Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1849 жылы Саксония Корольдігінде Дрездендегі сәтсіз революция.
1849 failed revolution in Dresden, Kingdom of Saxony
1849 жылы Саксония Корольдігінің Дрезден қаласында мамыр көтерілісі болды. Ол 1848 жылғы революциялар деп аталатын оқиғалар тізбегінің соңғыларының бірі еді.
The May Uprising took place in Dresden, Kingdom of Saxony in 1849; it was one of the last of the series of events known as the Revolutions of 1848.
Май көтерілісіне әкелген оқиғалар
Германия мемлекеттерінде 1848 жылдың наурыз айында революциялар басталды, Берлинден басталып, қазіргі Германия құрайтын басқа мемлекеттерге тарады. Революциялардың орталығы Франкфурт қаласы болды, онда жаңадан құрылған Ұлттық ассамблея, Франкфурт Парламенті, 1848 жылдың мамыр айынан бастап Санкт-Пауль шіркеуінде жиналды, жаңа, біріккен неміс ұлтын басқару үшін конституциялық монархия талап етті. Ассамблеяны құру үшін неміс мемлекеттерінде жартылай демократиялық сайлаулар өтті; мүшелерінің көпшілігі саксон демократтары еді. 1849 жылдың 28 наурызында Ассамблея Германия үшін алғашқы Рейхсверфюнгті (конституцияны) қабылдады, ал 1849 жылдың сәуір айында Пруссияның Фридрих Вильгельм IV-іне тәж ұсынылды. Сырттай алғандағы прогреске қарамастан, Ұлттық ассамблеяның табысы ескі басшылар мен императордың қолдауына тікелей байланысты еді; бұл Фридрих Вильгельм IV тәжді қабылдаудан бас тартқанда анық көрінді. Германияның аймақтарында жаңа конституцияны қабылдауға күш салу үшін қозғалыстар туды, бірақ Ұлттық ассамблея тарап кетті. Саксонияда Фридрих Август II конституцияны мойындамады және енді саксондық парламентті де таратып жіберді. Вюртембергте Ұлттық ассамблеяның радикалды топтары Штутгартта пруссиялық әскерлер жеңген парламент құрды. Сонымен қатар, Саксония халқы демократиялық қозғалыстың қысымға ұшырауына қарсылық көрсетті – мамыр көтерілісі басталды.
In the German states, revolutions began in March 1848, starting in Berlin and spreading across the other states which now make up Germany. The heart of the revolutions was in Frankfurt, where the newly formed National Assembly, the Frankfurt Parliament, met in St Paul's Church from May 1848, calling for a constitutional monarchy to rule a new, united German nation. To form the Assembly, near democratic elections had taken place across the German states; the majority of the members were Saxon democrats. On 28 March 1849 the Assembly passed the first Reichsverfassung (constitution) for Germany, and in April 1849, Friedrich Wilhelm IV of Prussia was offered the crown. Despite its apparent progress, the National Assembly really depended upon the co operation of the old leaders and Emperor; this became all too clear when Friedrich Wilhelm IV refused to accept the crown in disgust. Movements sprang up across the German states to force through the new constitution but the National Assembly disintegrated. In Saxony, Frederick Augustus II had never recognised the constitution, and now also disbanded the Saxon parliament. In Württemberg the more radical elements of the National Assembly formed a rump parliament in Stuttgart, which was defeated by Prussian troops. At the same time, the people of Saxony began to react to the repression of the democratic movement — the May Uprising began.
