Кіріспе
1688 жылы жарық көрген көркем шығарма. «Оруноко: немесе, Король құлы» – Афра Беннің (1640–1689) 1688 жылы Уильям Каннинг басып шығарған, ал сол жылы тағы екі көркем шығармамен бірге қайта жарық көрген прозалық туындысы. Одан соң ол пьеса ретінде де қойылды. Басты кейіпкер – Корамантиеннен шыққан африкалық ханзада, ол алданып құлдыққа түсіріліп, Суринамдағы еуропалық отаршыларға сатылады, сол жерде ол баяндаушымен танысады. Беннің мәтіні Оруноконың өмірі, махаббаты, көтерілісі және өлімі туралы бірінші тұлғадағы әңгіме. Бен, көбінесе алғашқы кәсіби әйел жазушы ретінде танылады, ол сәтті драматург, ақын, аудармашы және эссеші болған. Ол 1680 жылдары прозалық шығармалар жаза бастады, бұл театрлардың бірігуіне және жаңа пьесаларға деген қажеттіліктің азаюына байланысты болуы мүмкін. Өліміне бір жылдай уақыт қалғанда жарық көрген «Оруноко» кейде ағылшын тіліндегі алғашқы романдардың бірі деп есептеледі. 1970 жылдан бері «Орунокоға» қызығушылық артып келеді, сыншылар Бенді британдық әйел жазушылардың алғашқысі ретінде қарастырады және «Оруноконы» роман тарихындағы маңызды туынды деп санайды. Романның танымалдығын Томас Саузерннің 1695 жылы жасаған танымал театрлық бейімделуі арттырды, ол 17 және 18 ғасырларда британ сахнасында үнемі қойылды.
Oroonoko: or, the Royal Slave is a work of prose fiction by Aphra Behn (1640–1689), published in 1688 by William Canning and reissued with two other fictions later that year. It was also adapted into a play. The eponymous hero is an African prince from Coramantien who is tricked into slavery and sold to European colonists in Surinam where he meets the narrator. Behn's text is a first person account of Oroonoko's life, love, rebellion, and execution. Behn, often cited as the first known professional female writer, was a successful playwright, poet, translator and essayist. She began writing prose fiction in the 1680s, probably in response to the consolidation of theatres that led to a reduced need for new plays. Published less than a year before she died, Oroonoko is sometimes described as one of the first novels in English. Interest in Oroonoko has increased since the 1970s, with critics arguing that Behn is the foremother of British female writers, and that Oroonoko is a crucial text in the history of the novel. The novel's success was jump started by a popular 1695 theatrical adaptation by Thomas Southerne, which ran regularly on the British stage throughout the 17th and 18th centuries.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Оруноко: немесе, Патшалық құл - бұл баяндайтын шеңберде орналасқан салыстырмалы түрде қысқа роман. Баяндаушы Суринам колониясы мен оның тұрғындары туралы әңгімемен бастайды. Оның ішінде Африка патшасының немересі, Оруноко ханзадасы туралы тарихи әңгіме бар. Оруноко ханзадасы жас кезінде жауынгерлік даярлықтан өтіп, он жеті жасында тәжірибелі капитанға айналды. Жарыс кезінде ең жақсы генерал принц үшін өз жанын құрбан етеді. Осы оқиғадан кейін ханзада генералдың орнын алады. Оруноко "Әкесінің жеңістерінің кубогы" сыйлау үшін қайтыс