Кіріспе

Британдық адмирал (1711–1794)

Адмирал Мариот Арбутнот (1711 – 31 қаңтар 1794) – британдық адмирал, ол Америка Тәуелсіздік соғысы кезінде Корольдік теңіз күштерінің Солтүстік Америкадағы базасына қолбасшылық еткен.

Ерте өмір

Англияның Дорсет округындағы Уэймут қаласында дүниеге келген Арбутнот, Роберт Арбутнот пен Сараның (құрметті Бьюри) ұлы еді. Роберттің әкесі – Крайтон мен Кранстонның пресвитериандық пасторы, Рев. Роберт Арбутноттың ұлы. Мариот Арбутнот 1720 жылдардың соңында Корольдік теңіз күштеріне қабылданды, 1739 жылы лейтенант, ал 1746 жылы командир атанды. 1746 жылы ол каналда крейсерлік міндетін атқару кезінде екі француз жеке қарулы кемесін қолға түсірген шлюптың командирі болды. 1747 жылы ол пост-капитан болып тағайындалды. 1747 жылдың 22 маусымында Арбутнот фрегат капитаны болды, одан кейін ол фрегаттың капитаны болды.

Жеті жылдық соғыс

1757 жылы ол "Корпель" кемесінің бас офицері болды. 1759 жылы, Жеті жылдық соғыс кезінде, ол коммодор Роберт Даффтың Куиберон шығанағын блокадалауда қолданған кемелердің біріне, басшылық етті және 20 қарашада француздардың толық жеңілісіне куә болды. Соғыстың аяқталуына қарай ол кемеге басшылық етті. 1770 жылы ол капитан болып тағайындалды.

Американың Тәуелсіздік соғысы

1775 жылдан 1778 жылға дейін ол Жаңа Шотландиядағы Галифакс қаласында Әскери-теңіз күштерінің резиденциялық комиссары болды. 1776–78 жылдары Новая Шотландияның вице-губернаторы қызметін атқарды. Оның орнына Ричард Хьюз тағайындалды. Осы кезеңде оның құрметіне қарулы шхунаға «Арбутнот» деген ат берілген болуы мүмкін. 1779 жылдың 19 наурызында ол «Көк» вице-адмиралы дәрежесіне көтерілді, ал 1779 жылдың 2 мамырында Солтүстік Америка станциясында бас қолбасшы болып тағайындалды. Сол жылы ол осы қызметке кірісті. Нью-Йоркке келгеннен кейін, ол француз флотының графы д’Эстенг басқаруымен Нью-Йорк портында блокадаға алынды. 1779 жылдың желтоқсанында Арбутнот сэр Генри Клинтонның әскерлерін Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласына жеткізіп, қаланы қоршауға алуға осымен қатар Клинтонмен бірлесіп жұмыстасты. Қаланың көрнекті азаматтары қол қойған капитуляция құжаты оған және Клинтонға жолданған болатын. 1780 жылдың 26 қыркүйегінде ол «Ақ» вице-адмиралы дәрежесіне өкілді. 1781 жылдың 13 наурызында ол Англияға оралу алдында француздық Ньюпорт эскадрильясымен Кейп Генри шайқасында шайқасты.

Кейінгі өмірі

1793 жылғы 1 ақпанда ол "Көк" әміршісі дәрежесіне өрледі. Ол келесі жылы Лондонда қайтыс болды, екі ұлы – Джон мен Чарльз қалды. Оның өз кәсібінің қағидаларын білмейтіні сэр Джордж Роднимен болған жанжалдасынан көрінді; тіпті теңіз тактикасы туралы ең қарапайым білімі де болмағанын Генри мүйісі шайқасындағы оның ақылға сыймас әрекеттері көрсетті. Ал қалғанында, ол замандас әңгімелерде (мысалы, Morning Chronicle, 18 мамыр 1781 ж.) – қабақты, шулы, лас сөз сөйлейтін, бұзақы адам ретінде, ал тарихта лорд Сэндвичтің нашар басқаруының салдарынан британдық теңіз күштерінің қандай жағдайға жеткенінің мысалы ретінде бейнеленеді. Адмирал Арбутнот – сатирик және математик доктор Джон Арбутноттың сіңілі баласы еді.