Роза Люксембургтың 1899 жылғы «Әлеуметтік реформа не революция?» памфлеті капитализмнің күрделі құлдырауын, социализмге революция қажеттігін көрсетеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Әлеуметтік реформа немесе революция? (Sozialreform oder Revolution?) – 1899 жылғы поляк-неміс марксистік теоретик Роза Люксембург жазған памфлет. Люксембург, кәсіподақтар, реформашыл саяси партиялар және социал-демократияның кеңеюі пролетариаттың кластық санасын дамыту үшін маңызды болғанымен, Эдуард Бернштейннің арасындағылар сияқты, социалистік қоғам құра алмайды деп сарайды. Оның орнына, ол тарихи материалистік тұрғысынан капитализм экономикалық тұрғыдан тұрақсыз және әрі қарай күйрейтінін, ал капитализмді социализмге айналдыру үшін революция қажет екенін дәлелдейді. Бұл памфлет революциялық социалистік айналымдарда зор ықпалға ие болды және Люксембургтің басқа еңбектерімен бірге солшыл коммунистік теорияның маңызды алғышарты болды.
Social Reform or Revolution? (Sozialreform oder Revolution?) is an 1899 pamphlet by Polish German Marxist theorist Rosa Luxemburg. Luxemburg argues that trade unions, reformist political parties and the expansion of social democracy—while important to the proletariat's development of class consciousness—cannot create a socialist society as Eduard Bernstein, among others, argued. Instead, she argues from a historical materialist perspective that capitalism is economically unsustainable and will eventually collapse and that a revolution is necessary to transform capitalism into socialism. The pamphlet was heavily influential in revolutionary socialist circles and along with Luxemburg's other work an important precursor to left communist theory.
Өмірбаян
1878 жылы Германияның канцлері Отто фон Бисмарк социализмге қарсы заңдарды қабылдады. Оның нәтижесінде мыңдаған адам тұтқындалды, жүздеген адам елден қуылды, саяси газеттер жабылды және сайлаудан басқа барлық саяси қызметтерге тыйым салынды. Осы кезеңде Германияның Социал-демократиялық партиясы (СДГП) өзін революциялық деп жариялап, социализмге парламенттік жолмен жетуді жоққа шығарды. СДГП-нің бағдарламасы Германиядағы қалалық жұмысшы табының алаңдаушылықтарын білдірді және 1881 жылғы федералды сайлауда 312 000 болған дауыс саны 1890 жылғы сайлауда 1,4 миллионнан асты. 1890 жылы социализмге қарсы заңдар күштен шығарылды, содан кейін ереуілдер мен кәсіподақтардың белсенділігінің толқыны көтерілді. Ереуілдер консервативті мүшелерді "қорқытып" жібереді деген немесе репрессия қайта басталуы мүмкін деген қорқынышпен СДГП жетекшілері бағдарламаларының революциялық аспектілерінен бас тартты. 1891 жылғы Эрфурт съезінде партия бағдарламасы марксизмді және капитализмді құлатуды СДГП-нің "ресми" идеологиясы деп бекітті, бірақ революция күн тәртібінде болмаған кездегі практикалық міндеттерді алға қойды. Немец социалисті Эдуард Бернштейн Эрфурт бағдарламасының авторларының бірі болды. Польшада туған социалист Роза Люксембург 1898 жылы Германияға көшті, осы кезде СДГП ішінде революция мәселесі бойынша пікірталас қызу жүріп жатқан болатын. Революциялық социалистер социализмге тек жұмысшы табының өзін-өзі азат етуі арқылы, революциялық әрекет арқылы ғана қол жеткізілуі мүмкін деп таласқан. Ал реформаторлар немесе ревизионистер капитализм революцияға шақыру қажеттілігі жоқ деңгейге жеткенін, бірақ жеткілікті реформалар – көбірек демократиялық құқықтар, әлеуметтік әл-ауқат бағдарламалары және т.б. – уақыт өте келе капитализмді социализмге айналдыра алатынын айтты. Бернштейн 1896–1898 жылдар аралығында «Социализм мәселелері» туралы мақалалар сериясымен және кейін 1899 жылы жарық көрген «Социализмнің алғышарттары және социал-демократияның міндеттері» атты кітабымен ревизионизмді жақтады. СДГП жетекшілігі Бернштейннің көзқарастарын ресми түрде қолдаған жоқ немесе жоққа шығарған жоқ. Революциялық белсенді Александр Парвус 1898 жылдың басында партия ішінде ашық пікірталас тудырған бірқатар қатаң сын айтты.