болған генералдың қызына құрметпен баруды шешеді, бірақ ол бірден Имоинданы жақсы көреді және кейінірек оның қолынан үйленуге өтініш жасайды. Патша Имоинданы елдегі ең әдемі және сүйкімді деп сипаттағанын естіп, оған да ғашық болады. Оның ақыл-кеңестері Оруноконың талап еткенін айтқанына қарамастан, патша Имоиндаға патшалық парданы береді, осылайша ол Орунокоға уәде етілген болса да, оны өзінің әйелдерінің бірі болуға мәжбүр етеді. Имоинда патшаның гареміне (Отанға) кіреді, ал Оруноко патша оны зорлауға тым қарт деп ойлайды. Уақыт өте келе, ханзада оған жанашырлық танытқан Онахал (патшаның әйелдерінің бірі) мен Абоанның (ханзаданың досы) көмегімен кездесуді жоспарлайды. Принс пен Имонда қысқа уақытқа қайта қосылып, некелерін толықтайды, бірақ олар ақыр соңында анықталады. Имоинда мен Онахал өз әрекеттері үшін құл ретінде сатылады. Алайда патшаның кінәсі оны Орунокоға өтірік айтуға итермелейді, өйткені Имоинда құлдықтан гөрі өлім жақсы деп саналғандықтан, оның орнына жазаланды. Патша қайғырады. Кейін тағы бір тайпалық соғыста жеңіске жеткен Оруноко мен оның адамдары оның кемесінде еуропалық құл саудагеріне барады. Құл саудагері ханзада мен оның адамдарын құл ретінде сатып, оларды Батыс Үндістанға, Суринамға алып кетуге жоспарлайды. Оруноконы Трефри есімді корнуоллдық адам сатып алады, бірақ оның білім алуына және француз және ағылшын тілінде сөйлеу қабілетіне байланысты ерекше қарайды (ол өз француз ұстазынан үйренген). Трефри өзінің құл ретінде ұсталған өте әдемі әйелге ие болғанын және өзін оны зорлаудан сақтауы керектігін айтады. Орунокоға беймәлім, Трефри сол плантацияда жұмыс істейтін Имоинда туралы айтады. Екі ғашық құл есімдері Цезарь мен Клеменмененің астында қайта қосылады. Айтқыш пен Трефри кейіпкерге құрмет қонағы ретінде қарайды. Баяндаушы түрлі қызықты оқиғаларды, соның ішінде оқу, аң аулау, жергілікті ауылдарға бару және электрлік бақаны ұстап алу туралы баяндайды. Оруноко мен Имоинда өз құл үйінде ерлі-зайыпты ретінде өмір сүреді, ал ол жүкті болғаннан кейін Оруноко олардың отанына оралуын сұрайды. Оруноко губернатордың келуінің белгісіз уәделерімен тоқтатылғаннан кейін құл көтерілісін ұйымдастырады. Құлдар, соның ішінде Имоинда да ерлікпен күреседі, бірақ губернатордың орынбасары Биам оларға рақымшылық жасауды уәде еткенде, көпшілігі беріледі. Ұстап бергеннен кейін Оруноко мен Тоскан, оның қосалқы қолбасшысы, Бямның бұйрығы бойынша бұрынғы одақтастары жазаланады және қамшыланады. Оруноко өзінің абыройы үшін Бямды өлтіруге ант береді. Алайда ол Имоинданың өліміне байланысты жазалануы мүмкін деп қорқады. Екеуі де Имонданы өлтіру керек деп шешті, сондықтан Имонда оның қолынан қаза тапты. Оруноко орманға барып, күйеуін жоқтап, әлсіреп, қайырымдылығын аяқтай алмай қалады. Ол табылған кезде, өлімге батып қорқыныштылық танытуға шешім қабылдайды. Оруноко өзінің тамағын кесіп, ішін қашады және өзіне жақындауға тырысқан алғашқы адамды пышақпен шағады. Ол тұтқындалғаннан кейін, бағанаға байланады. Өлімге мойындайтын Оруноко Банистер оны бөлшектеп, бөлшектеген кезде темекі тарту үшін суретке сұрап алады.
