Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АҚШ әскери трибуналдары
U. S. military tribunals
Гуантанамодағы әскери комиссиялар 2001 жылғы 13 қарашада президент Джордж Буштің әскери бұйрығы арқылы құрылды, олар Гуантанамо лагеріндегі белгілі бір шетел азаматтарынан күдіктелген террористерді соттау үшін тағайындалды. Бүгінгі күнге дейін әскери комиссияларда барлығы сегіз адам сотталды, оның алтауы кінәларын мойындады. Сегіз адамның бірнешесінің үкімдері АҚШ федералдық соттарындағы апелляциялық шағымдар арқылы толығымен немесе ішінара күштен шығарылды. Комиссияларда қазіргі уақытта бес іс қаралып жатыр, ал тағы екеуі апелляцияда, соның ішінде АҚШ Халид Шейх Мохаммед және басқаларға қарсы қозғалған іс – 2001 жылғы 11 қыркүйектегі шабуылдарға ең жауапты деп саналатын тұтқындардың қудалануы. Осы бес істің ешқайсысы әлі сотқа жеткен жоқ.
The Guantanamo military commissions were established by President George W. Bush through a military order on November 13, 2001, to try certain non citizen terrorism suspects at the Guantanamo Bay prison. To date, there have been a total of eight convictions in the military commissions, six through plea agreements. Several of the eight convictions have been overturned in whole or in part on appeal by U. S. federal courts. There are five cases currently ongoing in the commissions and another two pending appeal, including United States v. Khalid Sheikh Mohammed, et al.—the prosecution of the detainees alleged to be most responsible for the September 11, 2001, attacks. None of those five cases has yet gone to trial.
Тарих
Конгресс зерттеу қызметі түсіндіргендей, АҚШ алғаш рет 1847 жылы Мексиканы басып алған кезде соғыс қылмыстарына айыпталған жау жауынгерлерін соттау үшін әскери комиссияларды пайдаланды, оларды Азамат соғысында және Филиппин көтерілісінде, содан кейін Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін де қолданды. *Ex parte Quirin*, 317 U.S. 1 (1942) ісінде АҚШ Жоғарғы Соты Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ-та ұсталған сегіз неміс диверсантына қатысты әскери трибуналдың құзыретін растады. *Quirin* ісі заңсыз жауынгерлерді әскери комиссия арқылы соттауға қатысты үлгі ретінде жиі сілтеме жасалады. Дегенмен, келесі елу жыл бойы АҚШ соғыс қылмыстары мен терроризм қылмыстарын қудалау үшін құрылған федералды соты мен әскери сот жүйесіне сүйенді. 2001 жылдың 13 қарашасында президент Буш «Терроризмге қарсы соғыста белгілі бір азамат емес адамдарды ұстау, күту және соттау» туралы әскери бұйрыққа қол қойды. Бұл бұйрық Гуантанамодағы әскери комиссияларды құрды, олар 2004 жылы Гуантанамодағы төрт тұтқынға қатысты айыптамалармен басталды. 2006 жылы АҚШ Жоғарғы Соты әскери комиссияларды ( *Hamdan v. Rumsfeld* ісінде) жойды, комиссиялар Әскери сот әділдігінің бірыңғай кодексін және 1949 жылғы Женева конвенцияларын бұзғанын анықтады. Осыған жауап ретінде және комиссиялардың жұмысын жалғастыруға мүмкіндік беру үшін Конгресс 2006 жылғы Әскери комиссиялар туралы заңды (MCA) қабылдады. Конгресс 2009 жылы МҚА-ға маңызды түзетулер енгізді. 2019 жылы Қорғаныс министрі МҚА бойынша оған берілген өкілеттіктерді пайдалана отырып, әскери комиссиялар үшін жаңартылған нұсқаулықты жариялады, ол комиссиялардың жұмысын регламенттейтін қазіргі процедураларды бейіндеді.
