Кіріспе

Белбеу, әсіресе діни киім ретінде.

Қапталы бұғаусыз белбеу, әсіресе ол арқан немесе сепкіл болса, түрлі жағдайларда, әсіресе тарихи контексттерде белбеу деп аталады. Белбеулер ежелгі заманнан бастап, шамамен 15 ғасырға дейін, әсіресе әйелдер үшін күнделікті киімнің кең таралған бөлігі болған. Көптеген белбеулер басқа киімдерді ұстап тұру үшін қолданылған, бірақ кейбіреулері бос болған және әсемдеу үшін ғана тағайындалған. Әйелдердің жоғары топтарында оларға қымбат металдар мен әшекей тастар қосылған. Бүгінде белбеулер христиан дініндегі діни киімдердің құрамына кіреді, сондай-ақ бұл сөз американдық спорт сияқты басқа да салаларда қолданылады. Белдік – белге киілетін ішкі киім немесе қысқартылған корсет – мүлдем 20 ғасырға тән ұғым, бірақ 1895 жылдан бастап сәнді киімнің жеке бөлігі ретінде, негізгі киімнің үстіне, белден жоғары тағылатын белбеулерге сұраныс болды. Оның биіктігі шамамен 8 сантиметрге дейін жетеді және көбінесе "V" пішінде аяқталады. Ол негізгі киіммен бірдей түсті болуы мүмкін, ал болмауы да мүмкін. Ол 19 ғасырдың ортасындағы швейцариялық белбеуден шнуры мен қабырғасының болмауымен ерекшеленеді.

Тарих

Гректер мен римдіктердің еркектері белбеуді белдеріне байлап, киімді ұстап тұруға және қалтаның орнына қолданатын, бірақ қалталар белгісіз болған. Қыздар мен әйелдер оны көкірек астына байлап тартқан. Строфиум, Таения немесе Митра көптеген бейнелерде кездеседі. Вилла Альбанидегі кішкентай қола Палласта және Гамильтон вазаларындағы бейнелерде белбеудің екі шетінен ажыратылған үш бау-түйін, кеуде астына бекітілген. Бұл белбеу кеуде астында лентадан түйін құрайды, кейде гүл түрінде, мысалы, Ниобедің екі көркем қызында көрінеді. Ең кішкентайының белбеуінің ұштары иықтарынан және арқасынан өтеді, Монте Портиодан табылған төрт Кариатидадағыдай. Ежелгілер бұл киім бөлігін, кем дегенде Исидор заманында, Сукцинкториум немесе Брациле деп атаған. Қайғыға батқан еркектер мен әйелдер екеуі де белбеу тақпаған. Көбінесе, егер көйлек тым ұзын болса және аяқтарға кедеріл келтірсе, оны белбеудің үстінен тартып, оның бүктемелеріне жасыратын. Кейде әртүрлі ендегі екі белбеуді бірге тағуға болады, біреуін жоғары, екіншісін төмен тағып, екеуінің арасында көйлектің бүктеліп қалған бөлігін жасауға болады, бірақ бұл әдет көбінесе қысқа көйлектерге қатысты. Грек еркектерінің киімі көбінесе белбеумен бекітілген. Англосаксондықтар арасында оны еркектер де, әйелдер де қолданған, киімдерін ұстап тұру және қылыштарды тарту үшін. Кейбіреулері әсем өрнектелген, ақ былғарыдан жасалған. Монахтар көбінесе былғары белбеу таққан.

Иудаизмдегі

Гартель – еврей еркектерінің, көбінесе (бірақ тек қана емес) хасидтердің, дұға оқыған кезде тағатын белбеуі. "Gartel" сөзі идиш тілінде "белбеу" деген мағынаны білдіреді және ағылшын тіліндегі "girdle" сөзімен этимологиялық байланысты. Гартельдер көбінесе сыртқы түрінен қарапайым болады. Көбінесе қара түсті, бірақ кейбір гартельдер ақ түсті де болуы мүмкін. Хасидтік дәстүр бойынша, Құдайдың аты айтылғанда жүрек пен жыныс мүшелері арасында физикалық бөлініс болуы керек. Бұл, адамның жоғарғы және төменгі дене бөліктерін ажырату арқылы, оның жануарлық инстинкттерін адамның саналы ақылымен бақылауға алуын көрсетеді деп түсіндіріледі.

Спорт

Американдық футболда футболшының шалбарының астына киілетін, «белдік» деп аталатын киім жамбас, сан және құйрық сүйек қорғағыштарын орнында ұстап тұрады, соның арқасында тар футбол шалбарын кию оңайлайды. Ескі белдіктер тек аяқтың алдыңғы бөлігін қорғағышпен жабатын және түйреуіштермен бекітілетін шалбарға ұқсас болған. Қазіргі заманғы белдіктер – қорғағыштарға арналған қалталары бар, тығыз компрессиялық шорттардың орнына келді. Белдіктер мезоамерикалық доп ойынында да қолданылған, сондай-ақ хоккейде (Ұлттық хоккей лигасы) қолданылады. Кейбір түрлері рингет спорты үшін арнайы жасалған.