Вилем II де ла Марк: Теңіз қарақшысы және Голланд қарсыласы

Кіріспе

Вильгельм II де ла Марк (Луммен, 1542 – Лиеж епископтығы, 1 мамыр 1578) (гол. Willem II van der Marck) – Лумэйн иесі және бастапқыда Вотергеузеннің адмиралы, «теңіз қасіреті» деп аталған, Сегіз жылдық соғыста (1568–1648) Вильгельм Ынтымақсыз, Оранж-Нассау князі сияқты басқалармен бірге күрескен. Ол «Арденнің қабаны» деген лақап атымен белгілі болған, сондай-ақ танымал барон Вильгельм де ла Марктың шөбересі болды. 1572 жылдың 1 сәуірінде – Бриельді басып алған күні – теңіз қасіреттерін Де ла Марк, сондай-ақ оның екі капитаны Виллем Блойс ван Треслонг және Ленарт Янс де Граэф басқарды. Елизавета I оларды Англиядан қуғаннан кейін, 25 кемесін жасыруға орын қажет болды. Бриллге бет алғанда, олар испан гарнизонының Утрехттегі проблемаларды шешу үшін кеткенін біліп, таң қалды. 1 сәуірдің кешінде 600 адам қорғалмаған портыны тонады. Кальвинист, католицизмге қарсы болған ол 1572 жылдың 9 шілдесінде 19 голландтық католик священниктері мен дін қызметкерлерін өлімге кесті. Олардың «қылмысы» – азаптауға ұшыраған кезде де, қасиетті тағалымға және Рим папасының үстемдігіне сенуден бас тартқандары еді. Люмейдің бұл әрекеті Вильгельм Ынтымақсыз берген бұйрықтарына қайшы келді. Ол сондай-ақ Корнелис Музиусқа қастандық жасауға қатысты. Оңтүстік Голландияны бағындырып, Солтүстік Голландия мен Зеландияны бақылауға алғаннан кейін, 1572 жылдың 20 маусымында Люмей Голландияның штадтхальдері және, демек, генерал-капитан, яғни бағындырылған аймақтардың бас әскери қолбасшысы болып тағайындалды. Люмейдің Испания королі Филиппке қарсы Төмен елдердің көтерілісіне жетекшілік еткен Оранж князінің билігін немесе ерешелігін мойындағанына ешқандай дәлел жоқ. 1576 жылы Люмей Нидерланд штадтары немесе Оранж князі тарапынан Нидерландтан қуылды. Ол испандықтарға қарсы өткен Гемблукс шайқасына қатысқан делінеді. Ол туған жеріне, Лиеж епископтығына оралды, онда 1578 жылдың 1 мамырында Мон-Сен-Мартиндегі резиденциясында қайтыс болды. Оның өліміне қатысты екі түрлі түсіндірме бар: біреуі – ақыры азу тісі бар ит шаққаннан, екіншісі – түрмеде уланғаннан. Вильгельм ван дер Марктың дене қалдықтары Бельгиядағы Энгиендегі бұрынғы Капуцин монастырь шіркеуінің астындағы Аренбергтер отбасының мазаршасында кірпішпен қаланған табытқа салынғаны туралы мәліметтер бар.

William II de la Marck (Lummen, 1542 – Bishopric of Liège, 1 May 1578) (Dutch: Willem II van der Marck) was the Lord of Lumey and initially admiral of the Watergeuzen, the so called 'sea beggars' who fought in the Eighty Years' War (1568–1648), together with among others William the Silent, Prince of Orange Nassau. He was the great grandson of an equally notorious character, baron William de la Marck, nicknamed the "wild boar of the Ardennes". On 1 April 1572 – the day of the Capture of Brielle – the Sea Beggars were led by De la Marck, and by two of his captains, Willem Bloys van Treslong and Lenaert Jansz de Graeff. After they were expelled from England by Elizabeth I, they needed a place to shelter their 25 ships. As they sailed towards Brill, they were surprised to find out that the Spanish garrison had left in order to deal with trouble in Utrecht. On the evening of 1 April, the 600 men sacked the undefended port. A Calvinist, who opposed Catholicism, on 9 July 1572 he had executed the Martyrs of Gorkum, 19 Dutch Catholic priests and religious who were ultimately canonized in 1865. Their crime was their refusal to abandon their belief in the Blessed Sacrament and in papal supremacy, even under torture. Lumey's action was contrary to orders he received from William the Silent. He also played a part in the murder of Cornelis Musius. Having conquered South Holland and controlling North Holland and Zeeland, on 20 June 1572 Lumey was appointed stadtholder of Holland and consequently Captain General, i. e. military Commander in Chief of the conquered territories. It has never been evidenced that Lumey recognized either the authority or the seniority of the Prince of Orange, who was eventually recognized as the leader of the Low Countries' uprising against the King Philip II of Spain. In 1576 Lumey was banned from the Netherlands, either by the States of Holland or the Prince of Orange. He is said to have participated in the lost Battle of Gembloux against the Spanish. He went back to his homeland, the Bishopric of Liège, where on 1 May 1578 he died in his residence on Mont Saint Martin. There are two different accounts offered for the circumstances of his death, one that he died of the bite of a mad dog or that he was poisoned while in prison. There is evidence that the earthly remains of William van der Marck are stowed away in a casket, that is bricked up in the Arenberg family crypt under the former Capuchin Monastery Church at Enghien, today located in Belgium.

Танымал мәдениетте

Ол Ханко Колк пен Питер де Виттің голландиялық "Жилль де Гёс" комикс сериясында қайта-қайта келетін кейіпкер ретінде бейнеленеді. Ол сондай-ақ Сесилия Холландтың "Теңіз қарақшылары" тарихи романында да пайда болады, ол оның өмірінің кейбір егжей-тегжейлерін өзгертіп жазған. Утрехттегі Геузенвик ауданындағы екі көше оның құрметіне аталған: Люмейстраат және Ван дер Маркстраат. Ротердам мен Гаагада да оның атымен аталатын көшелер бар.