Кіріспе

Қалқанша безіне қатысты клиникалық белгі
Курвуазье принципі (Курвуазье белгісі немесе Курвуазье–Терье белгісі, немесе Курвуазье синдромы) ауырсыздау, қолмен анықталатын үлкейген қалқанша безі және жеңіл сарғаюдың өт тастарынан туындауы екіталай екенін көрсетеді. Әдетте, бұл термин іштің оң жақ жоғарғы бөлігінің физикалық тексеру нәтижелерін сипаттау үшін қолданылады. Бұл белгі қалқанша безінің немесе бүйрек безінің қатерлі ісігі болуы мүмкін екенін білдіреді және ішек қабынуы өт тастарынан туындауы мүмкін емес. Бұл байқауды өт қабығының созылмалы процестерге байланысты бірте-бірте кеңеюімен, ал жедел процестерде байқалатын өт қабығы қысымының күрт өсуімен түсіндіруге болады. Курвуазье белгісі қатерлі ісік (мысалы, бүйрек безінің, көбінесе басында орналасқан, холангиокарцинома және т.б.) салдарынан туындаған кедергілердің біртіндеп (созылмалы) сипатына байланысты пайда болады, бұл біртіндеп өт жолдарында артқы қысымды тудырады және өт қабығын біртіндеп кеңейтеді, бұл өткір зақымдануды тудырмайды, сондықтан ауырсынуды да тудырмайды. Керісінше, өт тастары өт жолдарының кенеттен бітелуіне (жедел сипатта) себеп болады, яғни өт тасы өт жолының бір жерінде кенеттен тұрып, өт ағымын тоқтатады. Бұл процесс өт қабығының кенеттен бітелген/жоғары қысымды өт жолына қарсы жирылуына әкеледі, нәтижесінде өт қабығының жедел қабынуы (жедел холецистит) және оң жақ жоғарғы бөлігіндегі іштің ауырсынуы (яғни, Курвуазье белгісі емес) пайда болады. Қалқанша безінің фиброзы – қайталанатын жедел қабынудан (яғни, созылмалы холециститтен) туындайтын тағы бір созылмалы процесс, нәтижесінде қалқанша безі кішірейіп, фиброздық (сондықтан қатты) және кальцийленген ("фарфор қалқанша безі") болады, ол әдетте Курвуазье белгісімен көрінбейді және бейнелеу арқылы диагностикаланады. Людвиг Георг Курвуазье 1890 жылы Германияда жариялаған алғашқы байқаулары бастапқыда «заң» ретінде келтірілмеген, сондай-ақ қатерлі ісіктер мен ауырсыну (мұңсыздық) туралы ештеңе айтылмаған. Бұл тұстар медициналық әдебиеттерде жиі қате келтіріледі немесе шатастырылады.

Қатынасты жағдайлар

Жүйкесі сезімтал өт қабы (сондықтан заң қолданылмайды) өт тастарының болмауынан туындаған өт қабының жедел қабынуында (акалькулезді холецистит) көрінуі мүмкін, бұл көбінесе жарақат немесе ишемиядан кейін пайда болады. Мирицци синдромында жеңіл сарғаюдың жоқтығымен бірге сезімтал өт қабы да кездесуі мүмкін (сондықтан заң қолданылмайды). Төмендегі жағдай Курвуазье заңының клиникалық қолданылуының мысалы болып табылады. Өкпе қатерлі ісігінің тарихы бар және сарғаюмен, сонымен қатар сезімтал емес өт қабысы бар пациенттерде, жалпы бауыр жолдарына әсер ететін екі қатерлі ісік болуы мүмкін, лимфа түйіндеріне метастаз салдарынан туындаған обструктивті сарғау емес. Өйткені соңғы жағдайда лимфа түйінінің орналасуы КБЖ-да (анатомиялық орналасу бойынша) болуы керек, ал сезімтал өт қабы күтілуі керек. Бұл болжамдардың барлығы пациентте бұрын өт тасты ауруы болмағанын (өт қабы фиброзды және сезімтал емес) және пациентте басқа бауыр ауруларының тарихы жоқ екенін (мысалы, рецидивті пиогенді холангит) ескереді.