да келеді деп айтады.
Төртінші Болгия (Солдандар)
Бұл жерде болашақты білу үшін Құдайдың заңдарын бұрмалауға тырысқан сиқыршылар, жұлдыз жорамалдаушылар, көріпкелдер және тағы басқалар жазаланады. Олардың бас-мойындары кері бұрылып, мәңгілікке дейін шеңбер бойымен артқа қарай жүруге міндеттеледі. Көздері жасқа толып, соқыр болып, тік жолмен жүре алмайды. Осы ойыста Тирезиас және оның қызы Манто орналасқан.
Бесінші Болгия (Барраторлар)
Барраторлар (спекуляторлар, қорқытқыштар, шантажистер және адал емес бизнесмендер: өмірдегі өздерінің мүмкіндіктерін жеке байлыққа немесе өзге де артықшылықтарға қол жеткізу үшін пайдаланған күнәкарлар) қайнап тұрған битум мен шайыр өзеніне тасталып жазаланады. Егер осы парақорлардың біреуі битумнан қашуға тырысса, Malebranche деп аталатын, ілгектер мен тікендермен қаруланған, оларды жыртып-жаралауға дайын жын-шайтандар тобы оларды қадағалайды.
Алтыншы болгия ( екіжүзділер)
Екі жүзділер осы болгияда жазаланады. Олар шеңбер бойымен жүргенде ауыр қорғасыннан жасалған шапан киюге мәжбүр. Шапандар алтын түстес, монахтың қапшығына ұқсайды, бірақ ішкі жағы ауыр қорғасынмен қапталған, бұл екі жүзділіктің символы. Бұдан бөлек, Исаның өлім жазасын талап еткен парызшыл Қаяфа және Синедрионның барлық мүшелері осы шеңберде айқышқа қадалып, жерге бекітілген. Сондықтан, ауыр қорғасын шапан киген екі жүзділердің қатары олардың үстінен өтеді.
Жетіінші Болгия (Ұрылар)
Бұл болгияда алаяқ ұрылардың жандары бар. Inferno 24-те ұрылар жыландар, айдаһарлар және басқа да кекшіл жәндіктердің тістеуі мен байлауына түсетін, үздіксіз қайталанып отыратын азапқа ұшырайды. Ұрыларды жыландар шағады, олардың денелері күлге айналады, бірақ кейін қайтадан жаңа денеге ие болып, тағы да азапталады. Ал кейбіреулерін жыландар шағып, олардың өзі жыланға айналып, басқа жандарға жаза тағайындайды. Мұнда жандар бір-біріне қарсы келеді, бұл ұрлықтың қоғамды біріктіретін сенім мен бірлестік байланысын қалай бұзатынын көрсетеді. Inferno 25-те саяхатшы Флоренциялық ақсүйектердің біріне-бірі күшпен жабысып, денелерін есімдері жоқ жаратылысқа айналдырғанын көреді. Бұл түрленулер Овидийдің "Метаморфозаларындағы" Сальмакис пен Гермафродиттің бірігуі сияқты оқиғаларды еске түсіреді. Мұнда жандар жарқыраған отта жанып кетеді. Одиссейдің соңғы саяхаты мен "Құдайлық комедиядағы" саяхатшының саяхаты арасында көптеген ортақ белгілер бар. Екеуі де тереңірек түсінік іздеу үшін жолға шығады. Бірақ Одиссейдің білімге құштарлығы қате болды, нәтижесінде ол рухани құлауға ұшырады. Одиссейден айырмашылығы, саяхатшының саяхатын құдайлардың өзі белгілеген. Сондықтан саяхатшының өзіне бағытталған саяхаты апатқа ұшырамайды. Inferno 27-де саяхатшы Гвидо да Монтефельтромен кездеседі, ол Папа Бонифаций VIII-ден құтқарылу үмітімен жалған кеңес бергені үшін осы болгияға тығылып отыр. Ол Флоренциядағы қазіргі ахуал туралы сұрағаннан кейін, оның құлдырауы мен тозаққа түсуіне әкелген оқиғаларды баяндайды.
Тоғызыншы Болгия (Бейбітшілік себушілер)
Бұл жерде өмірде жанжалдарға, айқын жікке, келіспеушілікке себепкер болған күнәкарлар жазаланады; әсіресе шіркеуде немесе саясатта жік тудырғандар. Олар үлкен шайтанның қылышымен салған қорқынышты, бет-бейнесін бұрмалаған жарақаттармен шеңбер бойымен жүруге мәжбүр. Жақын жараның сипаты сол жанның жасаған күнәсін көрсетеді; кейбіреулерінде тек кескіндер немесе саусақтары мен бауырсақтары кесілген, ал басқалары басы кесілген, екіге бөлінген (жікшілдер ретінде) немесе толығымен ішек-қарны шығарылған. Мұнда азап шегушілердің арасында Мұхаммед, Ислам пайғамбары және оның күйеу баласы мен ізбасары Әли бар, екеуі де өз денелерін өзі кесіп, жарып тастайды, сондай-ақ 1173-74 жылғы көтерілістің қоздырушысы деп саналатын Бертран де Борн, кесілген басын шамшарақтай алып жүреді.
Оныншы Болгия (жалған өнімдер)
Жалғаншылар, өтірік немесе алхимия арқылы нәрсені өзгертуге тырысқандар, немесе жалғанды нағыз деп көрсетуге ұмтылғандар, мысалы, монета созғандар, осы жерде жазаланады. Бұл болгияда төрт бөлімше бар, онда фальсификаторлардың нақты топтары (алхимиктер, алаяқтар, қалпындама жасаушылар және жалғаншылар) қорқынышты, денсаулықты құртатын аурулар – бөртпе, ісік, жалқау және шеке аурулары сияқты түрлі жазаларға ұшырайды. Олардың арасында әкесін азғырғаннан кейін ақыл-есінен айрылған Мирра бар. Малеболге төменгі жиегін титан мен жер алыптары қорғайды, олардың көпшілігі Құдайға қарсы көтерілгені үшін тізгінталған. Ал одан арғы, алыптардың астында, тозақтың ең терең жері – Коцит жатыр.