Жеймс Томсон (Bysshe Vanolis) – шотланд журналисі, ақыны, аудармашы. «Үркінішті түн қаласы» поэмасымен танымал. Өлеңдері мен мақалалары өмір мен қайғыны көрсетеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотланд журналисі, ақыны және аудармашысы (1834–1882)
Scottish journalist, poet, and translator (1834–1882)
Джеймс Томсон (23 қараша 1834 – 3 маусым 1882), Бише Ванолис атты қалам имесімен жазған шотланд журналисі, ақыны және аудармашысы. Ол ең көп "Қорқынышты түннің қаласы" (1874; 1880) – қалалық қайғы-қасірет пен үмітсіздіктің поэтикалық аллегориясы үшін еске алынады. Томсонның қалам имесі ақындар Шелли мен Новалистің есімдерінен алынған; екеуі де оған жазушы ретінде зор ықпал еткен. Томсонның мақалалары негізінен National Reformer, Secular Review және Cope's Tobacco Plant басылымдары үшін жазылған. Оның ұзын өлеңдеріне "Қаланың апатқа ұшуы" (1854) – төрт бөлімнен, "Вэйннің хикаясы" (1865) және шығыстық баллада "Ведда және Ом Эль Бонайн" кіреді. Ол итальян ақыны Джакомо Леопарди мен Генрих Хайнедің шығармаларын құрмет тұтып, аударған. Бертрам Добелл Томсонның өмірбаянының атауында оны "Пессимизмнің лауреаты" деп атады.
James Thomson (23 November 1834 – 3 June 1882), who wrote under the pen name Bysshe Vanolis, was a Scottish journalist, poet, and translator. He is most often remembered for The City of Dreadful Night (1874; 1880), a poetic allegory of urban suffering and despair. Thomson's pen name derives from the names of the poets Shelley and Novalis; both strong influences on him as a writer. Thomson's essays were written mainly for National Reformer, Secular Review, and Cope's Tobacco Plant. His longer poems include "The Doom of a City" (1854) in four parts, "Vane's Story" (1865), and the Orientalist ballad "Weddah and Om El Bonain". He admired and translated the works of the Italian poet Giacomo Leopardi and Heinrich Heine. In the title of his biography of Thomson, Bertram Dobell dubbed him "the Laureate of Pessimism".
Өмір
Томсон Шотландияның Порт-Глазго қаласында дүниеге келді. Сегіз жасында (әпкесі қайтыс болғаннан кейін және әкесі инсульт алғаннан соң) ол Лондонға жіберілді, Холлоуэй маңындағы Чалк-роудтағы (кейіннен Каледониялық жол аталған) Корольдік Каледониялық сироталар үйінде тәрбиеленді. Осы шамада анасы да қайтыс болды. Ол Челсидегі Корольдік әскери сироталар үйінде әскери мектеп мұғалімі болып дайындалды және Ирландияда қызмет етті. 1851 жылы, 17 жасында ол 18 жасар Чарльз Брэдлоумен танысты, ол бір жыл бұрын жарық көрген алғашқы атеистік памфлетімен танымал болған еркін ойшыл еді. Он жылдан астам уақыт өткен соң Томсон әскерден кетіп, Лондонға көшіп, кеңсе қызметкері болып жұмыс істеді. Ол Брэдлоумен байланысын үзбеді, ол осы кезде өзінің апталық «National Reformer» басылымын шығарып тұрды, ол «жұмысшы адамына арналған жарияланым» еді. 1863 жылдан бастап өмірінің соңғы 19 жылында Томсон «National Reformer» және басқа да мерзімді басылымдарға әңгімелер, очерктер мен өлеңдер жіберді. 1866 жылдан бастап ол бір бөлмеде тұрды, алдымен Пимликоде, содан кейін Блумсбериде. Томсонның ең танымал әдеби туындысы – «Қорқынышты түннің қаласы» поэмасы 1870 жылдың қаңтарынан 1873 жылдың қазанына дейін жазылды. Ол алғаш рет 1874 жылдың көктемінде «National Reformer» журналында бөлім-бөліммен жарияланды. Өлең «Қорқынышты түннің қаласы және басқа да өлеңдер» (1880) жинағында қайта басылды және көптеген сыншылардан ынталандыратын және мақтаулы пікірлер алды. Томсон 47 жасында Лондонда ішегіндегі қан тамырының жарылуынан қайтыс болды және Хайгейт зиратының шығыс бөлігінде досы, еркін ойшыл Остин Холиоактың қабіріне жерленді. Оның қабіріндегі жазуда ол 1834 жылғы емес, 1831 жылғы туғандығы көрсетілген.
Thomson was born in Port Glasgow, Scotland, and, at the age of eight (after his sister died and his father suffered a stroke), he was sent to London where he was raised in an orphanage, the Royal Caledonian Asylum on Chalk Road (later Caledonian Road after the asylum) near Holloway. At around this time, his mother died. He was trained as an army schoolmaster at the Royal Military Asylum in Chelsea and served in Ireland, where in 1851, at the age of 17, he made the acquaintance of 18 year old Charles Bradlaugh, who was already known as a freethinker, having published his first atheist pamphlet a year earlier. More than a decade later, Thomson quit the military and moved to London, where he worked as a clerk. He remained in communication with Bradlaugh, who was by now issuing his own weekly National Reformer, a "publication for the working man". For the remaining 19 years of his life, starting in 1863, Thomson submitted stories, essays and poems to the National Reformer and other periodicals. From 1866 onwards he lived in a single room, first in Pimlico and then in Bloomsbury. Thomson's most famous literary work, the poem The City of Dreadful Night, was composed from January 1870 to October 1873. It was first published in serial form in the National Reformer in the spring of 1874. The poem was reprinted in The City of Dreadful Night and Other Poems (1880) and elicited encouraging and complimentary reviews from a number of critics. Thomson died in London at the age of 47, from a broken blood vessel in his bowel, and was buried in the east side of Highgate Cemetery in the grave of his friend, the freethinker, Austin Holyoake. The inscription on his grave states that he was born in 1831, not 1834.
Мұра
1889 жылы, Томсонның қайтысынан жеті жыл өткен соң, Генри Стивенс Солт Томсонның алғашқы өмірбаянын, оның таңдамал жазбаларымен бірге, «Джеймс Томсонның өмірі» («B. V.») деген атпен жариялады. Соңғы жылдары Томсонның өлеңдері антологияларға сирек енгізілгенімен, автобиографиялық «Ұйқысыздық» және «Хэмпстеддегі жексенбі» өлеңдері жоғары бағаланып, әсерлі кесімдерді қамтиды.
In 1889, seven years after Thomson's death, Henry Stephens Salt published the first biography of Thomson, with a selection of writings, The Life of James Thomson ("B. V."). In recent years, Thomson's poems have rarely been anthologised, although the autobiographical "Insomnia" and "Sunday at Hampstead" have been well regarded and include some striking passages.