Кіріспе
Австралияның бұрынғы валютасы – фунт стерлинг (белгі: £, £A ерекшелену үшін). 1910 жылдан 1966 жылдың 14 ақпанына дейін Австралияның валютасы болды, содан кейін Австралия долларына алмастырылды. Басқа £sd валюталары сияқты, фунт стерлинг 20 шиллингке (s немесе /– таңбасымен көрсетіледі) бөлінді, әр шиллинг 12 пенске (d таңбасымен көрсетіледі) тең болды.
The pound (Sign: £, £A for distinction) was the currency of Australia from 1910 until 14 February 1966, when it was replaced by the Australian dollar. Like other £sd currencies, it was subdivided into 20 shillings (denoted by the symbol s or /–), each of 12 pence (denoted by the symbol d).
Тарих
Австралия Конституциясының 51(xii) тармағында жеке австралиялық валюта құру мүмкіндігі қарастырылған, бұл Федералдық Парламентке "валюта, монета және заңды төлем құралы" мәселелері бойынша заң шығару құқығын берді.
Ақша шығару
Дикин үкіметінің 1909 жылғы Монета туралы заңы "британдық монета" мен "австралиялық монета" арасында ерекшелік жасап, екеуіне де тең құнды заңды төлем құралы мәртебесін берді. Заң Қаржы министріне күміс, қола және никель монеталарын шығару өкілеттігін берді, ал монеталардың өлшемдері, мөлшері, номиналы, салмағы және сынамасы генерал-губернатордың жарлығымен белгіленетін болды. Алғашқы монеталар 1910 жылы Лондондағы Корольдік монета соғу орталығында шығарылды.
Қағаз ақша
Фишер үкіметінің 1910 жылғы Австралиялық банкноттар туралы заңы генерал-губернаторға қазынашыға «Австралиялық банкноттарды» заңды төлем құралы ретінде «Коммунельстік қазынашылықта талап бойынша алтын монетамен төленетін» етіп беруге рұқсат берді. Бұл заң сонымен қатар штаттық банкноттардың айналымын тоқтатып, олардың заңды төлем құралы мәртебесін жойды. Сол жылы Банкноттарға салынатын салық туралы заң қабылданды, ол «Одақтағы кез келген банк бұл заң күшіне енгеннен кейін шығарған немесе қайта шығарған және қайтарылмаған барлық банкноттарға» жылына 10% мөлшерінде тыйым салды, бұл Австралияда жеке валютаның қолданылуын тоқтатты. Ауысу кезеңі ретінде үш жылға созылған шара бойынша 1911 жылы үкіметке 16 банктың бос банкноталары берілді, олар алтынмен төленетін етіп басылып, алғашқы одақтық банкноттар ретінде қолданысқа енгізілді. Осы банкноттардың бір бөлігі қазынашылықта қайта басылып, 1913 жылы қолданысқа енген Австралияның алғашқы федералдық үкіметі шығарған банкноттардың жаңа үлгілері дайын болғанға дейін австралиялық банкноттар ретінде айналымға түсті.
Алтын стандарт
Австралия валютасының құны фунт стерлингке бекітілді. Осылайша, Австралия Ұлыбритания алтын стандартында болған кезде, ол да сол стандартты сақтады. 1914 жылы Ұлыбритания үкіметі фунт стерлингті алтын стандартынан шығарды. 1925 жылы ол қайтадан алтын стандартына оралғанда, оның құнының күрт өсуі (номиналды алтын бағасымен шартталған) күшті дефляциялық қысымға алып келді. 1914 жылғы бастапқы инфляция да, одан кейінгі 1926 жылғы дефляция да Британ империясының, Австралияның және әлемнің экономикасына елеулі әсер етті. 1929 жылы Ұлы депрессия кезіндегі шұғыл шара ретінде Австралия алтын стандартынан бас тартып, фунт стерлингке қатысты құнсыздануға ұшырады. 1931 жылдың желтоқсанына дейін фунт стерлингке қатысты түрлі шарттар сақталды, содан кейін үкімет жергілікті валютаны 20 пайызға құнсыздандырды, нәтижесінде бір австралиялық фунт 16 стерлингке, ал бір фунт стерлинг 25 австралиялық шиллингке теңелді. Австралия фунтының монеталары Жаңа Зеландияда да еркін айналымда болды, бірақ олар заңды төлем құралы есәптелмеді. 1931 жылға қарай, Жаңа Зеландиядағы айналымның шамамен 30 пайызын австралиялық монеталар құрады. Австралия және Жаңа Зеландияның фунт стерлингке қатысты айырбас бағамдарының құнсыздануы 1933 жылғы Жаңа Зеландияның Монета заңына және Жаңа Зеландия фунтының алғашқы монеталарының шығарылуына әкелді.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жапония империясы Тынық мұхиты аралдарында қолдану үшін Австралия фунтымен есептелген валюталық қағаз ақша шығарды, олар жаулап алу жоспарланған елдерге арналған еді. Австралияның құрлық бөлігі ешқашан жаулап алынбағандықтан және жаулап алу ниеті болмағандықтан, оккупациялық валюта онда қолданылмады, бірақ ол сол кездегі Австралияның Папуа және Жаңа Гвинея территорияларының басып алынған бөліктерінде қолданылды.
