Кіріспе

Мускадин (Vitis rotundifolia) жүзімінің түрі.

Скупернонг – АҚШ-тың оңтүстігіне тән мускадин (Vitis rotundifolia) жүзімінің ірі сорты. Ол көбінесе жасыл немесе қола түсті болып келеді және сыртқы түрі мен құрылымы бойынша ақ жүзімге ұқсас, бірақ дөңгелек және ірілеу, алғаш рет "үлкен ақ жүзім" деп аталған. Кейбір оңтүстік аймақтарында бұл жүзімді "скуплин" деп атайды. Сонымен қатар, оны "scufalum", "scupanon", "scupadine", "scuppernine", "scupnun" немесе "scufadine" деп те біледі. Скупернонг Солтүстік Каролина штатының мемлекеттік жемісі болып табылады.

Тарих

Атауы Солтүстік Каролинадағы Скупернонг өзенінен, негізінен жағалау жазығы бойымен алынған. Оны алғаш рет 1524 жылы флоренциялық саяхатшы Джованни де Верраццано Кейп-Фер өзенінің аңғарын зерттеу кезінде жазған күнделігінде "ақ жүзім" деп атаған. Ол: "Онда табиғи түрде өсетін көптеген жүзімдер бар", - деп жазды. 1584 жылы сэр Уолтер Рейлидің экспедициясының басшылары Филип Амадас және Артур Барлоу Солтүстік Каролина жағалауының "жүзімге осыншалықты толы екенін, тіпті теңіздің толқындары мен күші оны жабалап тастаған, бүкіл әлемде мұндай молдық табылмайды" деп сипаттады. Бұл сөздер, мүмкін, Солтүстік Каролина жағалауындағы үлкен дауылдан кейін жағаға шығып жатқан коралл рифтерінде өсетін саргассум теңіз балдырына қатысты болған. Теңіз балдырының жапырақтарын су бетінде ұстап тұру үшін жидектей, газға толы қуыстары бар. Алайда, 1585 жылы губернатор Ральф Лейн Солтүстік Каролинаны Рейлиге сипаттағанда: "Біз осы жердің аспан астындағы ең жақсы топырақ екенін анықтадық, онда тәтті ағаштар көп, олар мол және жағымды, үлкен, бірақ жабайы жүзімдер береді, Франция, Испания, тіпті Италияда да осындай үлкендері жоқ", - деді. Ол алғаш рет 17 ғасырда, әсіресе Солтүстік Каролина штатының Тайрелл округінде өсірілді. Исаак Александр оны 1755 жылы Скупернонг көліне құятын өзеннің жағалауында аң аулап жүргенде тапты; ол Солтүстік Каролина штатының ресми тосттарында еске алынады. Атауының өзі алгонкин тіліндегі "аскопо" сөзінен шыққан, ол "тәмді лавр ағашы" дегенді білдіреді.

Өсіру

Жеміс температура сирек жарақаттану деңгейінен төмен түсетін жерлерде өседі. Қысқы температуралар төмендегенде мұздау немесе зақымдану болуы мүмкін. ‘Магнолия’, ‘Карлос’ және ‘Стерлинг’ сияқты кейбір сорттар Вирджинияға дейін солтүстікке және Блю-Ридж тауларының етегіне дейін батысқа қарай тірі қалады. Дегенмен, Мускадин аурулар мен жәндіктерге жоғары төзімді; 100 жылдан астам селекция нәтижесінде ‘Карлос’ және ‘Магнолия’-дан басқа, ‘Дориан’ және ‘Триумф’ сияқты бірнеше қола сорттары шығарылды. Барлығы Scuppernong сортынан толық гүлді (еркек және әйел гүл мүшелері бір гүлде) болуымен ерекшеленеді, ал Scuppernong тек әйел гүл мүшелеріне ие.

"Ана жүзім бұтасы"

Әлемдегі ең ежелгі өсірілген жүзім қалыбы, Солтүстік Каролина штатындағы Роанок аралында өсіп тұрған 400 жылдық "Ана жүзім" болуы мүмкін.

Музыка саласында

Scuppernong – Джон Уэсли Уорк III-нің үш бөлімнен тұратын фортепианоға арналған шығармасы. Broomstraw Philosophers and Scuppernong Wine – кантри әртісі Ларри Джон Уилсон жазған ән.

Әдебиетте

Скупернонгтер туралы «Күлкілі құсты өлтіру» кітабының 4, 5 және 22-тарауларында айтылған. Скуппернонг Чарльз В. Чеснатттың 1899 жылғы «Конжура әйел» атты қысқа әңгімелер жинағында да кездеседі. Олар «скупадин» деген атпен «Қаңқаларды құтқару» кітабының 6-тарауында да еске алынады. «In The Scuppernongs» – Диана Габалдонның «Аутлендер» сериясындағы тоғызыншы кітабы «Бал араларына мен кеткенімді айт» кітабындағы бір тараудың атауы. «Жаман тұқым» фильмінде Рода Пенмарк отбасының ауласындағы «скупернонг сарайшасы» туралы әңгімелейді. Уильям Фолкнердің «Абессалом, Абессалом!» романында Томас Сатпен мен Уош Джонс Сатпеннің иелігіндегі скупернонг сарайшасында виски ішіп, бірге күледі. Скупернонгтер Маккинлей Кантордың «Андерсонвилл» атты Азамат соғысы романының 25-тарауында еске алынады.