Кіріспе

Тайлық кеңесі министрлігі – 1679 жылдың сәуір айында сол кездегі жағдайларға байланысты министрлік Тайлық кеңесінің бақылауына қойылған, ағылшын үкіметінің қысқа ғана мерзімге жасалған қайта ұйымдастырылуы.

Құрылу

Бұл Реставрациядан бері үнемі автократиялық және құпия сақталынып келген үкіметке қарсы көп жылдық жалпы ашу-ызадан кейін болды. Үкімет Парламент пен король Чарльз арасындағы қақтығысқа батып кеткен еді. Англияның ең көрнекті дипломаты, ел ішінде де, шетелде де зор құрметке ие болған сэр Уильям Темпл 1679 жылдың басында елге қайтарылып, корольдің ең жақын кеңесшісі болды. Халық қағидалар палатасына сайлауда үкіметке қарсылар көпшілік дауыс алды, Денби графы лауазымынан алынды, ал Темпл сол кездегі қайшылықты тарату мақсатымен жаңа министрлік құрды. Темпл корольдің абсолютті билікке ие болмауы керек деп ойлады, бірақ Парламенттің күшейіп бара жатқан ықпалынан да алаңдады. Ол корольге диктат таңбасы қоймай, халықтың қолдауын алатын, жарыс тудырмайтын орган құруға тырысты. Ол корольға енді жеке адам немесе Сыртқы кеңестің таңдамалы комитеті емес, реформаланған кеңес толығымен кеңес беру керек деп ұсынды. Жаңа кеңесте елу емес, отыз мүше болады: он бес адам үкіметте, шіркеуде немесе сот жүйесінде жалақы алатын жоғары лауазымда болады; он бес адам тәуелсіз болып, парламенттік фракцияларды өкілдік етеді және олардың байлығы үшін таңдалады (Темпл мұны биліктің көзі деп есептеді). Шафтсбери лауазымынан босатылды, үкіметке қарсы басқа да жетекшілер де кетіп қалды. Темплдің тәжірибесі қараша айында корольдің жақтасы Лоренс Хайдтың билікке келуімен аяқталды.