Прага лингвистикалық үйірмесі: тіл білімі, әдебиеттану және структурализмнің қайнар көзі. 1926 ж. құрылған, маңызды теориялар мен әдістемелерді дамытты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Тіл және әдебиет қоғамы, тілдік шеңбер
Language and literature society
the linguistic circle
Прага мектебі немесе Прага тілдік шеңбері – тіл және әдебиет қоғамы. Ол 1926 жылы Прагада лингвистер, филологтар және әдебиет сыншыларының тобы ретінде құрылды. Оның жақтастары 1928 жылдан 1939 жылға дейін құрылымдық әдебиеттік талдау әдістерін, сондай-ақ стандартты тіл және тілді дамыту теориясын жасады. Тілдік шеңбер Прагадағы «Дерби» кафесінде құрылды, ал алғашқы жылдарындағы жиналыстар да осы жерде өтті. Прага мектебі тіл білімі мен семиотикаға елеулі және үздіксіз әсер етті. 1948 жылғы Чехословакия төңкерісінен кейін 1952 жылы шеңбер таратылды, бірақ Прага мектебі лингвистикалық функционализмде маңызды күш ретінде жалғасты (Копенгаген мектебінен немесе ағылшын Фирттік (кейін Галлидейлік) тіл білімінен ерекшеленеді). Америкалық ғалым Делл Хаймс өзінің 1962 жылғы «Сөйлеу этнографиясы» атты мақаласын американдық лингвистикалық антропологияға Прага функционализмін ресми түрде енгізу ретінде көрсетеді. Прага структуралистері структуралистік кино теориясына, әсіресе, көрнекті белгілерді енгізу арқылы да маңызды ықпал етті. Бүгінде Прага тілдік шеңбері – функционалдық-құрылымдық принциптерге сәйкес тіл және оған байланысты белгілер жүйесі туралы білімді арттыруға үлес қосуды мақсат тұтқан ғылыми қоғам. Осы мақсатта ол тұрақты лекциялар мен пікірталастар ұйымдастырады, кәсіби жарияланымдар шығарады және халықаралық жиналыстар өткізеді.
The Prague school or Prague linguistic circle is a language and literature society. It started in 1926 as a group of linguists, philologists and literary critics in Prague. Its proponents developed methods of structuralist literary analysis and a theory of the standard language and of language cultivation from 1928 to 1939. The linguistic circle was founded in the Café Derby in Prague, which is also where meetings took place during its first years. The Prague School has had a significant continuing influence on linguistics and semiotics. After the Czechoslovak coup d'état of 1948, the circle was disbanded in 1952, but the Prague School continued as a major force in linguistic functionalism (distinct from the Copenhagen school or English Firthian – later Hallidean – linguistics). The American scholar Dell Hymes cites his 1962 paper, "The Ethnography of Speaking," as the formal introduction of Prague functionalism to American linguistic anthropology. The Prague structuralists also had a significant influence on structuralist film theory, especially through the introduction of the ostensive sign. Today the Prague linguistic circle is a scholarly society which aims to contribute to the knowledge of language and related sign systems according to functionally structural principles. To this end, it organizes regular meetings with lectures and debates, publishes professional publications, and organizes international meetings.
Тарих
Прага тілдік ортасына орыс эмигранттары Роман Якобсон, Николай Трубецкой және Сергей Карцевский, сондай-ақ танымал чех әдебиеттанушылары Рене Велек және Ян Мукаровский кірді. Бұл топтың бастамашысы және 1945 жылы қайтыс болғанға дейін оның бірінші президенті - чех лингвисті Вилем Матезиус болды. 1929 жылы орталық Бірінші славян конгресінде ұсынған құжатында өзінің тезистерін жариялады. "Программалық 1929 жылғы Прага тезистері, әрине, 20 ғасырдың ең әсерлі лингвистикалық құрылыстарының бірі, функционалистік сенімді біріктірді". 20 ғасырдың соңында чех лингвисті Йозеф Вачек орталықтың маңызды еңбектерінің ағылшын тіліне аудармаларын бірнеше жинақта жариялады. Сондай-ақ 1929 жылы топ "Travaux du Cercle Linguistique de Prague" журналын шығарды. Екінші дүниежүзілік соғыс оның қызметін тоқтатты. "Travaux" 1966-1971 жылдары қысқа мерзімге қайта жандандырылды. Алғашқы саны саяси ғылымдағы орталық және шеткерлік ұғымдарына арналды. 1995 жылы ол қайтадан жандандырылды. Топтың чех тіліндегі жұмыстары "Slovo a slovesnost" (Сөз және әдебиет) журналында жарияланады.
The Prague linguistic circle included the Russian émigrés Roman Jakobson, Nikolai Trubetzkoy, and Sergei Karcevskiy, as well as the famous Czech literary scholars René Wellek and Jan Mukařovský. The instigator of the circle, and its first president until his death in 1945, was the Czech linguist Vilém Mathesius. In 1929 the Circle promulgated its theses in a paper submitted to the First Congress of Slavists. "The programmatic 1929 Prague Theses, surely one of the most imposing linguistic edifices of the 20th century, incapsulated [sic] the functionalist credo." In the late 20th century, English translations of the Circle's seminal works were published by the Czech linguist Josef Vachek in several collections. Also in 1929, the group launched a journal, Travaux du Cercle Linguistique de Prague. World War II brought an end to it. The Travaux was briefly resurrected in 1966–1971. The inaugural issue was devoted to the political science concept of center and periphery. It was resurrected yet again in 1995. The group's Czech language work is published in Slovo a slovesnost (Word and Literature).