Талдау
Роман бірінші және үшінші тұлғада жазылған, баяндаушы Африкадағы оқиғаларды екінші қолдан баяндайды, ал Суринамдағы оқиғаларға өзі куә болып, қатысады. Баяндаушы – Суринамға есімдерін атамаған әкесімен келген әйел, ол колонияның жаңа генерал-лейтенанты болуға тиіс болған. Бірақ ол сапарда аурудан қайтыс болады. Баяндаушы мен оның отбасы тегіне сәйкес, елді мекендегі ең жақсы үйге орналасады, ал баяндаушының жергілікті халықтар мен құлдармен кездесу тәжірибесі Оруноко мен Имоинданың басты сюжетімен өріледі. Оқиға соңында баяндаушы Суринамнан Лондонға кетеді. Құрылымдық тұрғыдан алғанда, повестьтің үш маңызды бөлігі бар, ол қатаң түрде өмірбаяндық ретпен баяндалмайды. Роман шындық туралы мәлімдемемен басталады, онда баяндаушы ойдан шығарылған немесе тым мұқият тарих жазбайтынын айтады. Ол өзі куәгер екенін және тек нақты оқиғаларға сүйене отырып, ешқандай әшекейлеусіз немесе жеке мақсатсыз жазатынын мәлімдейді. Суринам мен Оңтүстік Америка үндістерінің сипаттамасы беріледі. Баяндаушы жергілікті халықты күнәсіз және алтын ғасырда өмір сүрген адамдар деп санайды. Содан кейін ол Оруноконың Африкадағы тарихын айтады: атасының сатқындығы, Имоинданың тұтқындалуы және құл сатушы капитанның оны ұстауы. Содан кейін повесть Суринамға және қазіргі уақытқа оралады: Оруноко мен Имоинда қайта табысады, ал Оруноко мен Имоинда баяндаушымен және Трефримен кездеседі. Соңғы бөлім Оруноконың бүлігі мен оның салдары туралы баяндайды.
Өмірбаяндық және тарихи деректері
Оруноко қазір Афра Беннің романдарының арасында ең көп зерттелгені, бірақ ол өз өмірінде бірден үлкен жетістікке жете қойған жоқ. Жақсы сатылды, алайда Томас Саузерннің сахнаға қоюы (төменде қараңыз) осы әңгімені одан да танымал етті. Оның қайтысынан кейін көп ұзамай роман қайтадан оқыла бастады, содан бері романның баяндаушысы жасаған фактілік мәлімдемелер мен роман сюжетінің шындығына сеніммен қарастырылып, күмәнданулар туды. Бэн ханымның ақпаратты түзетуге немесе растауға мүмкіндігі болмағандықтан, алғашқы өмірбаяндар бірінші тұлғадағы баяндаушының Афра Беннің өзі болғанын және оның романындағы мәлімдемелерді оның өмірі туралы жазбаларына енгізген. Дегенмен, Оруноконың көркем шығарма екенін, ал оның бірінші тұлғадағы баяндаушысы – басты кейіпкерінің Джонатан Свифттың «Гулливердің саяхатындағы» Гулливер сияқты, немесе Дэниел Дефоның «Робинзон Крузодағы» кеме апаттаған баяндаушысы, не «Ақ ванна туралы әңгімедегі» бірінші тұлғадағы баяндаушыдан гөрі шындыққа сәйкес емес екенін еске алу маңызды.
Баяндаушыдағы факт пен ойдан шығарылған
Қазіргі зерттеушілер Оруноконың баяндаушысы Афра Бенді бейнелей ме, жоқ па, және егер бейнелесе, шындықты айтады ма, әлі де анық емес. Ғалымдар бір ғасырдан астам уақыттан бері Беннің Суринамға барып-бармағанын және барса, қашан барғанын талқылап келеді. Бір жағынан, баяндаушы колонияда қойларды "көргенін" айтады, бірақ ол кезде қоныс Вирджиниядан ет импорттауға мәжбүр болған, себебі қойлар, әсіресе, онда тіршілік ете алмайтын еді. Сонымен қатар, Эрнест Бернбаумның "Миссис Беннің Орунокосы" еңбегінде айтылғандай, Орунокодағы маңызды мәліметтердің бәрі 1660 жылдары Лондонда тараған Уильям Бям мен Джордж Уорреннің баяндамаларынан алынған болуы мүмкін. Дегенмен, Дж. А. Рамсаран мен Бернард Дхуик атап көрсеткендей, Бен колонияның егжей-тегжейлі және нақты сипаттамасын береді. Топографиялық және мәдени сәйкестік сол кездегі роман және пьеса оқырмандары үшін Томас Кидтің дәуіріндегідей маңызды болған жоқ, және Бен әдетте басқа да әңгімелеріндегі орындардың дәлдігіне мән бермейтін. Оның пьесаларында нақты орналасқан жерлер көрсетілмейді, ал әңгімелерінде топографиялық сипаттамаларға көп уақыт бөлмейді. Екіншіден, Орунокода аталған барлық еуропалықтар 1660 жылдары Суринамда болған. Соңында, романдағы нақты адамдардың мінез-қалпы Беннің саяси көзқарастарымен сәйкес келеді. Бен өмір бойы адал роялист болды, ал оның туындыларында адал роялистер мен қарапайым және жаман республикашылдар/парламентарийлерге қарсы тұратын дворяндар бейнеленеді. Бям мен Джеймс Баннистер, Интеррегнумдағы нақты роялистер, қаскөй, еріншекті және садистік деп сипатталса, Джордж Мартен, Кромвельдің республикашылы, ақылды, көңілді және әділ болып келеді. Романда Оруноко Бямды, содан кейін өзін өлтіруді жоспарлайды, бұл Аллиннің лорд Уиллоубиді өлтіріп, содан кейін өзін-өзі өлтіруімен үйлеседі, себебі ол "еркіндік пен құрметпен өмірімді өткізе алмасам, оны сақтаудың қажеті жоқ" деді. Ол Уиллоубиді жаралап, түрмеге қамалады, онда өзін-өзі өлтірді. Оның денесі тұғырға апарылып, онда барбекю орнатылды; мүшелері кесіліп, бетіне лақтырылды, ішектері барбекюдің астында өртелді. Басы кесіліп, денесі төрт бөлікке бөлінді, ал құрғақ барбекю немесе қуырылғаннан кейін басы Пархамдағы (Уиллоубидің Суринамдағы резиденциясы) бағанаға ілінді, ал денесінің бөліктері колонияның ең маңызды жерлеріне қойылды. Олардың жағдайы үмітсіз болды, және құлдар, келісімшарт бойынша жұмыс істеушілер және жергілікті тұрғындар қонысқа шабуыл жасады. Дегенмен, Орунокодағы оқиғаға ұқсас бірде-бір көтеріліс болған жоқ. Бұдан бөлек, Оруноконың кейіпі басқа құлдардан физикалық жағынан ерекшеленеді: терісі қараңғы, мұрны римдік және шашы түзу. Тарихи деректердің жоқтығы, кейіпкердің физикалық сипаттамасының ықтимал еместігі (сол кездегі еуропалықтардың нәсіл туралы нақты түсінігі болмаған және "нәсілдік" ерекшеліктердің тұқым қуалайтынына сенбегендігі) және кейіпкердің еуропалық әдептілігі оның толығымен ойдан шығарылғанын көрсетеді. Сонымен қатар, кейіпкердің аты жасалма. Йоруба тілінде ұқсас есімдер бар, бірақ Суринамдағы африкалық құлдар Ганадан келген. Басқаша айтқанда, "Оруноко" Суринам колониясы құрылған Ориноко өзенінің атауымен сәйкес келеді, сондықтан кейіпкерді дұрыс басқарылмаған аймақтың символы ретінде қарастыруға болады. Оруноко және оның отарлаушылар үшін аристократиялық құндылықтардың, құлдықтың және мәнінің дағдарысын бейнелеуі жаңа әлем мен отарлаудың өзін көрсетеді: Оруноко сияқты адам Ориноко сияқты жердің белгісі. "Оруноко" атауы темекімен де байланысты.