Көтеріліс
Алғашында Саксонияның қалалық кеңесшілері Фридрих Август II-ні қоғамдық сөздер арқылы конституцияны қабылдауға көндіруге тырысты. Оларды бақылауға тиіс болған қалалық күзетшілер олардың жағында болды және корольге де конституцияны қабылдауға шақырды. Бірақ король өзінің позициясынан мойын бұрмады және оларды тәртіпке шақырды. Бұл одан әрі наразылықтарға әкелді, нәтижесінде король Пруссия әскерін шақыруға мәжбүр болды, жағдай шиеленісіп кетті. 1849 жылдың 3 мамырында қалалық күзетшілерге үйлеріне қайту бұйрылды, бірақ қалалық кеңесшілер оларды күтілетін пруссиялық араласуды тоқтату үшін қорғаныс жасақтарына біріктірді. Халықтың ашуы күшейгенде, үкімет сакс әскерлерінің күзетімен қамал мен қару-жарақ қоймасына (Зейгхаус) шегінді. Қалалық күзетшілер халықты қолдау немесе қолдамау туралы шешім қабылдамай, үкіметті шығару үшін жарылғыш заттар қолдануы мүмкін екенін білді. Жауап ретінде сакс әскерлері халыққа оқ атты. Сағаттар ішінде қалада хаос орнады, 108 бекініс салынды. 1849 жылдың 4 мамырының таңында король мен оның министрлері қашып, Кенигштейн бекінісіне жетті. Бұрын таратылған Демократиялық парламенттің үш мүшесі – Самуэль Эрдман Цзирнер, Карл Готтельф Тодт және Отто Леонхард Гёбнер конституцияны қабылдауға мәжбүрлеу мақсатымен уақытша үкімет құрды. Цзирнер тағы бір мүшені, Александр Хайнцені шақырып, қарулы қақтығыстарды ұйымдастыруды және Дрезденнен тыс жерлерден қосымша қалалық күзетшілерді әкелуді тапсырды. Кемниц, Цвиккау және Мариенберг сияқты қалалардан революционерлерге күш қосылды, күрес өте қатал болды. Саксон әскерлеріне пруссиялық сарбаздар да көмектесті. Олар көтерілісшілерді қоршап, оларды "Алтмаркт" (Ескі базар) алаңында тоқтатуды жоспарлады, бірақ көптеген бекіністердің болуына байланысты олар әр көшеде, тіпті үйлерде де шайқасуға мәжбүр болды. Жақында жүргізілген зерттеулерге сәйкес, революционерлердің саны шамамен 3000 болса, Саксония мен Пруссиядан келген үкіметтік әскерлердің саны 5000-ға жуық. Көтерілісшілер саны аз болғанымен, олар жақсы жаттығудан өтпеген, ұйымдастырылмаған және қару-жарағы жеткіліксіз болды, сондықтан олардың жеңіске жету мүмкіндігі төмен болды. 9 мамырда көпшілігі (1800 адам) қашуға мәжбүр болды. Қалғандарының көпшілігі басылып, қалғандары Фрауэнкирхе шіркеуіне жеткізіліп тұтқындалды.
At first the Saxon town councillors attempted to persuade Frederick Augustus II to accept the constitution in public speeches. The municipal guards who should have controlled them were on their side and made an address to the King, also calling for acceptance of the constitution. The King was unyielding, however, and called them to order. This led to further unrest, which in turn caused the king to bring in Prussian troops; the situation exploded. On 3 May 1849, the municipal guards were told to go home, but the town councillors organised them into defensive units to stop expected Prussian intervention. As the people's anger grew, the government withdrew into the castle and the armoury (Zeughaus), protected by Saxon troops. The municipal guards were undecided whether or not to support the people, who threatened to use explosives to get the government out. In response the Saxon troops fired on the crowd. Within hours the town was in chaos, with 108 barricades erected. In the early hours of 4 May 1849, the king and his ministers managed to escape and fled to the fortress of Königstein. Three members of the dissolved Democratic parliament now became the leaders of the revolution: Samuel Erdmann Tzschirner, Karl Gotthelf Todt and Otto Leonhard Heubner formed a provisional government with the aim of forcing the acceptance of the constitution. Tzschirner called in another member, Alexander Heinze, to organise fighting and bring in more communal guards from outside Dresden. Reinforcements joined the revolutionaries from as far away as Chemnitz, Zwickau and Marienberg, and the struggle grew extremely violent. The Saxon troops were also backed up by arriving Prussian soldiers. They planned to encircle the rebels and corner them on the Altmarkt (Old Market), but the number of barricades meant they had to fight for every street, even in the houses. Recent studies place the number of revolutionaries at around 3,000, compared with 5,000 government troops from Saxony and Prussia. Apart from being outnumbered, the rebels were also untrained in battle, disorganised and lacked weapons, so they stood little chance of success. On 9 May the majority (1,800) were forced to flee. Most of the others gave up, and the rest were tracked down to the Frauenkirche and arrested.
