Кіріспе

Нейм майы, сондай-ақ маргоза майы деп те аталады, бұл индия субконтинентіне тән және тропикалық аймақтардың көптеген бөліктеріне таралған нейм (Azadirachta indica) ағашының жемістері мен тұқымдарынан алынған өсімдік майы. Ол – неймнен алынатын коммерциялық өнімдердің ең маңыздысы, ал оның химиялық қасиеттері органикалық егістікте пестицид ретінде кеңінен қолданылады.

Құрамы

Азадирахтин – нұр майындағы ең жақсы зерттелген және танымал тритерпеноид. Нимбин – тағы бір тритерпеноид, ол нұр майының антисептикалық, қырыққа қарсы, қызба түсіргіш және антигистаминдік қасиеттеріне үлес қосады.

Аюрведа

Ним майының аюрведа халық медицинасында қолданылу тарихы бар.

Уыттылық

Нейм майын ішке қабылдау улы болуы мүмкін және нәрестелер мен кішкентай балаларда метаболикалық ацидоз, құрысулар, бүйрек жетіспеушілігі, энцефалопатия және мидың ауыр ишемиясын қоздыруы мүмкін. Нейм майын ешқандай басқа ерітінділермен араластырмастан, әсіресе жүкті әйелдерге, бала көтеруге тырысатын әйелдерге немесе балаларға ішуге болмайды.

Тұнбалар

Соңғы кезде, ним майы әртүрлі полимерлік шайырларды дайындау үшін қолданылуда. Бұл шайырлар полиуретан жабындыларының әртүрлі түрлерін жасауға пайдаланылады.

Пестицид

Нейм майын қамтитын препараттар бағбандар мен органикалық шаруашылықта биопестицид ретінде кеңінен қолданылады, себебі ол көптеген жәндік-зиянкестерді, оның ішінде ұншықты жәндіктерді, қызылша құрттарын, шырыштарды, капуста құрттарын, трипстерді, ақ шыбықтарды, кенелерді, саңырауқұлақ шыбындарын, қоңыздарды, көбелек личинкаларын, саңырауқұлақ шыбықтарын, жапырақ кенелерін, гусеницаларды, шегірткелерді, нематодаларды және жапон қоңыздарын қуып шығарады. Нейм майы жеткілікті мөлшерде сұйылтылғанда және олардың тіршілік ортасына немесе тамақ көзіне тікелей концентрацияланбағанда, сүтқоректілерге, құстарға, жануарларға, сондай-ақ бауырсақтар, бал аралары және қызғалдақтар сияқты пайдалы жәндіктерге зиян келтірмейді. Оны құмырсқаларға, кереует құрттарына, тарақандарға, үй шыбықтарына, құм шыбықтарына, ұлуларға, термитке және масаларға қарсы репеллент ретінде де, личинкаларды жоятын препарат ретінде де үй шаруашылығында қолдануға болады.