blockquote|where a Barbicue was erected; his Members cut off, and flung in his face, they had his Bowels burnt under the Barbicue his Head to be cut off, and his Body to be quartered, and when dry barbicued or dry roasted his Head to be stuck on a pole at Parham (Willoughby's residence in Surinam), and his Quarters to be put up at the most eminent places of the Colony. their cases were hopeless, and both slaves, indentured servants, and local inhabitants attacked the settlement. There was no single rebellion, however, that matched what is related in Oroonoko. Further, the character of Oroonoko is physically different from the other slaves by being blacker skinned, having a Roman nose, and having straight hair. The lack of historical record of a mass rebellion, the unlikeliness of the physical description of the character (when Europeans at the time had no clear idea of race or an inheritable set of "racial" characteristics), and the European courtliness of the character suggests that he is most likely invented wholesale. Additionally, the character's name is artificial. There are names in the Yoruba language that are similar, but the African slaves of Surinam were from Ghana. Alternatively, it could be argued that "Oroonoko" is a homophone for the Orinoco River, along which the colony of Surinam was established and it is possible to see the character as an allegorical figure for the mismanaged territory itself. Oroonoko, and the crisis of values of aristocracy, slavery, and worth he represents to the colonists, is emblematic of the new world and colonisation itself: a person like Oroonoko is symptomatic of a place like the Orinoco. The name "Oroonoko" is also associated with tobacco.
Құлдық және Бэннің көзқарасы
Биограф Джанет Тоддтың айтуынша, Бэн құлдыққа принципиалды түрде қарсы болған жоқ. Ол күшті топтардың әлсіздерді құл етуін қабылдады, сондай-ақ ол "Түріктердің" еуропалықтарды құлға айналдыру туралы шығыс әңгімелерімен өскен болуы мүмкін. Бэннің неке қиғаны дәлелденбесе де, күйеуіне ең мүмкін үміткер – Йохан Бэн, ол "Король Давид" кемесімен Гамбургтен теңізге шыққан. Бұл Йохан Бэн құл сатушы болған, ал ол Лондонға қоныс аударуының себебі, мүмкін, Суринам колониясымен голланд саудасын жалған тудың астында жүргізу үшін коммерциялық жамылғы болғандығы. Егер Афра Бэн құлдық институтына қарсы болған болса, онда ол құл саудагеріне үйленбеуі ықтимал. Сонымен қатар, оның некеде бақытсыз болғаны анық, ал күйеуінің қайтысынан жиырма жыл өткен соң жазылған "Оруноко" романында Оруноконы алдап, тұтқынға алған құл кемесінің капитанынан зұлым ешкім жоқ. Сондай-ақ, Бэннің құлдыққа деген көзқарасын Оруноко мен Имоинданың сипаттамалары арқылы түсіндіруге болады, екеуі де оң қасиеттерімен ерекшеленеді. Оруноко – күшті, батыл, ерлік көрсеткен тұлға, ал Имоинда – әдемі және таза. Романның соңғы сөздері баяндаушының кінәсін аздаған дәрежеде жоққа шығарады, бірақ ол қайғырып, құрмет көрсететін жеке адам үшін және ол жазған жеке адам үшін, ал құлдықтың өзіне қарсы наразылық білдірмейді. Табиғи патшаны құл етуге болмайды, және Бэн Суринамда жазған "Жас патша" пьесасында айтылғандай, патшасыз ешбір ел гүлдене алмайды. 1685 жылдың ақпан айында II Карл қайтыс болды, ал сол жылы таққа II Джеймс отырды. Джеймстің Рим католиктігі және Рим католиктігін мойындаған әйеліне үйленуі бұрынғы парламенттік күштерді қайтадан бүлік туралы сөйлеуге итермеледі. Оруноконың жазылуы осындай атмосферада болды. Романның ең ерекше ерекшеліктерінің бірі – Оруноконың патшаның сөзі қасиетті екенін, патша ешқашан анттарына қиянат жасамауы керек екенін және адамның құндылығының өлшемдері – анттарын сақтауы екенін қайта-қайта айтуы. Джеймске адал болуға ант берген адамдар жаңа патшаны табудың жолын іздеп жүргендіктен, адалдыққа қатысты бұл талап олардың санасына терең сіңген болуы керек. Сонымен қатар, роман голландтарға және демократияға қарсы, тіпті жоғарыда айтылғандай, Беам сияқты адал емес бұрынғы монархистерге қарағанда Трефри сияқты адал бұрынғы республикашыларды мақтаса да. Уиг партиясының таққа үміткері Ораньелік Вильгельм болғандықтан, романның Суринамдағы голландтардың жасаған зұлымдықтарын еске түсіруі және патшалықтың құдайлық және эманациялық табиғатына қатысты талаптары Торилердің наразылығын оятуға бағытталған болуы мүмкін. Бэннің жағы бәсекеде жеңіліске ұшырайды, ал Даңқты революция 1701 жылғы Елдестіру актісімен аяқталады, осы акті бойынша монархты таңдауда протестантизм қандық процестерден басымдық алады. Шын мәнінде, Стюарттардың ісі осылай сәтсіздікке ұшырады, сондықтан "Оруноко" романының өзектілігін оқырмандар байқамай қалуы мүмкін.