Революционерлердің көрнекті тұлғалары
1849 жылғы мамыр оқиғаларына дейін Дрезден либералдық және демократиялық мәдениет орталығы ретінде танымал болды; анархистік «Дрезден Цайтунг» газетін музыка директоры Август Реккель ішінара редакциялады, ал 1849 жылдың наурыз айында Дрезденге келген Михаил Бакуниннің мақалалары жарияланды. Саксон үкіметі кейін Бакунинді революционерлердің жетекшісі деп айыптады, бірақ мұның рас болуы екіталай. Реккель сондай-ақ халыққа кең танымал «Volksblätter» демократиялық газетін шығарды. Композитор Рихард Вагнер, сол кездегі Корольдік Саксондық сот дирижері, 1848 жылдан бері революциялық рухта шабыттанды және Реккель мен Бакунинмен дос болды. Ол «Volksblätter» газетінде халықты көтеріліске шақыратын құмарлы мақалалар жазды, ал қақтығыстар басталғанда өте белсенді қатысып, қол гранаталарын жасады және Кройцкирхе төбесінде қарауылда тұрды. Сәулетші Готфрид Семпер 1849 жылға дейін саяси тұрғыдан аз белсенді болды, бірақ демократиялық нанымдарын білдірді және оларды қорғауға міндетті деп ойлады, сонымен қатар баррикадаларда жетекші рөл атқарды. Баррикадаларда Паулин Вундерлих, Густав Зейнер, Людвиг Виттиг («Дрезден Цайтунг» газетінің бас редакторы) және актриса әрі әнші Вильгельмин Шрёдер Девриент сияқты адамдар да болды, олар көтерілісті қолдады.
Before the events of May 1849, Dresden was already known as a cultural centre for liberals and democrats; the anarchist Dresdner Zeitung newspaper was partly edited by the music director August Röckel and contained articles by Mikhail Bakunin, who came to Dresden in March 1849. The Saxon government later accused Bakunin of being the revolutionaries' ringleader, although this is unlikely to have been the case. Röckel also published the popular democratic newspaper Volksblätter. Richard Wagner the composer, at the time Royal Saxon Court Conductor, had been inspired by the revolutionary spirit since 1848 and was befriended by Röckel and Bakunin. He wrote passionate articles in the Volksblätter inciting people to revolt, and when fighting broke out he took a very active part in it, making hand grenades and standing as a look out at the top of the Kreuzkirche. The architect Gottfried Semper was until 1849 less politically active, but had made known his democratic beliefs and felt compelled to stand up for them, also taking a lead role on the barricades. Others on the barricades included Pauline Wunderlich, Gustav Zeuner, Ludwig Wittig (main editor of the Dresdner Zeitung); the actress and singer Wilhelmine Schröder Devrient supported the uprising.
Көтерілістің нәтижесі
Бұл күрес кезінде Дрезденнің бірнеше ғимараты қирады: ескі Опера, Цвингердің екі жағы және алты үй өртенді. Көтерілісшілердің қаза болғандарының саны белгісіз, бірақ 1995 жылы шамамен 200 адам деп есептелді; 8 саксондық және 23 пруссиялық әскер қаза тапты. Саксон үкіметі Бакунин мен Рёкельді Хемницте тұтқындады, ал Цзирнер, Гёбнер және Тодт қашып кетті. Тодт 1852 жылы Швейцариядағы Риссбахта жер аударында қайтыс болды. Семпер мен Вагнер үкіметтің іздеп отырған тізіміне енді, бірақ олар да қашып, Цюрихке кетті, Вагнер сонда қалды. 1849 жылдан бастап неміс мемлекеттерінде эмиграция күрт өсті, мыңдаған адам саяси себептермен туған жерін тастап кетті, олардың көпшілігі суретшілер, жазушылар және басқа да білімді, қоғамда белгілі адамдар еді. Революция саяси жүйеге аз ғана әсер етті, нәтижесінде дворяндық төменгі палатадағы билігінің бір бөлігін жоғалтты, бірақ жалпы алғанда толық сәтсіздікке ұшырады.
The struggle left some Dresden buildings in ruins: the old Opera, two sides of the Zwinger and six houses were burned down. The number of dead rebels is uncertain but in 1995 the figure was estimated at around 200; 8 Saxon and 23 Prussian soldiers died. The Saxon government arrested Bakunin and Röckel in Chemnitz, but Tzschirner, Heubner and Todt escaped. Todt died early in his Swiss exile at Rießbach in 1852. Semper and Wagner were on the government's wanted list, but also escaped, to Zürich, where Wagner remained. From 1849 the German states saw a sharp rise in emigration as thousands deserted their homeland for political reasons, many of them artists, writers and other well educated, prominent members of society. The revolution had a slight effect on the political system, in that the nobility lost some of its power in the lower house, but otherwise was a complete failure.