In 1878, Germany's chancellor Otto von Bismarck imposed anti socialist laws. As a result, thousands were arrested and hundreds exiled, political newspapers were closed and all political activity except elections was made illegal. During this period, the Social Democratic Party of Germany (SPD) declared itself to be revolutionary and repudiated the parliamentary road to socialism. The SPD's platform gave expression to the concerns of the urban working class in Germany and its share of the vote grew from 312,000 in the 1881 federal elections to more than 1.4 million in the 1890 elections. In 1890, anti socialist laws were lifted and a wave of strikes and trade union militancy followed. Fearing that the strikes would "scare off" conservative members or that repression might return, SPD leaders renounced the more revolutionary aspects of their program. At the 1891 Erfurt Congress, the party program enshrined Marxism—and the overthrow of capitalism—as the "official" thinking of the SPD, but argued for practical tasks appropriate for a time when revolution was not on the immediate agenda. Leading German socialist Eduard Bernstein was one of the authors of the Erfurt Programme. Polish born socialist Rosa Luxemburg moved to Germany in 1898 as the debate over revolution was raging within the SPD. Revolutionary socialists argued that socialism can only be achieved through the self emancipation of the working class through an act of revolution. On the other side were the reformists, or revisionists, who argued that capitalism had reached a stage in which it was no longer necessary to call for revolution, but that enough reforms could be put into place—more democratic rights, more social welfare programs and so on—that over time would transform capitalism into socialism. Bernstein advocated for revisionism with a series of articles on the Problems of Socialism between 1896–1898 and later a book, Die Voraussetzungen des Sozialismus und die Aufgaben der Sozialdemokratie ("The Prerequisites for Socialism and the Tasks of Social Democracy"), published in 1899. The SPD leadership did not officially support or reject Bernstein's views. Revolutionary activist Alexander Parvus responded with a series of vehement criticisms in early 1898 that led the issue into open debate within the party.
Жазу
Люксембург СДПК ішінде Бернштейннің көзқарастарымен күресуге бағытталған революционерлердің күш-жігерін басқарды. Ол 1898 жылдың қыркүйегінде және 1899 жылдың сәуірінде «Лейпцигтік халық газеті» газетінде Бернштейнге жауап ретінде екі мақалалық серия жариялады, олар 1899 жылы «Әлеуметтік реформа немесе революция» атты I бөлімге біріктірілді. II бөлім Бернштейннің кітабына жауаптан тұрды. Екі бөлім алғаш рет 1908 жылы бірге жарық көрді.
Leadership of the efforts by revolutionaries within the SPD to tackle Bernstein's views fell to Luxemburg. She responded to Bernstein with two series of articles in Leipziger Volkszeitung in September 1898 and April 1899, which were collected as Part I of Social Reform or Revolution in 1899. Part II consisted of a response to Bernstein's book. The two parts were first published together in 1908.