Әдеби маңызы
Оруноконың "бірінші ағылшын романы" екендігі туралы таластарды қорғау қиын. Романды жанр ретінде анықтаудың қалыпты қиындықтарына қоса, Афра Бен Орунокодан бұрын кем дегенде бір хаттар романын жазған. "Ақсүйек адам мен оның қарындасы арасындағы махаббат хаттары" атты эпистолярлық туынды Орунокодан бес жылдан астам бұрын жарық көрген. Дегенмен, Оруноко – тура сюжетке ие және биографиялық үлгіде жазылған алғашқы романдардың бірі. Ол театрлық драма, баяндама және өмірбаянның үйлесімінен тұрады, оны роман деп тану оңай. Жақында (және 20 ғасырда сирек) бұл роман 17 ғасыр саясаты мен 16 ғасыр әдебиеті контекстінде қарастырылып келеді. Джанет Тодд Беннің Отеллоны терең құрметтегенін және романнан Отеллоның элементтерін танығанын айтады. Беннің ұзақ шығармашылық жолында оның туындылары жиі патшалық мәселелеріне тоқталады, ал Беннің өзі радикалды философиялық позицияны қабылдады. Оның шығармалары ақсүйек тегінің қадір-қасиетіне күдік тудырып, патшалық билік пен ұлы көшбасшылардың керемет күшін қайта-қайта дәлелдейді. Оруноко кейіпкері Беннің сұрақтарына жауап береді – ол табиғи патша және табиғи көшбасшы, киелі және жеке күшті адам, ал оның қарсыластары тек тегімен ғана мақтанса білетін, бірақ нағыз күші жоқ ақсүйектер.
Жаңа әлемнің көрінісі
Оруноко арқылы Афра Бен заманауи әдеби мәселелерді, көбінесе жанрлар бойынша бөлінетін, біртұтас туындыға біріктіруге қадам жасады. Қайта жаңғырту әдебиетінде үш ортақ элемент болды: Жаңа әлем, сарайлық романтика және батырлық трагедия тұжырымы. 1663 жылы көрнекті драматург болған Джон Драйден «Үнді патшайымы» пьесасын және оның жалғасын «Үнді императоры» пьесасын жазды. Екі пьесада да Қайта жаңғырту әдебиетінің үш аспектысі бар, және «Бен осы екі пьесамен да таныс болған», оның жазуына олардың ықпалы сезіледі, бұл әңгіменің басында айқын көрінеді. Бен Қайта жаңғырту тақырыптарын жаңартып, оларға жаңалық қосты. Беннің элементтерді өзгертуінің себебі Оруноко Қайта жаңғырту кезеңінің соңында жазылғандығында болуы мүмкін. Оқырманға бұл тақырып белгілі болғандықтан, Бен оларға жаңа нәрсе ұсынғысы келді. Бен Жаңа әлемнің орнын өзгертіп, оқырмандарға беймәлім орта жасады. Әдеби қабілетін одан да сынап, Бен Ескі әлемді қайта жасайды. Бен оқырмандарға экзотикалық әлемді ұсынады, олардың ойларын егжей-тегжейлі сипаттамалармен толтырады. Бен ескі Қайта жаңғырту элементтерін жаңа элементтермен біріктірген алғашқы адам болды. Жаңа әлем бұрынғы ғасырлардағыдай Мексикада емес, заманауи Кариб теңізінде орналасқан. «Жаңа әлем» оқырмандарға «Америкадағы Суринам деп аталатын, Батыс Үндістандағы колония» туралы мәлімет берді. Бен бұрынғы жұмысына қарама-қайшы, табиғатымен бұзылмаған кемелді Жаңа әлемді суреттейді. Беннің «Жаңа әлемі» адамдардың қалай өмір сүретіндігін сипаттағанда, дерлік утопиялық болып көрінеді: «Біз осы халықпен толық тыныштықта