As explained by the Congressional Research Service, the United States first used military commissions to try enemy belligerents accused of war crimes during the occupation in Mexico in 1847, made use of them in the Civil War and in the Philippine Insurrection, and then again in the aftermath of World War II. In Ex parte Quirin, 317 U. S. 1 (1942), the United States Supreme Court upheld the jurisdiction of a military tribunal over eight German saboteurs captured in the United States during World War II. Quirin has been cited as a precedent for the trial by military commission of unlawful combatants. For the next fifty years, however, the U. S. relied on its established federal court and military justice systems to prosecute alleged war crimes and terrorism offenses. On November 13, 2001, President Bush issued a military order governing the "Detention, Treatment, and Trial of Certain Non Citizens in the War Against Terrorism". The order effectively established the military commissions at Guantanamo Bay, which began in 2004 with charges against four Guantanamo detainees. In 2006, the US Supreme Court struck down the military commissions (in Hamdan v. Rumsfeld), determining that the commissions violated both the Uniform Code of Military Justice and the 1949 Geneva Conventions. In response, and in order to permit the commissions to go forward, Congress passed the Military Commissions Act of 2006 (MCA). Congress significantly amended the MCA in 2009. In 2019, exercising authority granted to him under the MCA, the Secretary of Defense published an updated Manual for Military Commissions, which sets forth the current procedures that govern the commissions.
Шығындар
АҚШ Үкіметтік Есеп беру кеңсесінің (GAO) мәліметтері бойынша, 2012-2018 қаржы жылдары аралығында Қорғаныс министрлігі әскери комиссияларға 679,6 миллион доллар жұмсаған. Қорғаныс министрлігінің өкілдері GAO-ға 2019 қаржы жылынан бастап, кем дегенде 2023 қаржы жылына дейін тағы шамамен 1 миллиард доллар жұмсау жоспарланғанын мәлімдеді.
According to the United States Government Accountability Office (GAO), from fiscal years 2012 to 2018 the Department of Defense spent $679.6 million on the military commissions. Defense Department officials told GAO that the department plans to spend almost $1 billion more from fiscal year 2019 through at least fiscal year 2023.
Комиссияның ісі және оның мәртебесі
2002 жылдың 11 қаңтарында түрме ашылғаннан бері Гуантанамода ұсталған 779 адамның тек 32-сі ғана әскери комиссиялармен айыпталды. Осы істердің 12-сі бойынша айыптаулар алынып тасталды, ал тағы біреуі тоқтатылды. АҚШ үкіметі барлығы сегіз адамды соттады, оның алтауы сот келісімі арқылы қол жеткізілді. АҚШ федералдық соттары осы сегіз сот үкімінің бірнешеуін толығымен немесе жартылай күштен шығарды. Комиссияларда қазіргі уақытта бес іс қаралып жатыр, ал тағы екеуіне шағым түсірілді, оның ішінде АҚШ Халид Шейх Мохаммед және басқаларға қарсы қозғалған іс – 2001 жылғы 11 қыркүйектегі шабуылдарға ең жауапты деп саналатын тұтқындардың қылмыстық ісі. Осы бес істің ешқайсысы әлі сотқа жеткен жоқ. 2021 жылдың 9 шілдесінде Бригадир генерал Марк Мартинс – 2009 жылдың наурызынан бері әскери комиссиялардың бас прокуроры – зейнетке шығуын жариялады. Сол күні The New York Times газеті "Генерал Мартинс Гуантанамодағы сотта қолданылатын халықаралық құқық және Азаптауларға қарсы конвенция бойынша кеңсесі қабылдаған позицияларға байланысты Байден әкімшілігінің заңгерлерімен қайыршылыққа түскеннен кейін зейнетке шығу туралы өтінішін берді, деп үкіметтің жоғары лауазымды шенеуніктері мәлімдеді" деп хабарлады.
Of the 779 men detained at Guantanamo at some point since the prison opened on January 11, 2002, only 32 have been charged by military commissions. Charges were dismissed in 12 of those cases, and stayed in another. The U. S. government has procured eight convictions total, six of which were achieved through plea agreements. U. S. federal courts have overturned several of the eight convictions in whole or in part. There are five cases currently ongoing in the commissions—and another two pending appeal—including United States v. Khalid Sheikh Mohammed, et al.—the prosecution of the detainees alleged to be most responsible for the September 11, 2001, attacks. None of those five cases has yet gone to trial. On July 9, 2021, Brig. Gen. Mark Martins – the chief prosecutor for the military commissions since March 2009 – announced his retirement. That same day, The New York Times reported that "General Martins submitted his retirement papers after repeatedly butting heads with Biden administration lawyers over positions his office had taken on the applicable international law and the Convention Against Torture at the Guantánamo court, according to senior government officials with knowledge of the disputes."