Тақырыптар
Эдуард Бернштейннің ой-өрісін толыққанды сынап қарастырсақ, онда маргинализмге қысқаша сын айтылып, несие және қор нарығы капитализмнің мерзімді дағдарыстарын күшейтетін факторлар екені анықталады – Бернштейннің айтуынша, бұл дағдарысқа бейімділікті біртіндеп азайтатын шаралар емес. Люксембург Бернштейннің социализмді реформа арқылы іске асыруға болатынына сенгені үшін, ол утописттен аспайтынын атап көрсетті және оның аргументтерін француз утописі Шарль Фурьемен салыстырды. Оның пікірінше, кәсіподақтардың маңыздылығы – олардың буржуазиялық капиталға иелік етуді тоқтатуы емес, олар жұмысшылардың бірігіп, өздерінің бір тапқа жататындығын түсінуіне мүмкіндік беретін институт. Реформалар үшін күрес арқылы олар өздерінің таптық күштерін сезінеді. Люксембург кәсіподақтардың күресін мифтік Сизифтің еңбегімен теңеді – ол тасты үнемі төбеге итеруге міндеттелген. Бұл, сайлау арқылы жеңіске жеткен реформаларға да қатысты. Ақырында, Люксембург Бернштейн социализмге тек «шынайырақ» жол ұсынған ғана емес, социализм мүмкіндігін де жоққа шығарды деген қорытындыға келді: Сондықтан, заң шығару реформасының жолын қолдайтындар және саяси билікті бағындыру мен әлеуметтік революцияға қарсы тұратындар, шын мәнінде, бір мақсатқа жетудің тыныш, салмақты және баяу жолын емес, мүлдем басқа мақсатты таңдайды. Біздің бағдарламамыз социализмді іске асыру емес, капитализмді реформалауға, жалдамалы еңбек жүйесін жою емес, қанауды азайтуға, яғни капитализмді жоюдың орнына, капитализмнің кемшіліктерін жоюға бағытталған. Люксембург реформалар үшін күрестің маңыздылығын азайтудың орнына, осы күрес орталық екенін дәлелдеді. «Бір сөзбен айтқанда, демократия пролетариаттың саяси билікті бағындыруын қажетсіз ететіндіктен емес, керісінше, осы билікті бағындыруды қажетті және мүмкін ететіндіктен аса маңызды», – деп жазды ол.
While a detailed critique of the thinking of Eduard Bernstein it includes a short critique of marginalism and identifies credit and the stock market as things that will exacerbate capitalism's periodic crises—not, as Bernstein had argued, measures that gradually remove the tendency towards crisis. Luxemburg pointed out that Bernstein was little more than a utopian if he believed that socialism could be reformed into existence, comparing his arguments to those of French utopian Charles Fourier. The importance of trade unions, she argued, is not that they could end bourgeois ownership of capital, but that they are the body by which workers come together and understand that they are part of a class. Through struggles for reforms, they realize their class power. Luxemburg likened union struggles to the "labor of Sisyphus"—the mythical figure who was condemned to push a stone up a hill over and over again. The same applied to reforms won through the ballot box. In the end, Luxemburg concluded that Bernstein was not simply arguing for a "more realistic" way to socialism, but had thrown out the prospect of socialism: That is why people who pronounce themselves in favour of the method of legislative reform in place and in contradistinction to the conquest of political power and social revolution, do not really choose a more tranquil, calmer and slower road to the same goal, but a different goal. Our program becomes not the realization of socialism, but the reform of capitalism; not the suppression of the wage labor system but the diminution of exploitation, that is, the suppression of the abuses of capitalism instead of suppression of capitalism itself. Rather than diminish the importance of the struggle for reforms, Luxemburg argued that these struggles are central. "In a word", she wrote, "democracy is indispensable not because it renders superfluous the conquest of political power by the proletariat but because it renders this conquest of power both necessary and possible".
Қабылдау
"Әлеуметтік реформа немесе революция" еңбегінің жазылуы мен жариялануы 1899, 1901 және 1903 жылдардағы партия съездерінің күл тамырында болды. Люксембургтің позициялары Бернштейнге қарсы үстемдік құрды, СДПК ортодоксалды марксизмге адал қалды. Карл Каутский Люксембургтің позициясын қолдады, оның көзқарастары Германияда да, халықаралық аренада да зор мәнге ие болды.
The writing and publication of Social Reform or Revolution took place against the backdrop of party congresses in 1899, 1901 and 1903. Luxemburg's positions won out against Bernstein, with the SPD remaining committed to orthodox Marxism. Karl Kautsky supported Luxemburg's position, lending her views great weight both within Germany and internationally.