және жақсы түсіністікте өмір сүреміз, өйткені біз осылай жасауымыз керек». Бұл Жаңа әлем осы кезеңде ерекше болып табылады; ол «бір мезгілде керемет прелапсарий жұмағы және халықаралық сауданың толығымен коммерцияланған тоғысқан жері». Мұндай романтикалық ортада Бен батырлық трагедияны қалай біріктіре алатынына сену қиын, бірақ ол бұл әсерді Оруноко кейіпі арқылы жеткізеді. «Ескі әлем» өзгеріп, Бен Еуропаға емес, Атлантика арқылы Африкаға сауда жолын қайта құрады, «Сахарадан оңтүстікке қарай Африка кейіпкерлерінің өз құрлығындағы өмірін бейнелеуге тырысқан алғашқы еуропалық автор» болды. Сондықтан Бен Оруноконың табиғи сұлулығын «оның қараңғы нәсіліне тән сұлулықтан» асып түсетін «көрнекі сұлулық» деп сипаттайды. Ол Оруноконың кейіпін идеалды әдемі кейіпкер ретінде бейнелеу арқылы оны толыққанды романтизациялайды; алайда оның терісінің түсіне байланысты оның денесі әлі де экзотизм шеңберінде қалады. Оруноко аристократқа тән барлық қасиеттерге ие, бірақ оның қара терісі мен шыққан жері оның еуропалық азамат болуына кедергі келтіреді. Бен бұл туындыда патшалық және табиғи патшалық идеясы құлдар қоғамында да болуы мүмкін деген ойды көрсетуге тырысады. Оруноконың өзі кейін құлға айналған жерлестік болса да, ол әдетте өркениетті қоғамдағы патшаға талап етілетін қасиеттерге ие. Ол өзінің ізбасарларының құрметі мен сынына ие, тіпті өлімінде де патшалық қадір-қасиетін сақтайды – өзін-өзі құрметтеуден айырылудың орнына иелеріне өлімге келіседі. Оруноконың өлімі оған төмен тұрғандардың тудырған өлімі сияқты ақталмаған және қорқынышты деп қарауға болады, өйткені ақ адамдар оны құл еткенімен, олар нағыз жануарлар ретінде бейнеленеді.
Құлдық және құлдық
Орунокодағы құлдық және басқа да мәжбүрлі еңбек түрлеріне қатысты көзқарас әдейі шатасқан. Оруноконың өзі еуропалық тұтқындардың еркі мен қатыгездігі салдарынан арсыз түрде тұтқынға алынғаны көрсетілсе де, кейіпкер мәтін бойында бірнеше рет құлдықты тікелей қолдайды. Құлдық – нәрселердің табиғи реті деп бейнеленеді, онда әлсіздер күштілерді жеңіп, оларды қол еңбегі мен шаруашылық сияқты жұмыстарға пайдаланады, соның арқасында қоғамның жақсы жағдайлы адамдары маңызды істермен айналысуға мүмкіндік алады. Оруноко өз қоғамында батыр жауынгер және беделді тұлға болғаннан, тұтқынға алынып, өз есебінен құлдыққа түседі. Оруноко құлдықтың зұлымдығына қарсы моральдық талап ретінде емес, жеке тұлға ретінде әділетсіз тұтқынға алынған болып көрінеді.
Гендерлік рөлдер
Орунокода аз диалог болғанына қарамастан, Имоинда көп қырлы тұлға; ол дәстүрлі әйелдік және еркектік белгілерді көрсетеді. Бір жағынан, Имоинда бағынышты және нәзік ретінде сипатталады, мысалы, ол екі рет Оруноконың құшағына есінен айтылады. Дегенмен, құлдар өздерінің қожайындарынан қашуға тырысқанда, Имоинда қаһармандық танытып, оларды қуған құл иелерінің біреуін жарақаттайды.