Жылқышырқа (Aeshna mixta) – кішкентай, жылдам ұшатын шырынақ. Шілдеден қазанға дейін ұшады, тұзды суларда да тіршілік етеді. Еуропа, Солтүстік Африкада кездеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жәндіктердің бір түрі – Құсбақа
Species of dragonfly
Көшіп-қонушы құсбақа (Aeshna mixta) – бұл құсбақалардың шағын түрлерінің бірі. Ол судан алыс жерлерде де кездесе алады, бірақ көбейту үшін тыныш немесе баяу ағатын суды жақсы көреді және тұзды сулы жерлерге төзімді. Ұшу кезеңі шілдеден қазан айының соңына дейін созылады. A. mixta Солтүстік Африкада, Оңтүстік және Орталық Еуропадан Балтық аймағына дейін таралған.
The migrant hawker (Aeshna mixta) is one of the smaller species of hawker dragonflies. It can be found away from water but for breeding it prefers still or slow flowing water and can tolerate brackish sites. The flight period is from July to the end of October. A. mixta occurs in North Africa, southern and central Europe to the Baltic region.
Сәйкестендіру
А. микста – ұшқанда қараңғы көрінетін шағын ашна. Ол сыртқы түрімен басқа ашналарға ұқсас, бірақ іштің екінші сегментінде (S2) диагностикалық, "гольф-ти" пішіндес белгісі болады. Ұшып бара жатқанда көк ішкі бөлігі бар кішкентай императорлық стрекозаға ұқсайды, және оның ішкі бөлігі бүйірден қарағанда төмен қарай иілген болады. Даладағы негізгі анықтау қиындығы – бұл түрді A. affinis-тен ажырату, егер екі түр бірге ұшса. А. affinis және А. mixta-ның кеудесінің бүйірлеріндегі белгілері әртүрлі. А. affinis-те кеуде қуысының бүйірлері жасыл сары түсті, ал тігістері бойымен жіңішке қара сызықтар өтеді. A. mixta-да кеуде қуысының бүйірлері түсі жағынан ұқсас, бірақ сары түс қара қоңыр аймақтармен бөлінгендіктен, екі кең сары жолаққа ие сияқты көрінеді.
A. mixta is a small aeshna which appears dark in flight. It is similar in appearance to other aeshnas but has a characteristic "golf tee" shaped mark on the second segment of the abdomen (S2) which is diagnostic. In flight it looks like a small Emperor dragonfly with a blue abdomen which, when seen from the side, curves down. The main identification problem in the field is distinguishing this species from A. affinis where the two species fly together. The markings on the side of the thorax are different in A. affinis and A. mixta. In A. affinis the sides of the thorax are greeny yellow with fine black lines along the sutures. In A. mixta the sides of the thorax are similar in colour but the yellow is separated by dark brown areas so it gives the appearance of having two broad yellow stripes.
Таралуы және мекендейтін ортасы
A. mixta Орталық және Оңтүстік Еуропаның, Солтүстік Африканың, Таяу Шығыстың және Азияның Қытай мен Жапонияға дейінгі аймақтарында таралған. Көшпенді түр болғандықтан, ол әдеттегі ареалынан тыс жерлерде де кездесе алады және соңғы жылдары солтүстікке қарай кеңейіп келеді. Мысалы, Ұлыбританияда бұл жәндік 1940 жылдарға дейін сирек болған, бірақ содан кейін континенттен көптеп қоныс аударып келе бастады. Ол осылай жалғасуда және қазір Англия мен Уэльсте тұрақты көбейетін түрге айналды. 1998 жылы Мэн аралына, ал 2000 жылы Ирландияға жетті. Ол көлдер мен тоғандарда көбейеді және сортап суға төзімді. Сонымен қатар, ол су жағасынан алыс, ағаштар мен бұталардың арасында биік ұшып жүреді, бірақ көбінесе өсімдіктердің арасында төмен қоныстанады. 2011 жылдың тамыз айының басында Альберта провинциясының Калгари қаласындағы өзен жағалауындағы саябақтың іргесінде бір данасы табылған.
A. mixta is found throughout central and southern Europe, north Africa, the Middle East and across Asia to China and Japan. As it is a migratory species it can occur outside its normal range and in recent years it has been spreading northwards. For example in the United Kingdom this insect was rare until the 1940s when it began migrating from the continent in large numbers. It continues to do so and is now a resident breeding species throughout England and Wales. It reached the Isle of Man in 1998 and Ireland in 2000. It breeds in lakes and ponds and is tolerant of brackish water. It is also found away from water hawking high amongst trees and bushes, but often resting low on vegetation. A specimen was discovered in early August 2011 adjacent to a riparian park in Calgary, Alberta.
Мінез-құлық
A. mixta жылдың барлық айларында қанатта көрінеді, бірақ ең көп кездесетін кезеңі шілдеден қазан айының соңына немесе қараша айының басына дейін. Жас ересектер судан шыққаннан кейін, тамақтануға және жыныстық жағынан жетілуге уақыт жұмсайды. Олар аумақтық емес, көбінесе топта тамақтанады немесе демалады, кейде үлкен топтарға бірігеді. Оларды ағаштар мен бұталардың жанында, жоғары биіктікте кездестіруге болады. Жетілгеннен кейін суға оралып, жұптасу маусымын бастайды, аталықтары аналықтарды іздеп шарлайды. A. mixta аталықтары басқа aeshna түрлеріне қарағанда аймақтық белгісі аз. Аталықтары ұшу кезінде аналықпен жұптасып, одан кейін көбейеді. Жұптасқаннан кейін аталық пен аналықтар тарап кетеді, ал аналық жеке жұмыртқа салады. Жұмыртқалар дамиды, содан кейін диапаузаға енеді және A. mixta осы диапаузалық жұмыртқа күйінде қыстайды. Көктемде жұмыртқалардан проларвалар шығады, олардың өмірі бірнеше секундтан бірнеше минутқа дейін созылады, содан кейін проларва 2-ші сатыдағы дернәзілге айналады. Дернәзілдер тез дамып, жазда ересектерге айналады. A. mixta – унивольтиндік түр, яғни өмірлік циклін бір жыл ішінде аяқтайды.
A. mixta has been seen on the wing in all months of the year but most commonly from July to Late October or early November. After emergence, the immature adults fly away from water and spends their time feeding and becoming sexually mature. They are not territorial and they are often seen feeding or resting in groups, occasionally forming large feeding swarms. They can be found around trees and bushes quite high up. Once mature, they return to water and begin mating behaviour with the males patrolling looking for females. A. mixta males are less territorial than other male aeshnas. Males form a tandem pairing with a female on the wing and copulate. After mating the male and female split up and the female oviposits alone. The eggs develop and then enter dipause and it is as diapause eggs that A. mixta overwinter. In spring the eggs hatch into a prolarva which only lasts from a few seconds to a few minutes, the prolarva then molts into a stadium 2 larva. Larval development is rapid and adults emerge in summer. A. mixta is a univoltine species, that is to say that it completes its life cycle in one year.