Кіріспе

Неміс композиторы және музыканты

Франц Иосиф Штраус (26 ақпан 1822 – 31 мамыр 1905) – неміс музыканты. Ол композитор, виртуоз мүйізші және гитара, кларнет және альт орындаушысы болған. Ол 40 жылдан астам Бавария сарай операсының бас мүйізшісі, Мюнхендегі Корольдік музыка мектебінің оқытушысы және дирижер қызметін атқарды. Штраус, әсіресе, композитор Рихард Штраустың әкесі ретінде белгілі, ол ұлының музыкалық дамуына зор ықпал етіп, оны классикалық стильге бағыттап, заманауи стильдерден алшақтатып ұстады. Композитор ретінде аға Штраус мүйізге арналған шығармаларымен есте қалады. Олардың арасында екі концерт және көптеген кішкентай шығармалар бар.

Өмір және мансап

Штраус Баварияның Паркстейн қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Иоганн Урбан Штраус мінезі тұрақсыз болды; оның балалары заңды емес туған және оларды тәрбиелеуді анасы Мария Анна Кунигунде Вальтерге қалдырды. Ол үлкен және музыкалық отбасының мүшесі болды, ал оның інісі (Йоханн) Георг Вальтер баланың музыкалық білімін жүргізді. Георг Штраусқа кларнет, гитара және түрлі мыс аспаптарда ойнауды үйретті. Тоғыз жасында Штраус тағы бір інісі, әскери оркестрдің дирижері Франц Майкл Вальтердің шәкірті және музыканты болды. 1847 жылы Штраус Бавария патшалық операсының оркестріне мүше болды. 1851 жылдың мамырында ол Элиза Мария Зейфке үйленді, олардың бір ұлы мен бір қызы болды. 1852 жылы 10 айлық ұлы қайтыс болды, ал 1854 жылы Штраустың әйелі мен қызы холерадан көз жұмды. Ол 1863 жылға дейін жалғыз өмір сүрді, содан кейін Мюнхендегі бай сыра қайнатқышының қызы Жозефина Пшоррға (1837–1910) үйленді. Олардың екі баласы болды: 1864 жылы туған Рихард Георг және 1867 жылы туған Берта Йоханна. Ауыр грипптен кейін Штраус 18 ай бойы горн (мүйіз) аспабында ойнай алмады, бірақ патшалық опера оркестрінде альтшы ретінде ойнауын жалғастырды, осылайша Вагнердің «Таннхойзер» операсының Мюнхендегі тұңғыш қойылымына қатысты. 1875 жылы Штраус «Wilde Gung'l» әуесқойлар оркестрінің дирижері болып сайланды және бұл лауазымды 21 жыл бойы атқарды. Ойыншылардың арасында оның ұлы да болды, ол оркестрлеудің тәжірибелік жақтарын үйреніп, оркестр үшін алғашқы шығармаларын жазды. Штраус 1889 жылы опера оркестрінен зейнеткерлікке шықты, бірақ бірнеше жыл бойы дирижерлік және оқытушылық қызметін жалғастырды. Ол 83 жасында Мюнхенде қайтыс болды.