Соғыстан кейінгі девальвация
1949 жылы Ұлыбритания фунт стерлингтің АҚШ долларына шағылысқан құнын төмендеткенде, Австралияның премьер-министрі және қазынашысы Бен Чифли де осы қадамды жасады, себебі Австралия фунты Австралияның сыртқы саудасының басым бөлігін жүргізген фунт стерлингі аймағындағы елдерде тым қымбаттамауы керек еді. Фунт стерлингтің құны 4,03 АҚШ долларынан 2,80 АҚШ долларына дейін төмендегенде, Австралия фунтының құны 3,224 АҚШ долларынан 2,24 АҚШ долларына дейін төмендеді.
Ондық
Австралия валютасын ондыққа көшіру туралы ұсыныс 1902 жылдан бері талқыланып келді, сол кезде Джордж Эдвардс төрағалық еткен Өкілдер палатасының арнайы комитеті Австралияның флоринмен (екі шиллинг) негізделген ондық валюта қабылдауын ұсынған еді. 1959 жылдың ақпан айында Ұлттық үкімет ондық валютаның артықшылықтары мен кемшіліктерін зерттеу үшін, сондай-ақ ондық валюта қолдау тапса, Австралия үшін ең қолайлы есептік бірлік пен қосалқы валюта номиналдарын, енгізу әдісін және оған кеткен шығындарды анықтау үшін Ондық валюта комитетін құрды. Комитет 1960 жылдың тамызында есебін ұсынды. Ол жаңа жүйені 1963 жылдың ақпан айының екінші дүйсенбісінде енгізуді ұсынды. Айналымға енгізу бағамы бойынша 1 австралиялық фунт стерлингі 2 долларға тең деп белгіленді. Осылайша, он шиллинг 1 долларға, ал бір шиллинг 10 центке балама болды. Шилинг он екі пенске тең болғандықтан, жаңа цент пенстен сәл қымбат болды.
Монеталар
1855 жылы Сидней монетаханасы алтын толық және жарты суверенді (тиісінше, 1 фунт стерлинг және 10 шиллинг стерлинг) алғаш рет шығарды. Федерацияға дейін (Сидней монетаханасы 1871 жылдан бастап императорлық алтын суверендерін және жарты суверендерін, ал Мельбурн монетаханасы 1872 жылдан бастап шығарды) Австралия монетаханаларының бірі шығарған жалғыз императорлық емес монеталар осы болды. 1910 жылы .925 сынамалы стерлинг күміс монеталар 3d, 6d, 1/– және 2/– (сәйкесінше Трей, Зак, Дина және Флорин деп аталды) номиналымен соғылды. Ерекше жағдай ретінде, 2/6 құндылығындағы жарты тәңке ешқашан шығарылмады. 1911 жылы қоладан 1⁄2d және 1d монеталар шығарылды. Жарты суверенді өндіру 1916 жылы, ал суверенді өндіру 1931 жылы тоқтатылды. 1937 жылы король Георг VI-ның тәж киюіне арналған 5/– (Доллар деп аталды) монета шығарылды. Бұл монета айналымда танымал болмады және 1938 жылы қайта шығарылғаннан кейін көп ұзамай тоқтатылды. 1946 жылы Австралияның алты пенні, шиллинг және флоринінің сынамасы .500-ге дейін төмендетілді, бұл өзгеріс Ұлыбританияда осыған дейін, ширек ғасыр бұрын жасалған еді. Жаңа Зеландия мен Ұлыбританияда күміс монеталар күнделікті айналымнан мүлдем алынып тасталды, бірақ Австралияның .500 сынамалы күміс монеталары ондық жүйеге көшуден кейін де соғыла берді.
Банкноттар
Жаңа Оңтүстік Уэльсте 1814 жылдан бастап (ал, мүмкін, 1790-шы жылдардан да) фунт стерлингпен номиналданған жеке шығарылымдағы қағаз валютаның мысалдары сақталған. Стерлингпен (кейбір жағдайларда испан долларымен) номиналданған бұл жеке банкирлер мен саудагерлердің скреп банкноттары 1829 жылға дейін Сидней мен Хобартта қолданылды. Жеке шығарылым банкноттары 1817 жылдан 1910 жылға дейін 1 фунттан 100 фунт стерлингке дейінгі номиналмен шығарылды. 1910 жылы, Қазынашылық 1913 жылы мемлекеттік банкноттарды шығара бастағанға дейін, суперскрипт банкноттары елдің алғашқы ұлттық қағаз валютасы ретінде пайдаланылды. 1920 жылғы Коммунельстік банк туралы заң банкноттарды шығару құқығын Коммунельстік банкке берді.