Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гаваналық ит – бишон типті ит, және Кубаның ұлттық иті болып табылады. Ол қазір жойылып кеткен "Гавананың кішкентай ақ иті" – Бланкито де ла Хаванадан шыққан. Бланкито да қазір жойылып кеткен Бишон Тенерифеден тараған. Бланкитоның соңында пудель сияқты басқа бишон түрлерімен шағылыстырылып, қазіргі Гаваналық иттердің түрі пайда болды деп саналады. Оларды кейде "Гавана жібек иттері" деп те атайды, бірақ бұл жеке тұқым, ол түпнұсқа кубалық стандарттарға сай өсірілген.
The Havanese, a bichon type dog, is the national dog of Cuba, developed from the now extinct Blanquito de la Habana ("little white dog of Havana"). The Blanquito descended from the also now extinct Bichón Tenerife. It is believed that the Blanquito was eventually cross bred with other bichon types, including the poodle, to create what is now known as the Havanese. They are sometimes referred to as "Havana Silk Dogs", but this is a separate breed, which has been bred to meet the original Cuban standards.
Сыртқы келбеті
Гаваналық - жібектей түкті кішкентай ит. Гаваналықтың бойы құйрық сүйегінен бастап, ең оңтайлы биіктік саналатын кеудеге дейін жетеді. Иықтан қанатқа дейінгі денесі биіктігінен сәл ұзын, сондықтан ит биіктігінен гөрі ұзын болып көрінеді. Бұл тұқымның ерекшелігі – құйрыққа қарай сәл көтерілетін жоғарғы сызығы, нәтижесінде тік, бірақ тегіс емес сызық пайда болады. Олардың жарқын және сергекті жүрісі, күшті артқы жағы және сәл қысқа алдыңғы аяқтары, қадамдарының алысқа созылуынан гөрі серпімді болуын қамтамасыз етеді. Табиғи қадамда жоғарғы сызықтың бұрышы өзгермейді. Жүні ұзын, жұмсақ, жеңіл және жібектей. Гаваналықтың жүні сәл толқынды, көп және иілгіш. Басқа екі қабатты тұқымдардан айырмашылығы, Гаваналықтың сыртқы қабығы қалың да емес, тығыз да емес, керісінше жұмсақ және жеңіл. Кейде астыңғы қабаты мүлдем болмайды. Гаваналықтың жүні өте жұмсақ, қол тигізгенде жібектей салқын сезілуі керек. Гаваналықтар майлы без аденоитіне бейім. Калифорния университетінің Дэвис ветеринариялық медициналық оқу ауруханасына келген 90 000-нан астам иттің зерттеуі Гаваналықтардың портсистемдік шунтқа бейім екенін көрсетті: 4,35% Гаваналықтарда бұл жағдай кездесті, ал аралас тұқымды иттерде – 0,35%.
The Havanese is a toy dog with a silky coat. The height of the Havanese ranges from at the withers with being the ideal height. The body, measured from point of shoulder to point of buttocks, is slightly longer than the height at the withers, giving the dog the appearance of being slightly longer than tall. A unique aspect of the breed is the topline, which rises just slightly from withers to the croup, creating a topline that is straight but not level. Renowned for their flashy, lively gait, their strong rear drive and slightly shorter upper arm produce a springy motion rather than a far reaching one. The angle of the topline does not change while moving at a natural gait. The coat is long, soft, lightweight, and silky. The Havanese coat is slightly wavy, profuse, and undulating. Unlike other double coated breeds, the Havanese outer coat is neither coarse nor overly dense, but rather soft and light. The undercoat is sometimes completely absent. The Havanese coat should be very soft, almost cool to the touch, like silk. The Havanese is predisposed to sebaceous adenitis. A study of over 90,000 dogs attending the University of California Davis Veterinary Medical Teaching Hospital found the Havanese to be predisposed to portosystemic shunt: 4.35% of Havanese had the condition compared to 0.35% for mixed breed dogs
Тарих
Гаваналық иттер бишон тұқымдасының құрамына кіреді. Бұл тұқымның тегі Тенерифе аралынан бастау алған деп саналады. Куба революциясы кезінде коммунистер тарапынан құрылысқа белгіленген кубалық жоғары топтары мен басқалар АҚШ-қа қашып кетті, бірақ олардың көпшілігі өзімен бірге иттерін алып келе алмады. 1970 жылдары американдық өсірушілер осы сирек және әдемі итке қызығушылық танытқанда, АҚШ-тың гендік қорында бар болғаны 11 ит болды. Американдық Кеннел Клубы (AKC) Гаваналық тұқымын 1996 жылы ғана ресми түрде мойындады.
The Havanese is a member of the bichon family of dogs. The progenitors of the breed are believed to have come from Tenerife. As part of the Cuban Revolution, upper class Cubans and others marked out for annihilation by the communists fled to the United States, but few were able to bring their dogs. When American breeders became interested in this rare and charming dog in the 1970s, the US gene pool was only 11 dogs. The American Kennel Club (AKC) only officially recognized the Havanese breed in 1996.
Іс-шаралар
Гаваналық тұқымның достығы мен оңай оқытылатын қасиеттерінің арқасында, олар көптеген қоғамдық жұмыстарда қолданылады, оның ішінде терапиялық иттер, көмекші иттер (мысалы, есту қабілеті бұзылғандарға сигнал беруші иттер), өнер көрсететін иттер, көбелектер мен термиттің іздерін табу және іздеу жұмыстары. Гаваналықтар сондай-ақ иттердің шапшаңдық спорты, флайбол, музыкалық иттік фристайл және бағыну жаттығулары сияқты түрлі спорт түрлерінде де бәсекелеседі.
Because of the Havanese's friendly and readily trained nature, it is used for a variety of jobs involving the public, including therapy dogs, assistance dogs, such as signal dogs for the hearing impaired, performing dogs, mold and termite detection, and tracking. Havanese also compete in a variety of dog sports, such as dog agility, flyball, musical canine freestyle, and obedience training.
Көрме иттері ретінде
Тұқым стандартында белгіленгендей, аяқтарды тазалау үшін аяқ айналасын аздап түзетуден басқа, олар қырқылмаған күйде көрсетілуі керек; кез келген басқаша қырқу, кері тарамдау немесе артық күтім түрлері тұқымның ерекшеліктеріне қайшы келеді және иттер көрмесінде жүлделі орын алу мүмкіндігінен айырады. Тұқым стандартында құйрықты қысқартуға рұқсат етілмейді. Американдық Кеннел Клубы стандартында, әр көздің үстіндегі жүнді бөліктер екі кішкентай өрімге тоқылып, қарапайым резеңке таспамен бекітілуі мүмкін.
The breed standard notes that except for slight trimming around the feet to allow for a tidy foot, they are to be shown untrimmed; any further trimming, back combing, or other fussing is against type and will not be allowed to the point of precluding placement in dog shows. The breed standard specifies that the tail may not be docked. The American Kennel Club Standard allows head furnishings above each eye to be held in two small braids secured with plain elastic bands.